Quán nước Dân Luận

  • Bởi tqvn2004
    257.909 lượt đọc
    01/02/2009
    1.953 phản hồi

    Vào đây đọc tin không chắc các bác cũng buồn, vì hiện giờ không nhiều tin tức, và nếu có thì tin cũng không cập nhật nhanh được như diễn đàn. Dân Luận đáng lẽ phải có một khu để tán dóc, khổ nỗi tôi chưa kiếm được plugin để làm shoutbox cho hợp lý.

    Vì vậy, tôi lập ra mục này để mọi người cùng tán chuyện cho vui. Không giới hạn chủ đề, miễn là lịch sự và tôn trọng lẫn nhau là được :)

    Nào, hãy cùng khởi động quán nước Dân Luận, ngồi lê đôi mách nào!

    _____________________________

    Chú ý các liên kết hay được sử dụng trên Dân Luận:

    Chủ đề: Thư giãn

    Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn

    1953 phản hồi

    Nguyễn Ngọc Già viết:

    Tôi nghe hiểu được một... khúc :) nhưng tới cái khúc "chim trong rừng, chim trong rừng" rồi cái gì thè lè, thò lò vậy bác innova?!:)

    He he, bác Già ui, em tìm được lời bài hát ni rùi. Hooỏng có thè lè, thò lò đâu ạ:

    " Tiếng tôi vang rừng núi sao không ai trả lời.
    Nhắn tin theo cùng gió khăn còn đây đợi người.

    Nghe con chim cúc cu kìa nó hát lên một câu rằng.
    Có một nàng ở trong rừng tìm trong rừng,
    kiếm trong rừng chiếc khăn Piêu.
    Chiếc khăn Piêu.

    . .
    Chiêc khăn Piêu thêu chỉ hồng để gió cuốn bay về đâu.
    Chiêc khăn Piêu thêu chỉ hồng để gió cuốn bay về đây.
    Vương trên cây. Suỵt..........
    Astri

    ơi tới đây nhặt lấy chiếc khăn đẹp này.
    thôi này đừng tìm trong rừng, lạc trong rừng,
    nát hoa rừng khăn Piêu đây.
    Á ơi có phải thắm thiết duyên nhau,

    chiếc khăn để làm mối nối duyên nhau, thời tôi chờ. . .
    Tiếng tôi vang rừng núi sao không ai trả lời.
    Nhắn tin theo cùng gió khăn còn đây đợi người.

    Innova viết:
    Và đây là bài hát yêu thích NHẤT của năm 2012 ở Việt Nam. Nghe không hiểu ráng chịu vì không đủ khả năng thưởng thức:

    http://www.tienphong.vn/giai-tri/608447/Vuot-lum-xum-Tung-Duong-gianh-tien-ty-dau-nam-tpov.html

    Đâu có gì khó hiểu đâu?
    Mai Lê (la) còn hiểu được mờ.

    " Tiếng tôi vang rừng núi, sao không ai trả lời? Nhắn tin theo cùng gió, khăn còn đây đợi người..... " có mấy chữ sau câu này thì thiệt tình em không hiểu.

    Nhạc vui quá ha.

    Innova viết:
    Và đây là bài hát yêu thích NHẤT của năm 2012 ở Việt Nam. Nghe không hiểu ráng chịu vì không đủ khả năng thưởng thức:

    http://www.tienphong.vn/giai-tri/608447/Vuot-lum-xum-Tung-Duong-gianh-tien-ty-dau-nam-tpov.html

    Tôi nghe hiểu được một... khúc :) nhưng tới cái khúc "chim trong rừng, chim trong rừng" rồi cái gì thè lè, thò lò vậy bác innova?!:)

    Nghe tin 3 tàu chiến của Trung quốc cập cảng Sài Gòn, chẳng biết cơ quan hay ai mời chúng đến nước ta? Chúng đến để làm gì? Người dân thành phố mang tên cố chủ tịch Hồ Chí Minh có phản ứng gì không? Bác nào biết thì thông tin cho mọi người cùng biết.

    Vụ “kỳ án” tạm khép lại với việc bị đơn là Công ty liên doanh Đại Dương bị tòa tuyên buộc phải trả cho nguyên đơn khoản tiền trên 55,542 triệu USD (tương đương 1.154,7 tỷ đồng).

    HĐXX nhận định: căn cứ vào hồ sơ vụ án và diễn biến phiên tòa, lời khai của các bên có liên quan trong vụ án nhận thấy máy trò chơi số 13 nằm trong 6 máy trò chơi được bị đơn nhập khẩu hợp pháp, đã được cơ quan chức năng kiểm định trước khi đưa vào sử dụng.

    Tham gia trò chơi là người chơi đánh bạc với máy, nhân viên hay bất cứ thành viên nào của câu lạc bộ không được tác động vào. Do vậy, đây là loại trò chơi chuyên dùng, mang tính may rủi.

    Tại phiên tòa, các đương sự, nhân chứng đều xác nhận lượt chơi sau cùng của ông Ly Sam đã bị trừ đi 5 USD sau khi ông đã chơi thua hết 299,5 USD. Như vậy, tiền và điểm tín dụng được thể hiện trên màn hình lúc này là kết quả được tích lũy sau khi ông Ly Sam chơi lượt cuối cùng.

    Phía bị đơn và luật sư lại cho rằng, do máy số 13 gặp sự cố, màn hình có biểu hiện chớp tắt sau đó mới dẫn đến kết quả trên. Tuy nhiên, qua nghiên cứu cho thấy trong máy số 13 cũng như nội quy câu lạc bộ lại không quy định rõ thế nào là sự cố, máy an ninh câu lạc bộ cũng không chứng minh được việc bị đơn cho rằng việc ông Ly Sam đã dùng tay đập vào máy, cũng không chứng minh được tác động của ông này làm máy xảy ra sự cố. Do đó, không có cơ sở chấp nhận quan điểm trên của bị đơn.

    Ngoài ra, căn cứ vào màn hình các đương sự cung cấp cho thấy kết quả điểm tín dụng và quá trình giải quyết vụ án, các đương sự đều thừa nhận điểm tín dụng ông Ly Sam tích lũy được. Số tiền trên 55 triệu USD máy quy đổi ra hoàn toàn phù hợp theo quy ước quy đổi từ điểm tín dụng sang thành tiền của máy.

    http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/104196/ho-hoi-thang-vu-kien-doi-55-trieu-usd.html

    3 viết:
    Ngày cùng giờ tận..12,
    rỗi,
    quán nước DL:
    Trà thuốc ngon, bạn hiền..!
    Nhưng hơi nhiều sạn,
    cầm chổi .. như lời chúc mừng năm mới như sau.
    Biện luận khác suy luận, nhé!
    Biện luận = TDX.
    Suy luận = Suy diễn (đặt ra nhiều giả thuyết) + Quy nạp (kiển tra đúng sai của các giả thuyết đó).
    Suy diễn = dự đoán.
    Quy nạp = giải thích (chứ không phải là dự đoán như bạn TDX tưởng đâu).
    Thế nhé!
    Chúc mừng năm mới nhé!

    1. Tôi chưa hề nói "biện luận = suy luận", mà chỉ đề nghị cách dùng cho đơn giản "biện luận = lý luận" (argument = reasoning) bởi vì khi tham khảo từ nhiều nguồn thì mỗi tác giả có khuynh hướng dùng một trong hai từ ấy mà thôi. Nếu dịch sát, khi thì "lý luận", khi thì "biện luận" có lẽ gây rối trí người đọc. Vì thế "biện luận" được dùng ở đây vì thiết nghĩ nó mang nghĩa bao quát hơn "lý luận".

    2. Xin bạn cho ví dụ trong đó "suy diễn" (deductive) là dự đoán. Nên nhớ "suy diễn" có đặc điểm là tất yếu nên kết luận là chắc chắn đúng nếu tiền đề đúng; vì thế nó không phải nhằm dự đoán vì dự đoán có thể sai.

    Cũng xin lưu ý tôi cứ đề cập vài lần rằng "nên hiểu suy diễn như rút ra từ cái chung ra cái riêng" vì tôi e rằng bạn đọc sẽ hiểu chữ suy diễn theo ngữ cảnh thông thường (suy diễn = diễn giải rộng ra = suy đoán) chứ không phải theo ngữ cảnh của môn logic. Tôi không biết vì sao từ "suy diễn" lại có nghĩa gần như trái ngược trong hai ngữ cảnh ấy. Cá nhân tôi không mấy hài lòng khi dịch "deductive" thành "suy diễn" nhưng không muốn dùng khác với một từ mà nhiều người đã quen thuộc.

    3. Xin bạn cho ví dụ trong đó "quy nạp" (inductive) KHÔNG phải là dự đoán. (Thật ra chữ tôi dùng là "lời đoán" chứ không phải "dự đoán")

    Xin tham khảo link dưới đây của một trường cao đẳng mà tôi google cho lẹ:
    http://www.butte.edu/departments/cas/tipsheets/thinking/reasoning.html
    Reasoning is the process of using existing knowledge to draw conclusions, make predictions, or construct explanations. Three methods of reasoning are the deductive, inductive, and abductive approaches.

    Như thế các BL "suy diễn" lẫn "quy nạp" đều có chức năng giải thích.

    Lưu ý: còn có một phương pháp BL nữa là "abductive" nhưng cái này hơi khó và chưa được công nhận chính thức nên tôi không đưa vào loạt bài; vả lại còn rất nhiều thứ khác căn bản cần được trình bày trước đã. Nhưng nếu các bạn đọc quan tâm và yêu cầu thì tôi sẽ cố gắng.

    Dù sao cũng cám ơn bạn tạo cơ hội cho sự giải thích rõ ràng hơn.

    PS. Cũng có thể hiểu "tất yếu = dự đoán hoàn toàn có cơ sở". Và như sẽ trình bày trong bài tiếp về so sánh hai loại biện luận thì thật ra chúng không khác mấy. Sự phân loại chỉ là tương đối.

    Ngày cùng giờ tận..12,
    rỗi,
    quán nước DL:
    Trà thuốc ngon, bạn hiền..!
    Nhưng hơi nhiều sạn,
    cầm chổi .. như lời chúc mừng năm mới như sau.
    Biện luận khác suy luận, nhé!
    Biện luận = TDX.
    Suy luận = Suy diễn (đặt ra nhiều giả thuyết) + Quy nạp (kiển tra đúng sai của các giả thuyết đó).
    Suy diễn = dự đoán.
    Quy nạp = giải thích (chứ không phải là dự đoán như bạn TDX tưởng đâu).
    Thế nhé!
    Chúc mừng năm mới nhé!

    TDX Bài 3D

    Đến đây xin có vài lời cùng bạn đọc. Trong khi tham khảo nhiều nguồn khác nhau để bổ xung cho cuốn sách căn bản logic chuẩn, tài liệu thuộc về "logic không chuẩn" xuất hiện khá nhiều, hấp dẫn và thực tế hơn nên khó tránh bỏ qua. Dù sao mục tiêu sau cùng cho môn logic vẫn là "logic không chuẩn" nên thiết nghĩ không có gì gượng ép.



    1.1.2 Biện luận quy nạp

    Dưới đây là một BL quy nạp vốn dựa vào những điểm giống nhau trong các tiền đề rồi tổng quát hóa thành điều kết luận.

    Ví dụ (2)
    a) Anh A mỉm cười suốt ngày nay [được hiểu là vui sướng].
    b) Anh A không hề nhăn mặt hôm nay [được hiểu là vui sướng].
    c) Anh A ăn nói thân mật với mọi người hôm nay [được hiểu là vui sướng].
    -----------------------
    k) Anh A vui sướng ngày hôm nay.

    Trong BL quy nạp (2), các tiền đề liên hệ với kết luận một cách khác hẳn so với BL suy diễn. Nếu ta tin vào các tiền đề của (2) thì đấy là vài lý do tốt để tin rằng kết luận cũng đúng. Tuy nhiên có khi các tiền đề của (2) đúng nhưng kết luận lại sai, nghĩa là BL mang tính khiếm khuyết hay không tất yếu. Chẳng hạn các tiền đề ấy không loại trừ khả năng Anh A chỉ giả vờ vui sướng qua cách cư xử của mình cho nên k) có thể sai.

    Vì thế cũng có thể xem BL quy nạp tương đương với "lời đoán có cơ sở", trong đó lời đoán có thể sai mặc dù các tiền đề đều tạo cơ sở tốt và đáng tin; hay nói cách khác, kết luận không được bảo đảm là đúng mà chỉ có lẽ đúng thôi. "Không tất yếu" chính là đặc điểm của BL quy nạp.

    BL quy nạp cũng được hình thành do sự tổng quát hoá, sự đồng dạng hoặc sự liên hệ nhân quả. Và dù do cách nào thì đặc điểm "không tất yếu" vẫn được giữ, và một lần nữa nghĩa là kết luận có thể sai trong khi các tiền đề đều đúng như trong các ví dụ sau:

    * Tổng quát hoá theo thời gian cách 1:
    a) Tất cả học sinh tôi đã gặp đều lễ phép.
    -------------------------
    k) Tất cả học sinh tôi đã và sẽ gặp đều lễ phép.

    * Tổng quát hoá theo thời gian cách 2:
    a) Tháng 2 năm nay có băng giá ở Hà Nội.
    -------------------------
    k) Tháng 2 sang năm cũng có băng giá ở Hà Nội.

    * Tổng quát hoá theo không gian:
    a) Khí hậu ở Sài Gòn ấm áp.
    b) Sài Gòn thuộc về Miền Nam.
    -------------------------
    k) Khí hậu ở Miền Nam ấm áp.

    * Tổng quát hoá cho thể loại:
    a) Mỗi con chim ưng tôi từng thấy đều có lông màu sẫm.
    -------------------------
    k) Tất cả chim ưng đều có lông màu sẫm.

    * Tổng quát hoá cho liên hệ nhân quả:
    a) Kẹo chanh hiệu XYZ làm trẻ em buồn ngủ.
    -------------------------
    k) Kẹo chanh của mọi hiệu đểu làm trẻ em buồn ngủ.

    * Tổng quát hoá cho đồng dạng:
    b) Anh A lãnh lương cao, có xe và nhà riêng.
    c) Anh A cưới vợ đẹp.
    a) Anh B cũng lãnh lương cao, có xe và nhà riêng.
    -------------------------
    k) Anh B cũng cưới vợ đẹp.

    * Tổng quát hoá theo thống kê cách 1:
    a) Xe máy Honda dùng nhiên liệu xăng.
    b) Xe máy Suzuki dùng nhiên liệu xăng.
    c) Xe máy Yamaha dùng nhiên liệu xăng.
    ------------------------
    k) Các xe máy đều dùng nhiên liệu xăng.

    * Tổng quát hoá theo thống kê cách 2:
    a) 10 phần trăm học sinh trường XYZ ở Sài Gòn bị cận thị (mẫu thống kê)
    -----------------------
    k) 10 phần trăm học sinh ở Sài Gòn bị cận thị.

    @ Trường hợp đặc biệt: (đi từ tổng quát hóa đến kết luận có lẽ đúng về một cá nhân)
    * Tam đoạn luận theo thống kê:
    a) Đa số người Việt có thân hình thấp bé.
    b) Anh A là người Việt.
    -----------------------
    k) Anh A có thân hình thấp bé.

    Nguồn tham khảo chính:
    http://online.santarosa.edu/presentation/page/?36981
    http://en.wikipedia.org/wiki/Inductive_reasoning

    TDX Bài 3B

    Biện luận suy diễn (tiếp)

    Để dễ nhớ, nên hiểu:
    * BL suy diễn là suy ra, rút ra một phần riêng nhỏ từ cái chung, tổng quát rộng lớn hơn.
    * Trong BL suy diễn nếu tiền đề đúng hay thỏa đáng (nghĩa là có thể chấp nhận) thì kết luận cũng phải đúng hay thỏa đáng.
    * BL suy diễn có quan hệ logic trong đó tiền đề hoàn toàn chống lưng cho kết luận, nghĩa có là sự tất yếu logic.

    Nói rộng hơn, miễn sao quan hệ chống lưng giữa tiền đề và kết luận được xác nhận là tất yếu thì BL được xem như suy diễn. Vấn đề là phải nghiên cứu cẩn thận xem điều kết luận có tất yếu tuân theo các tiền đề không.

    Ví dụ (1c):
    a) Ăn ở dơ bẩn sẽ sinh ra vi trùng.
    b) Vi trùng gây bệnh tật.
    ---------------------------------------
    k) Ăn ở dơ bẩn sẽ dẫn đến bệnh tật.

    [một đoạn ngắn ở đây được dời đến bài 3C]

    Ví dụ (1d):
    a) Thượng Đế không tồn tại trong thế giới khôngGian-thờiGian.
    b) Nếu cái gì không tồn tại trong thế giới khôngGian-thờiGian thì nó không có hình dạng.
    c) Cái gì không có hình dạng thì không thể có phái tính.
    ----------------------------------------
    k) Thượng Đế không thể có phái tính.

    Tham khảo:
    http://www.butte.edu/~wmwu/iLogic/1.3/iLogic_1_3.html

    TDX Bài 3C

    Trong bài 3B có một đoạn cần được dời xuống bài 3C này. Thành thật xin lỗi các bạn đọc.

    BL suy diễn thường gồm một chuỗi các sự thật (hay lời tuyên bố thỏa đáng). Bắt đầu bằng một số ít các xác định bố hay mặc định sẽ dẫn đến những xác định phức tạp hơn, và rồi những xác định phức tạp hơn nữa. BL suy diễn có thể được hiều là một tiến trình áp dụng kiến thức đang có để sản xuất những kiến thức mới.

    Ví dụ (1e) nói về tình trạng nước Mỹ:

    Bước 1:
    a) Toàn cầu hóa dẫn đến xuất cảng việc làm ra nước ngoài.
    b) Xuất cảng việc làm ra nước ngoài gây tăng thất nghiệp.
    ----------------------------------
    k) Toàn cầu hóa dẫn đến tăng thất nghiệp.

    Bước 2 dựa vào kết luận của bước 1:
    a) Toàn cầu hóa dẫn đến tăng thất nghiệp.
    b) Tăng thất nghiệp gây gia tăng tội phạm.
    ----------------------------------
    k) Toàn cầu hóa dẫn đến gia tăng tội phạm.

    Ngày mai tôi bay từ Tây Ban Nha về Đan Mạch, phải chuyển vài ba chặng, không biết trong thời gian đó có internet để đưa tin về phiên toà không :(

    Cũng giống như bác Do Muoi Mot, tôi thực sự mong rằng sự thật và công lý được thực thi!

    Do Muoi Mot viết:
    Ngày mai, tòa phúc thẩm tại Saigon sẽ xữ anh. Điếu Cày Nguyễn Văn Hải anh là biểu tượng của người dám nói ra sự thật. Mấy ngày vừa qua, chắc có lẽ do cận kề Giáng sinh nên dòng Chúa cứu thế không cầu nguyện cho anh được. Em đã đứng bên tượng Chúa cầu nguyện cho anh, mong rằng sự thật và công lý sẽ được thực thi.

    Dù tòa án có xữ thế nào đi nữa nhưng em là một người miền trung sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở bên ngoại và giàu truyền thống khoa bản ở bên nội. ( em la người ngoài đạo Chúa) em tin là anh là người yêu nước người dám nói lên sự thật. Sự thật đó là ngư dân miền trung ở quê em bị Trung Quốc bắt cướp bóc như thế nào. Sự thật đó là ngoại ban Trung Quốc đã chiếm biển đảo biên giới của chúng ta như thế nào. Đấy là sự thật mà chính quyền không bao giờ muốn nói ra.

    Cầu mong anh bình an.

    Ngày mai, tòa phúc thẩm tại Saigon sẽ xữ anh. Điếu Cày Nguyễn Văn Hải anh là biểu tượng của người dám nói ra sự thật. Mấy ngày vừa qua, chắc có lẽ do cận kề Giáng sinh nên dòng Chúa cứu thế không cầu nguyện cho anh được. Em đã đứng bên tượng Chúa cầu nguyện cho anh, mong rằng sự thật và công lý sẽ được thực thi.

    Dù tòa án có xữ thế nào đi nữa nhưng em là một người miền trung sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở bên ngoại và giàu truyền thống khoa bản ở bên nội. ( em la người ngoài đạo Chúa) em tin là anh là người yêu nước người dám nói lên sự thật. Sự thật đó là ngư dân miền trung ở quê em bị Trung Quốc bắt cướp bóc như thế nào. Sự thật đó là ngoại ban Trung Quốc đã chiếm biển đảo biên giới của chúng ta như thế nào. Đấy là sự thật mà chính quyền không bao giờ muốn nói ra.

    Cầu mong anh bình an.

    TDX Bài 3A

    Trong loạt bài tìm hiểu môn logic chuẩn trước khi sang logic không chuẩn, phần lớn sẽ dựa trên cuốn sách "Khái Quát về Logic Chuẩn Hiện Đại" của tác giả Paul Teller xuất bản năm 1989: http://tellerprimer.ucdavis.edu/pdf . Đặc điểm của cuốn sách là nó giải thích nhiều chi tiết nên rất thích hợp cho người tự học. Những ý nào khó hiểu hay cần cập nhật sẽ được bổ sung từ các nguồn khác. Cuốn sách gồm hai tập, ta chỉ xem tập I về logic mệnh đề. Còn tập II về logic vị từ sẽ đi sau. Vì từ "biện luận" dùng khá nhiều nên xin viết tắt là BL.



    CHƯƠNG 1. Các khái niệm và công cụ căn bản

    1.1 Logic là một khoa học về BL

    Ta thường xem BL là cố gắng thuyết phục ai đó về một đìều kết luận, bằng cách đưa ra những tiền đề nghĩa là các lý do để tin vào kết luận ấy. Một cách tổng quát:

    * BL là một nhóm gồm ít nhất hai câu tuyên bố (hay mệnh đề logic), trong đó có một câu là kết luận và các câu kia là tiền đề.

    Trong ví dụ (1) sau đây BL gồm hai phần: các tiền đề a, b và kết luận k (ghi chú: Socrate là tên một nhà triết học)

    a) Socrate là một người.
    b) Tất cả mọi người phải chết.
    ----------------------
    k) Socrate phải chết.

    Ta sẽ chỉ khảo sát các mệnh đề logic vốn được gọi tắt "mệnh đề", là những câu văn để tuyên bố chứ không phải để hỏi, ra lệnh hay tán thán (có những nhánh của môn logic khảo sát về logic của mệnh lệnh, logic của câu hỏi nhưng sẽ không được bàn ở đây). Ví dụ:
    * Socrate là một người. (là mệnh đề)
    * Có phải Socrate là một người? (là câu hỏi, không phải mệnh đề)
    * Socrate hãy là người dẫn dắt. (là câu ra lệnh, không phải mệnh đề)
    * May thay, Socrate trở thành người dẫn dắt! (là câu tán thán, không phải mệnh đề)
    * Một người. (không phải là một câu văn với chủ từ và động từ, không phải là mệnh đề)

    Mỗi mệnh đề phải có một giá trị hoặc đúng, hoặc sai; nghĩa là một câu "đúng sai không rõ ràng" hoặc "không đúng không sai" đều không được xem là mệnh đề,

    Để một BL tỏ ra giá trị, cần có sự nối kết hay quan hệ giữa các tiền đề và kết luận. Ta có thể nghĩ đơn giản như sau: Thông thường, các tiền đề của một BL làm công việc chống lưng, hay chỉ ra lý do để tin vào điều kết luận.

    Khi bắt đầu học logic, ta có thể nghĩ logic là môn khảo sát các nối kết của việc chỉ ra lý do ấy. Hay tổng quát hơn, logic là khoa học về BL. Logic liệt kê những tính chất quan trọng của BL, nhất là những cách thức làm cho các BL tốt hoặc tồi. Ngoài ra môn logic cũng khảo sát những thứ vốn không phải BL lẫn tính chất của BL; những thứ ấy giúp hiểu các BL rõ ràng hơn.

    Ta cần phân biệt hai cách BL: "suy diễn" và "quy nạp" (hay hai lối logic)

    1.1.1 Biện luận suy diễn
    Ví dụ (1) ở trên là một BL suy diễn vốn dựa vào cái chung, tổng quát, nguyên tắc, hay quy luật để rút ra một trường hợp riêng ("tất cả mọi người" là quy luật chung, "Socrate" là một trường hợp riêng).

    Ghi chú:

    1. "quy luật" chỉ có tính tương đối về thời gian, không gian, ngữ cảnh; ví dụ một ngày kia y khoa sẽ giúp con người trở nên bất tử thì quy luật "Tất cả mọi người phải chết" cần phải được xét lại.

    2. BL suy diễn phần lớn dựa vào mẫu "tam đoạn luận" gồm có hai tiền đề và một kết luận.

    3. Đặc điểm của BL suy diễn là không hề có sự khiếm khuyết; nếu phần tiền đề đúng thì kết luận cũng phải đúng; luôn luôn như thế; nghĩa là không thể nào khi tiền đề đúng mà kết luận lại sai. Đặc điểm này rất khác với BL quy nạp sẽ được nói sau.

    Trong ví dụ (1a) về BL suy diễn dưới đây, "quy luật" hay cái tổng quát tỏ ra không mấy chắc:

    a) Bất cứ ai trúng số cũng vui mừng.
    b) Anh A trúng số.
    ---------------------
    k) Anh A vui mừng.

    Ta có thể nghi ngờ a) bởi chưa chắc ai trúng số cũng vui mừng (chẳng hạn trúng số có thể dẫn đến nguy hiểm và gây lo lắng). Tuy nhiên ví dụ (1a) này nhằm nhấn mạnh đặc điểm của BL suy diễn. Tiền đề diễn tả quy luật hay cái tổng quát có thể sai, nhưng khi nó đúng thì kết luận bắt buộc phải đúng, không thể khác được.

    Còn một dạng nữa của BL suy diễn vốn dựa vào quy luật chung cho số đông để rút ra NHỮNG trường hợp riêng của một số ít hơn:

    a) Tất cả A đều là B.
    b) Tất cả B đều là C.
    ------------------------
    k) Tất cả A đều là C.

    Ví dụ (1b):
    a) Mọi con chó đều thuộc loài có vú.
    b) Mọi con vật thuộc loài có vú đều mang máu nóng.
    ---------------------------------
    k) Mọi con chó đều mang máu nóng.

    ("mọi con vật thuộc loài có vú" là tổng quát rộng hơn, "mọi con chó" là một số riêng ít hơn)

    Nguồn tham khảo thêm: http://www.livescience.com/21569-deduction-vs-induction.html


    7:56am Thứ Hai ngày 24 tháng 12 năm 2012

    Kính chúc

    Quý độc giả, Quý Thành Viên của trang Dân Luận

    Một mùa Noel An Bình, Như Nguyện.

    Kính
    BBT Dân Luận

    TDX Bài 2G:

    Trình bày sơ qua về hai phương pháp chính trong khoa học thực nghiệm:

    Lãnh vực logic có hai loại biện luận: suy diễn và quy nạp. Trong khi đó các khoa học thực nghiệm (KHTN) cũng có hai phương pháp khảo cứu: suy diễn và quy nạp. Tuy cách gọi tên giống nhau nhưng khái niệm trong mỗi lãnh vực lại không hoàn toàn giống nhau. Để tránh những lầm lẫn, dưới đây sẽ trình bày trước các khái niệm ấy trong KHTN (chúng cũng phần nào được dùng trong TDX)

    a. Phương pháp quy nạp trong KHTN: đi từ một số hữu hạn những trường hợp riêng lẽ để dẫn đến cái chung cho số đông (có thể hiểu quy về một mối cho dễ nhớ). Nói cách khác, phuơng pháp quy nạp dựa vào những quan sát cụ thể nhằm đạt đến các lý thuyết và sự tổng quát hóa rộng hơn.

    Phương pháp quy nạp còn được xem là "hướng đi từ dưới lên": bắt đầu với những dữ kiện cụ thể và đo đếm (nghĩa là ở cấp thấp), nhận diện các khuôn mẫu và tính đồng nhất, cấu tạo những giả thuyết tạm vốn có thể được khảo sát thêm, và sau cùng chấm dứt bằng các thành hình những kết luận tổng quát hay các lý thuyết.

    Các khoa học tự nhiên và xã hội (vật lý, hoá học, sinh học, tâm lý, kinh tế...) đều áp dụng phương pháp quy nạp cho nghiên cứu.

                                                                       => LÝ THUYẾT
                                              => GIẢ THUYẾT
                    => KHUÔN MẪU
    QUAN SÁT

    Ví dụ:
    * Bướm có thể bay. Bướm có cánh.
    * Chim có thể bay. Chim có cánh.
    * Ruồi có thể bay. Ruồi có cánh.

    Qua những quan sát trên, ta nhận ra một khuôn mẫu khá rõ: sự liên hệ giữa "cánh" và "bay" và có thể đưa ra một giả thuyết "những loài vật có cánh có thể bay được". Giả thuyết này được chống lưng mạnh hơn do những quan sát và thí nghiệm thêm:
    * Chuồn chuồn có thể bay. Chuồn chuồn có cánh.
    * Dơi có thể bay. Dơi có cánh.
    * Ong có thể bay. Ong có cánh.

    Và từ đó một lý thuyết tổng quát có thể thành hình (giả thuyết được nâng cấp vì tính thuyết phục): "những loài vật có cánh có thể bay được".

    Tuy nhiên về sau, ai đó sẽ tìm ra rằng:
    * Đà điểu có cánh nhưng không thể bay.
    * Chim cánh cụt có cánh nhưng không thể bay.

    Và lúc ấy lý thuyết trên sẽ phải bị xét lại. Một giả thuyết khác có thể được đưa ra như "một động vật muốn bay thì phải có cánh" và cần được kiểm chứng, v.v. và v.v.
    (hết ví dụ)

    Ghi chú:
    1. Một khả năng tiềm ẩn không tốt của phương pháp này là "quy nạp quá xa": khi nhảy từ một số quan sát cá biệt dẫn đến cái nhìn chung thì sự tổng quát hóa không phải luôn luôn đúng. Sự tổng quát hóa chắc chắn là có ích, nhưng người ta thường phải cẩn trọng về những ngoại lệ cho luật tổng quát.

    2. Kết quả của quy nạp không có tác dụng chứng minh chân lý hay sự đúng đắn hoàn toàn. Nó chỉ giúp nâng cao độ đáng tin cậy của sự tổng quát hóa mà thôi.


    b. Phương pháp suy diễn trong KHTN: đi theo chiều ngược lại, từ một định luật hay nguyên tắc tổng quát và suy ra hay rút ra (hiểu như thế cho dễ nhớ) những trường hợp cá biệt. Nói riêng, các ngành của toán học đều dựa vào suy diễn. Nhà toán học đưa ra các định đề và định nghĩa với mặc định là đúng mà không có kiểm chứng; rồi bằng cách chứng minh dựa vào định đề ấy họ suy diễn ra các định lý cụ thể hơn. Nếu một nhóm các định đề phát sinh ra hai định lý trái ngược nhau thì nhóm định đề ấy không có tính nhất trí và mất giá trị.

    Phương pháp suy diễn còn đuợc xem là "hướng đi từ trên xuống": nhà khoa học bắt đầu nghĩ ra một lý thuyết (trên cao) cho chủ đề quan tâm (có thể chỉ là lời phỏng đoán hợp lý), rồi thu hẹp lại thành những giả thuyết cụ thể hơn vốn có thể được kiểm chứng, rồi lại thu hẹp hơn nữa khi thu thập các kết quả quan sát và thí nghiệm để làm sáng tỏ các giả thuyết ấy. Việc này sau rốt giúp kiểm chứng các giả thuyết bằng khối dữ liệu cụ thể, nghĩa là xác nhận (hoặc phủ nhận) các lý thuyết khởi đầu.

    LÝ THUYẾT
                    => GIẢ THUYẾT
                                            => QUAN SÁT & THÍ NGHIỆM
                                                                                          => XÁC/PHỦ NHẬN

    Ví dụ:
    Trong kinh tế học, có một lý thuyết cho rằng các đạo luật về mức lương tối thiểu sẽ làm hại những công nhân tay nghề thấp. Từ đấy phát sinh ra một giả thuyết như sau: một sự gia tăng mức lương tối thiểu có lẽ gây giảm bớt số công nhân trong hạng ấy được thuê mướn. Các nhà kinh tế sẽ tiến hành khảo cứu để đánh giá giả thuyết này bằng cách nhìn vào các thống kê về thuê mướn công nhân tay nghề thấp. Dữ liệu thống kê trong các địa phương nhất định cho khoảng thời gian trước và sau khi tăng mức lương tối thiểu được so sánh và kết quả sẽ giúp xác nhận hoặc phủ nhận giả thuyết ấy. Ghi chú "làm hại những công nhân tay nghề thấp" có thể khác hơn là gây giảm số công việc làm, ví dụ như nó gây giá sinh hoạt tăng nhanh hơn tiền lương và vì thế sẽ "gây hại"; đây cũng là một giả thuyết khả dĩ.

    Các nguồn tham khảo chính:
    http://www.socialresearchmethods.net/kb/dedind.php
    http://www.bio.miami.edu/dana/dox/scientific_method.html
    http://www.enotes.com/soc/q-and-a/how-deduction-can-related-research-social-science-242133

    Ca sĩ Duy Quang vừa qua đời ở tuổi 62 tại bệnh viện Fountain Valley ở Nam California, Hoa Kỳ sau một thời gian chữa trị bệnh ung thư gan.
    Tin từ Hoa Kỳ cho hay con trai đầu của nhạc sĩ Phạm Duy và ca sĩ Thái Hằng qua đời lúc 11 giờ 39 phút giờ địa phương (19:39 GMT) ngày 19/12/2012 sau khi bị hôn mê sâu vài ngày kể từ khi nhập viện khoảng một tuần trước đó.

    Sinh ngày 4/11/1950 tại Chợ Neo, Thanh Hóa, ca sĩ cũng là người lập ra ban nhạc trẻ The Dreamers gồm các thành viên trong gia đình là Duy Minh, Duy Hùng, Duy Cường và Thái Hiền.

    Duy Quang bắt đầu sự nghiệp âm nhạc từ năm 17 tuổi và nổi tiếng với những bản tình ca do cha ông sáng tác như Em hiền như Masoeur, Thà như giọt mưa, Cô Bắc Kỳ nho nhỏ, Chỉ chừng đó thôi, Đưa em tìm động hoa vàng, Con đường tình ta đi, Bao Giờ Biết Tương Tư, v.v.

    Cũng có ý kiến nói rằng ca sĩ Duy Quang được mọi người biết đến vì có cha là nhạc sĩ Phạm Duy và có lẽ được nổi tiếng nhờ vào những bài hát do cha ông sáng tác.

    Tuy nhiên nhà báo Kỳ Phát từ Hoa Kỳ nói với BBC rằng ''ngoài những nhạc phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy ông còn hát các nhạc phẩm của Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên và được rất nhiều người ưa thích và rằng Duy Quang là người có giọng hát rất đặc biệt và rất tình cảm.

    Duy Quang là người bạn đã trên 40 năm với tôi và anh là một người dễ thương, hiền lành và được rất nhiều người mến mộ trong phong trào nhạc trẻ trước năm 1975", ông Kỳ Phát cho biết.

    Sau năm 1975, ông kẹt lại ở Việt Nam nhưng vẫn tiếp tục tổ chức các buổi ca nhạc "chui" cùng với một số ca sĩ miền Nam bị chính quyền sau 1975 cấm hành nghề.

    Năm 1978, ông được bảo lãnh qua Pháp và sau đó sang định cư tại California, Hoa Kỳ.

    Vẫn tiếp tục theo đuổi con đường ca hát và thu băng đĩa của mình, sau một thời gian sống tại Hoa Kỳ, ông mở phòng thu âm và lập ra trung tâm băng đĩa nhạc DreamMusical Productions phát hành băng đĩa nhạc nhắm vào đối tượng cộng đồng người Việt hải ngoại.

    Băng nhạc đầu tiên của ông tại hải ngoại mang tên ''Về Đây Nghe Em'' được Ngọc Chánh và Thúy Nga phát hành năm 1982.

    Tổng cộng từ khi bước vào con đường ca hát tới khi qua đời, ông đã thu băng khoảng hơn 300 bài hát.

    ''Bị đánh''

    Năm 2004, ông Duy Quang trở về Việt Nam sống bằng nghề ca hát và kinh doanh phòng trà, quyết định khiến một số người trong cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ tức giận.

    ''Đặc biệt sau khi ông ngã bệnh và quyết định quay về Mỹ chữa trị, ông đã bị "rất nhiều người đánh" trên internet'' ông Kỳ Phát cho hay.
    Ông Duy Quang kết hôn ba lần, lần cuối vào năm 2007, nhưng cuộc hôn nhân cuối cùng này chỉ được hai năm. Ông có ba cô con gái đều đã trưởng thành (một với người vợ đầu và hai con gái với người vợ thứ hai).

    Trong cuốn Hồi ký của mình, nhạc sĩ Phạm Duy, cha ông, kể về kỷ niệm khi vợ ông sinh Duy Quang "Mùa Đông năm 1950, vợ tôi đẻ. Nhà hộ sinh ở ngay bên kia bờ sông Máng. Người đỡ đẻ là bà đỡ Ninh, từ Hà Nội tản cư ra đây, mang theo đầy đủ đồ nghề.

    ''Từ Việt Bắc, vợ tôi mang được cái bụng chửa về tới Chợ Neo để đẻ...
    "... Đứa bé ra đời nặng 3 ký, được đặt tên là Quảng. ... Nhưng khi di cư vào miền Nam, phải làm lại giấy khai sinh cho đứa bé thì không hiểu tại sao cái dấu hỏi đó lại bị mất đi?"

    Nhạc sĩ Phạm Duy vẫn đang ở Việt Nam và cũng đang đau ốm.

    http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2012/12/121219_singer_duyquang_bio.shtml

    Tin cực nóng ở Bắc cực

    SGTT.VN - Chỉ còn một tuần nữa là phải lên đường làm nhiệm vụ hàng năm, thế mà chẳng hiểu sao ông Santa Claus cứ nhậu suốt khiến các chú lùn phụ tá đâm lo. Các chú quyết hỏi cho ra lẽ:

    – Bố già ơi, sao không chuẩn bị xe cộ mà nhậu hoài vậy?

    – Ta nhậu vì ta... sợ!

    – Thì mọi năm cuối cùng bố cũng giao hết hai tỉ món quà trong một đêm, năm nay số con nít đâu có tăng bao nhiêu mà bố sợ?

    – Mấy chú chưa biết đâu, có một xứ mà cứ nghĩ tới việc phải tới đó là ta hãi hùng. Như năm kia là nạn kẹt xe, còn năm ngoái thì xẩu mình vì đứa nào cũng căn dặn: “Ông mà tặng quà “made in China” là con vứt”! Tức chưa!

    – Tức thiệt, còn năm nay thì sao?

    – Sao nữa, trộm cướp ở đó bây giờ chủ trương “chém trước cướp sau”. Thời khắc xuất hiện của ta lại đúng nửa đêm! Mấy chú có bao giờ nghe nói đến ông già Noel mà chột mắt hay cụt tay chưa?

    Các chú lùn mặc cả:

    – Thôi thì cho bố nghỉ một năm, năm sau làm tiếp nhé?

    – Năm sau xứ đó thu phí bảo trì đường bộ rồi, bất kể xe đi nhiều hay ít! Xe ta mỗi năm chạy qua đó một lần mà phải đóng tiền à? Ta đâu có ngu! Thôi, cho ta từ chức!

    Cả đám xôn xao lo lắng, nhưng một chú lùn đứng ra trấn an:

    – Tưởng gì, không có ổng thì cũng có người khác làm thay.

    – Nhưng tìm đâu ra người có khả năng chui lọt mọi nhà, tới được mọi chỗ?

    – Tôi biết dưới đó có một nơi nhiều kẻ chạy hay lắm, cửa nào cũng lọt, đường nào cũng qua.

    Thế là các chú lùn thở phào, bỏ phiếu chấp thuận cho Santa Claus từ chức.

    Người già chuyện

    Sài Gòn tiếp thị

    Pages