Nguyễn Thế Thanh - Dạy gì cho một đứa trẻ?

Nguyễn Thế Thanh
Chia sẻ bài viết này

TT - Câu hỏi cũ quá và có vẻ nhuốm màu giáo điều, nhưng là do một bà mẹ đang mang thai đặt ra tại buổi nói chuyện của giáo sư Ngô Bảo Châu ở Đại học KHXH&NV TP.HCM mới đây.
Câu hỏi của một người sắp sửa làm mẹ, tốt nghiệp đại học, chịu khó đến tham dự buổi nói chuyện vào 4 giờ chiều hình như đã khiến giáo sư Ngô Bảo Châu xúc động.


Có lẽ ông hiểu giữa bộn bề ngổn ngang của cuộc sống hôm nay, mối bận tâm lớn nhất của các bậc làm cha mẹ vẫn là đứa con của họ sẽ lớn lên thành một con người như thế nào chứ không phải là một người giàu có như thế nào, có chức vị lớn đến thế nào.

Thế nên ông đã chậm rãi trả lời câu hỏi ấy, đại ý: ông vốn không thích bị ai dạy dỗ theo một khuôn phép nào đó, càng không thể đưa ra những bài học của riêng mình cho ai.

Tuy nhiên, ông sẵn sàng chia sẻ với bà mẹ tương lai và mọi người đang nghe ông, rằng đến tận bây giờ trí óc ông vẫn in sâu những lời mẹ dặn từ tấm bé về phận làm người. Lời dặn ấy không nhiều, chỉ vỏn vẹn ba điều "trung thực - dũng cảm và trái tim rộng mở".

Trung thực được đặt lên hàng đầu vì đó có lẽ là cái gốc của mọi sự trong cuộc đời của một con người. Đã từng có một tổng kết được rất nhiều người chia sẻ: Thực học mới thực làm, chỉ có thể làm thực mới có thể sống thực, tất cả bắt đầu từ thực học.

Trung thực với thực lực trí tuệ của mình, với tình cảm của mình; trung thực với thành tựu của người khác cho dù những thành tựu ấy có thể sẽ làm cho bản thân mình bị lu mờ đi và quyền lợi của mình vì thế sẽ bị ảnh hưởng. Gọi đúng tên của sự vật, hiện tượng mới có thể đặt đúng con người và công việc vào vị trí của nó.

Giá trị sự trung thực của mỗi người vì thế mà đem lại giá trị chung bền vững của cả xã hội. Trong sự trung thực đã đành có bao hàm cả dũng cảm (vì dám trung thực phủ nhận mình cũng đã là dũng cảm rồi).

Tuy nhiên, dũng cảm trong lời mẹ dặn làm người còn có chiều kích cao hơn thế. Đó là không chỉ dừng ở sự trung thực, dũng cảm còn là sự dấn thân đến cùng để bảo vệ một chân lý, để đưa ra ánh sáng công lý một điều bẩn thỉu, xấu xa nhằm góp phần làm cho cuộc đời công bằng hơn, tốt đẹp hơn.

Dũng cảm đã làm nên thái độ của hàng triệu người kiên quyết bác bỏ những luận điệu xảo trá xâm phạm chủ quyền đất nước trên bộ và trên biển. Sự dũng cảm, gần đây nhất, đã đưa đến hành động của tập thể những người phanh phui vụ nhân bản xét nghiệm ở Bệnh viện Hoài Đức, Hà Nội.

Thế còn trái tim rộng mở, lời dặn thứ ba ấy của mẹ có ý nghĩa đến thế nào khiến giáo sư Ngô Bảo Châu mang theo suốt bên mình từ tấm bé?
Phải chăng vì con người về bản chất là luôn cần đến tình yêu và sự quan tâm để có thể đương đầu với những bất trắc luôn có thể hiện ra bất cứ lúc nào trong cuộc đời.

Một đứa trẻ từ nhỏ luôn được chứng kiến vòng tay rộng mở của cha mẹ dành cho những phụ nữ mang thai không người thân thích, những tù nhân mới được trả tự do chưa biết phải bắt đầu hòa nhập cộng đồng như thế nào, những người tàn tật không có cơ hội kiếm sống...

Những đứa trẻ như thế lớn lên khó mà trở thành người ích kỷ, tham lam, độc ác, dám chà đạp lên sự công bằng xã hội. Khó mà trở thành những người cho phép mình hưởng một mức lương cao ngất ngưởng từ tiền thuế của nhân dân, khoảng cách trời vực với thu nhập của người lao động dưới quyền.

Ngày khai trường tới, sực nhớ tới câu hỏi "dạy gì cho một đứa trẻ?" khi nó sắp bước vào ngôi trường mà ở đó tưởng như mọi bài học đều có giá trị như nhau: học chữ và học làm người.

Mọi bài học đúng là đều có giá trị như nhau. Nhưng không nghi ngờ gì nữa, trong bối cảnh các giá trị sống trong xã hội của chúng ta đang bị đảo lộn đến đau lòng thì không thể quay lưng trước ý kiến cho rằng đó là hệ quả của việc chỉ quan tâm đến dạy chữ mà thiếu quan tâm đến giáo dục đạo đức trong một thời gian dài từ gia đình đến nhà trường, xã hội.

Nói một cách sách vở thì giáo dục đạo đức là dạy cho con người biết sống có kỹ năng cùng với biết tôn trọng, biết quan tâm người khác, biết cách trở thành công dân có ích cho cộng đồng, xã hội.

Còn nói một cách cuộc đời thì dạy một đứa trẻ là dạy về sự công bằng bắt đầu từ trung thực, dũng cảm và rộng mở trái tim mình. Xã hội chỉ có thể lành mạnh khi người ta xây dựng mối quan hệ dựa trên sự quan tâm và công bằng. Khi được đối xử bằng sự quan tâm và tình cảm, trẻ em hôm nay và người lớn ngày mai sẽ cảm nhận được sự công bằng - giá trị cốt lõi của một xã hội văn minh.

Và điều đó phải chăng cần được dạy thật thấu đáo từ trong mỗi gia đình, mỗi ngôi trường và rộng ra toàn xã hội.

Nguyễn Thế Thanh

Thuốc Lá gửi hôm Thứ Năm, 05/09/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Thái Hiền - Ai sẽ dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992?

Hoàng Lại Giang - "Diễn biến hòa bình" hay "bạo lực cách mạng"?

Nguyễn Quang A - Lấy ý kiến nhân dân và trưng cầu dân ý

Cuộc chiến Ba-Tư vẫn còn tiếp diễn: Việt Nam sẽ rơi vào quỹ đạo của Trung Quốc hay đi theo con đường Myanmar?

Phan An - Diễn văn của trưởng thôn


Khách Bùi Văn Nịt (khách viếng thăm) gửi lúc 01:49, 08/09/2013 - mã số 96955

Nhân ngày khai trường:, tôi xin kể một câu chuyện ngày đầu tiên bé được mẹ đưa đến trường:

CHÀO TAO Ạ (Trần Dĩ Hạ- Báo Phụ nữ Thủ đô)

Thấy bé khảu khỉnh, một cô nhẹ nhàng bảo cháu: Cháu chào cô đi.

Bé khoanh tay lễ phép: Cháu chảo cô ạ.

Một bà lớn tuổi bảo cháu: Cháu chào bác đi.

Bé lại khoanh tay lễ phép: Cháu chào bác ạ.

Một cô sấn xổ đến bảo bé: Chào tao đi.

Bé lại khoanh tay lễ phép: Cháu chào tao ạ.

Nam Giao (khách viếng thăm) gửi lúc 00:52, 06/09/2013 - mã số 96836

Nghe lời xúi dại của gs Châu có nước mà rục xương trong tù!

Admin gửi lúc 21:11, 05/09/2013 - mã số 96822

Nhà báo Nguyễn Vạn Phú bình luận trên FB: Tôi nghĩ khai giảng năm học mới là dịp các lãnh đạo tham dự lễ nhấn mạnh vài ba điểm mà họ tâm đắc để chia sẻ với học sinh, mong sao học sinh lấy đó làm tấm gương để noi theo, như tình bạn hay tình thầy trò, như học cho ai, học để làm gì…

Vậy mà sáng nay hàng triệu học sinh phải nghe những câu rất khô khan, xa lạ và khó hiểu, kiểu như: Năm học 2013 - 2014 là năm học đầu tiên triển khai thực hiện Kết luận của Hội nghị Trung ương 6 (Khóa XI) về “Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” (trích thư của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang).

Đưa câu này vào một lá thư mà có lẽ ở lễ khai giảng nào cũng phải đọc để làm gì nhỉ?

Cùng lúc đó, sáng nay ở mục Thời sự và suy nghĩ của báo Tuổi Trẻ nêu câu trả lời của Ngô Bảo Châu cho một người mẹ muốn biết nên dạy gì cho con: đó là ba điều – trung thực, dũng cảm và trái tim rộng mở. Ước gì người viết thư cho ông Sang cũng có cái tầm và góc nhìn như thế.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
2 + 2 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Cay đắng thay
Mỉa mai thay
Trọn tuổi xuân ta hiến dâng cuồng nhiệt
Lại đúc nên chính bộ máy này.

— Nhà thơ Bùi Minh Quốc, trong bài "Cay đắng thay”

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 3 thành viên241 khách truy cập.

Thành viên online

Trí Luận, Tâm Như, Cát Bụi

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!