Huỳnh Thục Vy - Một số thiển ý cần chia sẻ

Huỳnh Thục Vy
Chia sẻ bài viết này

Có lẽ tôi dành quá nhiều sự quan tâm và giấy mực cho cuộc chuyển hóa Dân chủ ở Miến Điện. Nhưng rõ ràng đó là một hình mẫu mà những người Việt Nam tranh đấu cho Dân chủ phải lưu tâm. Bởi, nếu thành công của họ sẽ cổ vũ chúng ta, thì những khó khăn hiện tại sẽ làm nản lòng không ít người quan tâm.

Ngày 14 tháng 3 vừa qua, bà Aung San Suu Kyi đã xuất hiện tại mỏ đồng Monywa và đã phải đối diện với sự giận dữ của người dân địa phương, khi bà đến khuyên họ chấm dứt biểu tình chống dự án khai thác đồng liên doanh với Trung Quốc này, vì theo bà, điều đó sẽ làm tổn hại nền kinh tế quốc gia. Thứ nữa, đến nay, mâu thuẫn giữa người Phật giáo đa số và người Hồi giáo thiểu số vẫn chưa có cách giải quyết, những nhóm sắc tộc ở vùng biên giới- thân Trung cộng vẫn giữ lập trường chống đối chính quyền Miến Điện và cũng không có quan hệ tốt với bà Suu Kyi. Những khó khăn đó khiến không ít người kỳ vọng vào bà Suky, vào cuộc chuyển hóa ở Miến Điện cảm thấy hụt hẫng. Có nhiều nguồn dư luận cho là bà có xu hướng đi gần lạivới giới quân phiệt, thiếu khả năngchính trị, thiếu kinh nghiệm nghị trường... Nhiều người còn cho là giải pháp kinh tế nên đi trước giải pháp chính trị để đảm bảo thành công cho nền dân chủ,rằng Dân chủ quá sớm cũng không phải là tốt. Tôi e rằng, một số người còn lấynhững khó khăn trong bối cảnh chính trị tại Miến Điện hiện nay để chứng minh rằng: những người dân chủ đối kháng với chính quyền độc tài cũng không thể giải quyết khó khăn cho quốc gia, đứng một phía để chỉ trích luôn dễ dàng hơn làm người trong cuộc… Đứng trước những phân tích có lợi cho các chính quyền độc tài đó, cá nhân tôi có một vài thiển ý sau:

1/ Thứ nhất, liên quan đến câu chuyện thỏa hiệp. Mong muốn một cuộc chuyển hóa ôn hòa, không đổ máu luôn là một điều đáng trân trọng; nhưng một sự thỏa hiệp với chính quyền độc tài bỏ qua Công lý (vẫn đảm bảo địa vị lãnh đạo, tài sản, cũng như không truy tố các lãnh đạo độc tài) luôn là một quyết định đầy thách thức, sẽ gây chia rẽ lớn trong hàng ngũ những người đấu tranh đòi Dân chủ và làm tổn thương niềm tin vào lẽ Công bằng. Những tội ác của các chính quyền độc tài có thể được một phe nhóm thỏa hiệp bỏ qua, nhưng điều đó không có nghĩa là nó cũng được những nạn nhân và dư luận dân chúng nói chung khoan thứ. Những bất công đã ăn sâu trong xã hội không thể nói gạt sang một bên là được.

Trong trường hợp Miến Điện, khi chấp nhận đối thoại với chính quyền độc tài và thỏa hiệp để trở thành Nghị sĩ, bà Suu Kyi và đảng của bà đã tự đẩy mình ra xa khỏi những nhóm đấu tranh đối lập khác và những nạn nhân của chế độ. Ở đó, chỉ có nhóm của bà từ vị trí đối kháng trở nên những người đồng sự với chính quyền, còn nhiều phe phái và nhiều người dân thường khác vẫn chưa tìm thấy lý do để tin tưởng và hợp tác với chính quyền.

Hơn nữa, sau nhiều năm bị quản thúc và đàn áp, thiếu trải nghiệm trên nghị trường, bà và đảng NLD sẽ phải xoay xở khó khăn trong môi trường chính trị ngột ngạt vì ưu thế nghiêng về tập đoàn quân phiệt. Bà đã trao cho họ thứ mà họ cần, đó là tính chính đáng; họ trao lại cho đảng của bà những chiếc ghế nghị sĩ bị siết chặt bởisức ép tương quan lực lượng. Càng đi gần với chính quyền, bà càng xa lòng dân – thứ quý giá mà không phải lãnh đạo chính trị nào cũng có được. Đó là một cái giá không rẻ và người Việt chúng ta phải coi chừng!

2/ Thứ hai, liên quan đến những chỉ trích về biểu hiện của bà Suu Kyi. Nền kinh tế và cả xã hội Miến Điện lụn bại và chưa thoát ra khỏi sự kềm tỏa của Trung Quốc, sau nhiều năm dưới chế độ độc tài. Họ đã và sẽ còn vô số nan đề cần giải quyết. Những vấn đề đó, hoặc do đặc thù của xã hội Miến Điện, hoặc do chính quyền độc tài tạo ra từ lâu, nay họ trao lại cho bà. Họ giải quyết không được, không sao, nhưng nếu bà vướng vào những rắc rối ấy, thì phe quân sự đã thành công trong việc làm giảm uy tín của bà. Bà trở thành bia đỡ đạn thay cho họ. Họ có thể vô hiệu hóa bà một cách rất… lịch sự.

Qua câu chuyện này, trước khi có những nản lòng không cần thiết, chúng ta nên cùng nhau suy nghiệm lại. Thực ra, Dân chủ là một quá trình, không phải là một phép màu có khả năng tháo gỡ mọi vấn nạn trong một sớm một chiều. Chúng ta nên tự hỏi, chúng ta đòi hỏi Tự do Dân chủ vì điều gì? Tất nhiên không phải là nhằm thủ đắc một cỗ máy sản xuất ra những chính trị gia kiệt xuất. Chúng ta đấu tranh vì một niềm tin rằng, chế độ dân chủ là chế độ khả dĩ nhất cho đến nay, giải quyết các vấn đề quốc gia dựa trên giá trị tự do, sự đồng thuận và lòng khoan dung. Chế độ Dân chủ không nhất thiết tạo nên những anh hùng trong chính trị, mà tạo ra cơ hội vận động nguồn năng lực trí tuệ quốc gia một cách sâu rộng nhất.

Vì thế, dẫu choquả thực bà Suu Kyi hay các chính trị gia dân chủ trong tương lai của Việt Namthiếu một số kỹ năng chính trị cần thiết, điều đó cũng không làm thối chuyểnniềm tin của chúng ta vào Dân chủ. Thí dụ, những năm dưới thời Lech Walesa vànhiều năm sau đó, Ba Lan đã gặp phải nhiều khó khăn kinh tế- chính trị, nhưnghãy nhìn Ba Lan ngày nay xem! Dân chủ có thể không ngay tức khắc đưa một nhómlãnh đạo tài giỏi lên nắm quyền, nhưng nó sẽ mở ra cánh cửa lớn để con cháuchúng ta chọn được những nhà lãnh đạo như thế lên điều hành đất nước trong tựdo và thượng tôn pháp luật. Đó mới là phép màu thực sự của Dân chủ. Mọi khởiđầu luôn khó khăn, nhưng không bắt đầu, chúng ta sẽ không có cơ hội nào cả.

3/ Thứ ba, liên quan đến các mối bất ổn xã hội. Các sắc tộc thiểu số ở vùng rừng núi Miến Điện giáp giới Trung Quốc đến nay vẫn mâu thuẫn với chính quyền Miến Điện, cũng không muốn có mối giao hảo với NLD và gần đây xung đột đã leo thang. Có ai dám đảm bảo, ở đây không có “bàn tay đen” của Trung Quốc nhúng vào? Và sẽ rất chủ quan nếu chúng ta nghĩ rằng, Việt Nam sẽ không vướng vào tình trạng tương tự.

Cũng như Miến Điện, Việt Nam có đường biên giới dài với Trung Quốc. Trung Cộng không chỉ khống chế, mua chuộc lãnh đạo độc tài ở Trung ương, họ còn cài cắm người ở những khu vực biên giới và mua chuộc các sắc dân vùng biên giới. Dưới chế độ độc tài, mâu thuẫn giữa các sắc dân thiểu số với chính quyền đa số được kiềm chế với sắp xếp ngầm từ Trung Nam Hải, các mâu thuẫn chỉ hiện diện đủ để được dùng như lá bài cho Trung Quốc gây sức ép, tạo sự lệ thuộc lên các chính quyền Trung ương tay sai. Nhưng khi quá trình chuyển tiếp dân chủ xảy ra, các mâu thuẫn đó sẽ được khuếch trương và được bật đèn xanh cho bùng đổ nhằm phá hoại nỗ lực xây dựng Dân chủ. Trung Quốc luôn tỏ ra là bậc thầy trong việc vận dụng chiêu bài này trong quan hệ quốc tế, mà sự điên cuồng của Bắc Triều Tiên là một ví dụ đặc sắc. Bởi vậy, sẽ không mấy ngạc nhiên nếu xã hội Việt Nam im ỉm dưới chế độ độc tài, nhưng sẽ nổi dậy sùng sục từ mọi phía khi quá trình chuyển tiếp bắt đầu. Đó là vận mệnh của các tiểu quốc nằm cạnh gã hàng xóm khổng lồ bấthảo.

4/ Thứ tư, liên quan đến chỉ trích rằng bà Suu Kyi đi gần lại với giới quân phiệt. Như một ai đó đã nói đại loại: không có nền Dân chủ không đảng phái. Điều đó cho thấy vai trò của các đảng phái chính trị trong việc tạo ra một không gian cạnh tranh cầuthị trong chính trị dân chủ. Nhưng chỉ có đảng phải chính trị thôi chưa đủ, bởi nếu xã hội dân sự (XHDS) không trưởng thành, chính trường sẽ chỉ là nơi ngã giá, chia phần của các đảng phái, và tự do của người dân chỉ là bargaining chip giữa họ. Người ta sẽ rất khó khăn để tập hợp lại, chia sẻ và cùng làm việc trong tinh thần vô vị lợi như trong các NGO, nhưng họ rất dễ kết hợp lại thành phe phái để giành quyền lãnh đạo chính trị. Vì thế, người Việt không sợ Việt Nam tương lai thiếu đảng phái, chỉ sợ xã hội dân sự không đủ mạnh để giám sát các chính trị gia.

Nhìn vào trường hợp Miến Điện, với khát khao và sự đấu tranh cho dân chủ, họ đã có một cuộc chuyển hóa ôn hòa. Nhưng với cuộc chuyển hóa đó, nhà lãnh đạo đấu tranh dân chủ nay đã trở thành chính trị gia. Nếu trước đó, bà Suu Kyi đại diện cho lực lượng đối lập và các thành phần xã hội phản đối chính quyền; thì nay khi đã trở thành một chính trị gia, theo logic dân chủ, chính bà cũng cần bị áp lực và giám sát.

Nếu chỉ có đảng phải đối lập mà không có XHDS thì khi quá trình chuyển tiếp xảy ra, một khoảng trống lớn sẽ xuất hiện, sẽ không còn lực lượng nào đối trọng với quyền lực chính trị. Bởi vậy, có thể nói, không có XHDS sẽ không có dân chủ thực sự, cho dù có đa đảng và bầu cử tự do. Miến Điện đang trong quá trình chuyển tiếp,người Miến Điện phải nổ lực xây dựng khối dân sự để tiến tới một nền dân chủ đúng nghĩa, vì chính trị luôn tiềm ẩn nguy cơ phản bội. Và đó cũng là bài học cho Việt Nam. Thiển nghĩ, sự độc lập nhất định của các nhà vận động dân sự khỏi sự khuynh loát của các phe pháichính trị là cực kỳ cần thiết trong tình hình Việt Nam hiện nay.

Tôi không tin rằng giải pháp kinh tế đi trước cải cách chính trị (trong một thời gian không xác định) là tốt. Hãy nhìn vào một thí dụ điển hình: Trung Quốc. Là một quốc gia thành công (?!) trong giải pháp kinh tế của mình, Trung Quốc vẫn chưa cho thấy một triển vọng dân chủ khả quan nào cả.

Bỏ qua mọi ngụy biện có lợi cho các chính quyền độc tài, Dân chủ không mang tới bất ổn mà mang tới khả năng giải quyết bất ổn một cách hài hòa, dù trước mắt nó không thể ngay lập tức xóa bỏ mọi di sản tồi dở chồng chất từ lịch sử và từ chế độ độc tài. Dân chủ cũng không phải là việc trao quyền lực từ tay nhóm người này sang nhóm người khác mà là sự vận hành một cơ chế thông minh, nhân bản, tự do và khoandung nhất trong lịch sử nhân loại. Những rắc rối đang xảy ra ở Miến Điện càng khiến chúng ta thận trọng hơn khi nghĩ đến giải pháp thỏa hiệp và chúng ta càng nỗ lực hơn để có những chuẩn bị thích hợp cho công cuộc dân chủ hóa của mình. Một sự khởi động về phía dân chủ càng sớm, khả năng tận dụng cơ hội của đất nước sẽ càng lớn.

Huỳnh Thục Vy
Tam Kỳ tháng 4năm 2013

Admin gửi hôm Thứ Hai, 22/04/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Đấu tranh bất bạo động hiệu quả hơn nhiều lần so với bạo động để lật đổ các chế độ độc tài

Đặng Hoàng Giang - 'Cái thể chế này nó thế!'

Phải tưởng niệm, vinh danh chiến sĩ Việt Nam trong cuộc chiến 1979

Phan Châu Thành - Tại sao người Việt, dân tộc Việt mãi nghèo?

Blogger Thiên Sầu - Khai bút đầu năm nhớ về những tù nhân lương tâm


Khách không quen (khách viếng thăm) gửi lúc 01:31, 24/04/2013 - mã số 85154

Hy vọng những nhà hoạt động dân chủ chia sẻ tầm quan trọng của những gì bài viết này nêu ra.

Khát Dân Chủ (khách viếng thăm) gửi lúc 07:29, 23/04/2013 - mã số 85080

... liên quan đến các mối bất ổn xã hội. Các sắc tộc thiểu số ở vùng rừng núi Miến Điện giáp giới Trung Quốc đến nay vẫn mâu thuẫn với chính quyền Miến Điện, cũng không muốn có mối giao hảo với NLD và gần đây xung đột đã leo thang. Có ai dám đảm bảo, ở đây không có “bàn tay đen” của Trung Quốc nhúng vào?

Tôi hoàn toàn đồng ý với nghi vấn này của tác giả. Vì trước khi đọc bài này, tôi có xem một đoạn video của BBC về cảnh náo loạn của các sắc tộc thiểu số Miến Điện. Tôi liền buông môt câu với thằng bạn: Mấy cái vụ này mà không có thằng Tàu khựa nhúng vào thì đem bắn bỏ tao đi.

Luu Nguyên Thiên (khách viếng thăm) gửi lúc 06:29, 23/04/2013 - mã số 85070

Tôi mới đự tiệc cưới người Miến cuối tuần rồi. (Miến, là xứ Burma, sau là Myamar.)

Họ tổ chức đám cưới tại một monastery Phật giáo, thiền viện Minh Sát, dọc biển. Trừ địa chỉ bằng Anh ngữ, toàn chữ Burma, tôi không đọc được. Hẳn họ không coi tiếng ngoại là cao sang, không cần chú thích!

Là người độc nhất lạ mặt, nhưng không ai nhìn tôi với ánh mắt phân biệt. Khách dự đám cưới không có cảnh lì-xì, vì tổ chức ăn thực phẩm truyền thống Burma, rất ngon, không tốn kém, không góp tiền cho tiệm Tàu, tiệm Tây. (Ngon giống như đồ ăn Nam bộ, Bắc kỳ nhà quê, Trung Kỳ sỏi đá...đậm đà. Muốn rau có rau, muốn mắm có mắm, muốn trái có trái...chỉ không có RƯỢU). Ai cũng quấn váy Cho-pi truyền thống, ai cũng rạng rỡ, hồn nhiên, thân mật, không hình thức...đã là kinh ngạc cho tôi.

Tôi lẩn mẩn một mình ngồi đọc bản tin Phật sự (viết song ngữ Burma-English, kể chuyện tu tập của Phật tử. Tôi lại thêm kinh ngạc, vì Phật giáo Burma là Phật giáo thực hành Minh Sát - không là Phật giáo lý thuyết, tụng kinh, gõ mõ.) Những bạn trẻ tôi tiếp xúc hôm ấy, hỏi thăm nhau, thì họ là những người có trình độ học vấn đáng giật mình.

Burma cuối dãy Hymalaya, bắc giáp Tàu, Tây giáp Ấn, chung biên giới với Thái cả ngàn cây số, ngôn ngữ khác hẳn Thái, văn hóa, phong tục cũng vậy. Tàu cũng không có dấu ấn trên sinh hoạt của họ, Ấn cũng không có ảnh hưởng gì. (Phật giáo của họ, do Sri-Lanka truyền sang.)
Burma cũng chống đế quốc Anh, độc lập từ 1948. Dân số xấp xỉ nước ta: 80 triệu. Cũng có chiến tranh, với Nhật, với Anh, nhưng không chết nhiều như...ta.

Sợ nhất cho tôi, là ngoài văn hóa độc lập của họ, thêm việc họ thông minh, giản dị, không mánh mung...làm tôi bỡ ngỡ: Chính vì tôi quen chờ đợi đối phó với mánh mung mà không hề thấy,dù một giây, một phút... mới là điều làm tôi bàng hoàng cả buổi.

Đám cưới vừa vui, vừa thân, vừa chan hòa, không hình thức màu mè, mà sẽ không quên được. Lại vẫn ngăn nắp, sạch sẽ, kính Phật trọng Tăng...có lẽ là đám cưới đẹp nhất, đúng nghĩa nhất... tôi được dự.

Còn họ có vấn đề nước họ, không là điều bận tâm cho tôi lúc ra về: Những con người như thế, sẽ tự họ giải quyết theo ý họ. Họ rất thông minh, tự tin và chân thật. Toàn người trẻ tuổi cả, không bị văn hóa Tàu, Tây, Ấn...và anh hùng cứu nước nào...chi phối họ.

Tôi ao ước thanh niên VN được như họ.
Vài lời tâm sự, xin đừng cười: Có thể tôi...ngu.(?)

Đảng Hợp Việt (khách viếng thăm) gửi lúc 06:28, 23/04/2013 - mã số 85069

HTV viết"..tạo ra cơ hội vận động nguồn năng lực trí tuệ quôc gia một cách sâu rộng nhất.."vấn đề vẫn phải cần một nhân vật (vị chân nhân trong sấm Trạng Trình),hoặc một đảng phái chính trị đủ tầm ảnh hưởng đối lập với chế độ độc tài,và khả năng vận động cơ hội như đã nêu trên

Khách Tôn Kính Đảng (khách viếng thăm) gửi lúc 21:34, 22/04/2013 - mã số 85046

Hình như HTV hiểu tình hình Miến Điện hơn tình hình Việt Nam thì phải? Có hai câu thành ngữ đối lập nhau: "Nằm trong chăn mới biết chăn có rận" và "việc người thì sáng, việc mình thì tối", "người" ở đây cũng có thể hiểu là "nước người" và "mình" ở đây cũng có thể hiểu là "nước mình".
Bài này của một người nổi tiếng viết mà không thấy ai lên tiếng gửi còm, có lẽ là người ta không hiểu về tình hình Miến Điện mà Vi lại bàn về Miến Điện. Thôi thì chờ người Miến Điện lên tiếng vậy Vi nhé, nhưng không biết người Miến Điện có biết tiếng Việt ta không? Hay là Vi thử dịch bài này sang tiếng Anh rồi đăng trên báo Anh ngữ của Miến Điện xem sao?

Innova gửi lúc 20:30, 22/04/2013 - mã số 85038

Rất xúc động vì bài này hay. Cảm ơn HTV.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
15 + 3 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Làm thế nào để có kinh tế tri thức? Không có tự do thông tin làm gì có kinh tế tri thức?

Làm thế nào để có tác phẩm hay? Không có tự do tư tưởng làm gì có tác phẩm hay?

— Nhà thơ Hoàng Hưng

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 0 thành viên214 khách truy cập.


Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!