Quyền công dân trong thực tế ở Việt Nam

Nhân Khánh, thông tín viên RFA
Chia sẻ bài viết này

Dân Luận: Trong khi chính quyền đang tìm cách bưng bít và hạn chế quyền công dân của người Việt Nam, thì có những phong trào và những tổ chức xã hội dân sự đang nỗ lực truyền bá khái niệm này tới người dân. Bạn có muốn giúp họ một tay không? Chính chúng ta, chính mỗi người chúng ta, chứ không ai khác, bằng cách đoàn kết lại với nhau, kiên trì nâng cao dân trí và đấu tranh thì mới có thể dành lại quyền công dân của mình!


Công an Hà Nội ngăn cản người dân biểu tình chống Trung Quốc hôm 09/12/2012. Ảnh: AFP

Quyền công dân là quyền lợi rất quan trọng đối với người dân một đất nước, quyền này luôn được ghi nhận một cách trang trọng trong bản Hiến pháp mỗi quốc gia. Liệu giữa lý thuyết và thực tế ở Việt Nam có khoảng cách nào không, các công dân ở quốc gia này đã nhìn nhận và suy nghĩ như thế nào về các quyền của mình?

Tác động của chính quyền

Khi bàn luận về quyền công dân tức đã đề cập đến vấn đề người dân thực hiện quyền lực của mình, thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện, nhằm tác động không chỉ đến cơ quan dân cử mà còn qua các đơn vị nhà nước khác.

Được hỏi có suy nghĩ như thế nào về quyền công dân, ông Nguyễn Lân Thắng, một facebooker nổi tiếng trong cộng đồng cư dân mạng Việt Nam cho chúng tôi biết:

“Tôi nghĩ rằng đây là một câu hỏi, từ trước đến nay, có rất nhiều người khi có những bức xúc, khi có các vấn đề thì lúc ấy người ta mới đặt câu hỏi. Chứ tự quyền công dân cũng giống như quyền con người, đây là các quyền tồn tại hết sức là tự nhiên. Thế cho nên để định nghĩa về quyền công dân, tôi nghĩ là sẽ tìm được rất nhiều ý kiến. Nhưng trước hết, quyền công dân là những quyền của chúng ta có ý kiến và có tham gia với nhà nước ở trong một xã hội.

Đó là sự lựa chọn của mỗi người, tùy theo trình độ nhận thức, tùy theo quan điểm… Và thậm chí là tùy theo sự tác động của chính quyền đối với người dân. Bởi vì có những người trong lòng có suy nghĩ cụ thể, nhưng người ta không dám phát biểu lên những ý kiến của mình, vì họ lo sợ những sự đàn áp.”

Quyền công dân được hiểu theo nhiều cách khác nhau, do đó trước cùng một sự việc, các công dân sẽ có những biểu hiện không giống nhau. Cũng câu hỏi được hiểu như thế nào về quyền công dân, ở góc độ khác, một phụ nữ không tiện nêu tên ở Hà Nội cho biết:

“Thực ra đối với tôi hay có lẽ, đối với rất nhiều người dân ở Việt Nam, khái niệm quyền công dân cũng rất là mơ hồ. Bởi vì cũng chẳng có ai được dạy trong trường phổ thông hay ở đâu đó; hay được phổ biến trên phương tiện truyền thông về quyền công dân là gồm những thứ gì. Cho nên chúng tôi chỉ biết là chúng tôi phải có một cái quyền rất chung chung thôi, chứ còn nói một cách chặt chẽ thì khó phát biểu được quyền công dân – nó là cái gì.

Trong Hiến pháp có nói một vài những cái quyền, nhưng cái quyền ở trong Hiến pháp đấy có gọi là quyền công dân hay không; hay ngoài ra nó còn có những quyền gì khác nữa thì chúng tôi cũng không được biết một cách rõ ràng.”

Một khái niệm trừu tượng

Quyền công dân trong thực tế được thể hiện qua nhiều hình thức cụ thể, như: quyền tự do ngôn luận, quyền lập hội, quyền cư trú, quyền đi lại, quyền được biểu tình v.v... Nếu không được áp dụng vào đời sống thường nhật, quyền công dân chỉ còn là một khái niệm trừu tượng. Sự việc này đồng nghĩa với trạng thái giá trị dân sự cơ bản của con người bị trắng trợn tước đoạt. Liên hệ với một hoạt động bày tỏ quyền công dân, ông Nguyễn Lân Thắng cho biết thực tế đang diễn ra ở Việt Nam, như sau:

“Giữa quyền công dân và quyền biểu tình, thì quyền biểu tình chỉ là một phần nhỏ trong quyền công dân thôi. Ở Việt Nam, quyền biểu tình hoàn toàn đang bị nhà nước ngăn cấm bằng rất nhiều hình thức; từ biện pháp đe dọa cho đến việc ban hành những văn bản trái với Hiến pháp, để ngăn chận một trong các quyền công dân đó.”

Xem ra các quyền hiến định của người dân có vẻ bị hạn chế bởi các văn bản pháp luật có giá trị thấp hơn Hiến pháp. Để hiểu rõ hơn, chúng tôi được người phụ nữ Hà Nội ẩn danh tiếp tục cho ý kiến:

“Tôi thấy là từ xưa nay ở Việt Nam, người dân đều quen như thế rồi. Không mấy ai giở quyển Hiến pháp ra để mà đọc. Cho dù là có đọc đi chăng nữa thì cũng không hiểu rằng là đem kiến thức đấy ra áp dụng trong cuộc sống hằng ngày, liệu phỏng có hiệu quả gì hay không. Cho nên không có mấy ai vận dụng đến Hiến pháp.

Gần đây người ta cũng nói nhiều đến Hiến pháp, đến quyền và nói nhiều đến những quốc luật. Nhưng như mọi người cũng nhìn thấy là các cơ quan, các bộ ngành đưa ra những luật nọ luật kia. Chẳng hạn như vừa rồi, đội mũ bảo hiểm dởm ra ngoài đường thì sẽ bị phạt; hoặc ngày trước có lần quy định ngực lép thì không được đi xe máy; hay gần đây, những anh công an bụng phệ thì không được đứng đường để làm giao thông… Những quy định như thế, thực ra chẳng ai hiểu là vậy thì chúng có hợp với những quyền của họ hay quyền của công dân hay không.”

Hiện tượng lạm quyền nảy sinh trong xã hội xuất phát từ nguyên nhân thiếu tôn trọng pháp luật của nhiều cơ quan chức năng, song mặt khác, sự tồn tại của hiện tượng này còn là hệ quả của tình trạng thiếu hiểu biết về chính trị xã hội từ không ít người dân hiện nay. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Lân Thắng, nguyên nhân không chỉ đơn giản là như vậy:

“Điều này là hoàn toàn chính xác. Ngay như tôi là một người sinh ra và lớn lên ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa, gia đình tôi có bố mẹ đều là đảng viên. Lớn lên, tôi được đi học ở Việt Nam, từ tiểu học lên đến đại học. Tất cả những điều mà trong những năm gần đây, ở Việt Nam nảy ra những tranh luận và thảo luận các vấn đề chính trị xã hội, dần dần tôi mới được biết. Những người không có điều kiện học rộng thì chắc chắn khó có những hiểu biết về chuyện ấy.

Bởi vì toàn bộ các phương tiện truyền thông, báo chí là do nhà nước kiểm soát. Họ không bao giờ đề cập các vấn đề tranh luận về chính trị xã hội, không bao giờ đưa ra các tranh luận về chủ đề chính trị xã hội. Người ta chỉ có được thông tin khi có sự trao đổi, tranh luận; có sự bàn bạc. Thế bây giờ một chủ đề bị nhà nước ngăn cản việc trao đổi, làm sao mà mọi người dân có thể có thông tin, có hiểu biết về vấn đề đó được.”

Thừa nhận hiện tượng lạm quyền xảy ra trong xã hội, một phần xuất phát từ sự thiếu hiểu biết về pháp luật của người dân. Người phụ nữ ẩn danh Hà Nội còn cho biết cảm nghĩ về những áp lực thường trực trong cuộc sống thực tế như sau:

“Sự hiểu biết về pháp luật của người dân còn rất là ít. Bởi vì một thời gian rất là dài trong đời sống hằng ngày, các cơ quan nhà nước cứ đưa ra các quy định một cách tùy tiện, người dân thì cứ cam chịu nghe theo. Thành ra người dân nghĩ rằng, dù có viện vào luật nào thì cũng không đem lại hiệu quả gì. Nên người dân không có thói quen là kiểm tra xem những điều quy định đó có phù hợp hay không.”

Một khi người công dân không nhận thức rõ được quyền của mình thì sẽ khó tránh được tình trạng bị các cơ quan công quyền thao túng. Trong quá trình quản trị xã hội, ngoài chức năng điều tiết vận hành các hoạt động quốc gia, cơ quan công quyền còn phải có trách nhiệm thực hiện và bảo vệ quyền của các công dân.

Admin gửi hôm Thứ Bảy, 23/03/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Nguyễn Vạn Phú - Việt Nam có báo tư nhân không?

Nguyễn Ngọc Già - Thư gửi không chỉ riêng Bùi Thị Minh Hằng

Nguyễn Xuyến - Tư tưởng Quyền Con Người trong Tuyên Ngôn Độc Lập của Bác Hồ

Nguyễn Ngọc Già: Trần Huỳnh Duy Thức - Tình Yêu Kỳ Diệu

Đoan Trang - “Nói với mình và các bạn”: Kiện, tại sao không?


Phiên Ngung gửi lúc 15:21, 25/03/2013 - mã số 82420

Điều 53, hiến pháp CHXHCNVN quy định:

Hiến Pháp viết:
Ðiều 53
Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa phương, kiến nghị với cơ quan Nhà nước, biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân.

http://mgov.vn/gov/article/view/51/89/

Ấy thế mà công dân Nguyễn Lân Thắng, trình độ đại học, có cha mẹ là đảng viên đảng độc quyền cai trị, chỉ dám rụt rè phát biểu về quyền công dân như sau:

Nguyễn Lân Thắng viết:
Nhưng trước hết, quyền công dân là những quyền của chúng ta có ý kiến và có tham gia với nhà nước ở trong một xã hội.

Thử hỏi, có ý kiến tức kiến nghị và tham gia, tức ứng cử và bầu cử vào quốc hội và các chức vụ trong chịnh quyền thì quyền nào quan trọng hơn?

Nói chung, ở những quốc gia dân chủ và tự do, quyền ứng cử và bầu cử đều được xem là quyền công dân căn bản. Từ quyền được tự do ứng cử và bầu cử, người dân có quyền chọn người tham gia chính quyền để ban hành luật lệ và hoạch định chính sách cho đất nước.

Hiện nay người dân Việt nam không có quyền công dân vì điều 4 bản hiến pháp đã tước quyền công dân của người dân khi cho phép đảng CSVN độc quyền cai trị.

Trong trường hợp anh Thắng nêu trên, chỉ có cha mẹ anh là có quyền công dân vì họ có quyền ứng cử vào các chức vụ trong chính quyền còn bản thân anh Thắng không có quyền này vì anh ta không phải là đảng viên thì triển vọng anh được đề cử ra ứng cử kể như không có, ngoại trừ anh phải mang bịnh hoang tưởng như tên nghị Hoàng Hữu Phước.

Đấy là thực tế tại Việt nam. Muốn có quyền công dân thì phải vào đảng CSVN hay mang bịnh tâm thần.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
3 + 17 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Mỗi Đảng bộ là một động cơ. Thiên chức của động cơ ấy là phải đem lại sản phẩm.Trước hết là lựa chọn ra những con người trung thực, trí lực, gạt bỏ những dối trá, hèn kém. Không làm được như vậy, thì đơn giản chỉ như động cơ chạy không tải, dẫu có còn chạy.

Và điều cần nói nhất là khi một máy chạy không tải, nó vẫn ngốn nhiên liệu. Nhiên liệu cho động cơ tổ chức Đảng cơ sở là thời gian, công sức, vật chất...

— Trần Chí Hiển

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 1 thành viên370 khách truy cập.

Thành viên online

Admin

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!