F.K. - Nước ta chưa có văn hóa dân chủ

F.K.
Chia sẻ bài viết này

Trong một bài trước, tôi có viết rằng mình chỉ dám bàn về "phong trào đối lập" thôi, chứ chưa dám nhắc đến "phong trào Dân chủ", vì Việt Nam ta chưa có thứ này.

Theo tôi, nước ta có ít người đối lập đã đành, mà nếu xét cho công tâm, thì người Dân chủ Đa nguyên thì lại càng hiếm.

Nhưng thế nào là "người đối lập"? Họ là bất cứ ai dám lên tiếng phản đối một quyền lực chính trị đang chiếm thế độc tôn. Trong hầu hết các trường hợp, "người đối lập" nhân danh các giá trị phổ cập của nhân loại - như Tự do, Bình Đẳng, Công lý và Hòa bình... Họ tố cáo chính quyền bóp nghẹt những giá trị tiến bộ nêu trên bằng các hành xử bạo ngược và gian dối. Xét theo tiêu chuẩn này, thì mọi người Dân chủ Việt Nam đều đang là người đối lập. Tuy vậy, không phải mọi người đối lập đều Dân chủ, bởi kẻ chống lại điều sai trái chưa chắc đã nắm lẽ phải trong tay. Đừng quên trong giai đoạn "tiền khởi nghĩa", các đảng Cộng sản Việt Nam, Liên Xô và Trung Quốc đều từng giương cao ngọn cờ tự do, bình đẳng để hô hào quần chúng vùng dậy chống phong kiến, tư bản, đế quốc, tiến tới một thiên đường no ấm cho mọi người. Tuy đối lập một cách gay gắt với các nhà cầm quyền đương thời, và còn luôn miệng hô khẩu hiệu Tự Do, họ còn cách nền Dân chủ Đa nguyên một chặng đường "tự phê" dài lắm.

Để trở thành một người Dân chủ Việt Nam, bạn cần nhiều điều hơn, ngoài lòng căm phẫn trước thực trạng xã hội.

Vậy điều gì làm nên một người Dân chủ, và khiến hắn khác hẳn những con người cũ kĩ xung quanh?

Theo tôi, ta nên định nghĩa "người Dân chủ" dựa trên một tiêu chí quan trọng nhất: biết sống dân chủ với mọi người. Hắn tôn trọng quyền Tự do của tha nhân cũng nhiều như quyền Tự do của chính hắn. Hắn day dứt không yên khi Tự do của mình, hoặc của người khác bị xâm hại. Hắn tự coi là nghĩa vụ, việc bảo vệ cái quyền vùng vẫy mà tạo hóa đã ban tặng cho mọi người, và cho từng con người nhỏ bé giữa nhân gian. Trong mắt hắn, quyền lợi vị kỉ của mọi cá nhân, tập thể và thiết chế đều kém quí hóa hơn Quyền Con Người. Hắn trân trọng phẩm giá của anh thợ cày, cô thợ dệt, bác ngư dân cũng nhiều như phẩm giá của các ông lãnh tụ tự phong thánh. "Tổ quốc không trên hết!", và "Tất cả không vì sự nghiệp Cách mạng vĩ đại!". Hắn cứ hô vậy, bất kể màu của các đám đông. Đâu là công dụng của Cách mạng và Tổ quốc, ngoài việc dệt ước mơ và hạnh phúc cho mỗi Công dân bình thường?

Ở mọi thời và mọi nơi, mọi nền Dân chủ đều được dựng trên những con người như thế.

Nhưng ta khoan hẵng bàn rộng. Quay lại chủ đề cũ: sao nước ta hiếm người đối lập, mà người Dân chủ lại càng hiếm, tới nỗi chưa có phong trào Dân chủ Việt Nam?

Tôi nghĩ chúng ta nên thành thực thừa nhận một sự thật đáng buồn: đa số những người đối lập Việt Nam, tuy vẫn hô khẩu hiệu đòi dân chủ, nhân quyền, nhưng chưa biết sống dân chủ với những người xung quanh, và chưa tôn trọng quyền tự do của người khác.

Tôi có quen nhiều người đối lập rất lạ. Chẳng hạn, xin kể giai thoại ngộ nghĩnh về blogger A. Trong làng đối lập Việt Nam, anh A là một cây bút khá nổi tiếng và từng được vinh danh bởi một giải thưởng cổ vũ nhân quyền. Tôi gặp đôi lần, và nhanh chóng cảm mến anh trong mùa hè biểu tình chống Trung Quốc. Tròn một năm sau, tôi thân với B, cô cháu gái đang trọ học ở nhà anh, cũng nhờ gặp nhau trong các cuộc xuống đường vì biển đảo. Qua lời B kể, tôi được biết một anh A thứ hai.

Anh A này - A của những cư xử thường nhật trong cuộc sống, lại hoàn toàn khác với nhà dân chủ đạo mạo mà độc giả mường tượng qua những trang viết bênh vực nhân quyền. Anh A đời thường, trong lời kể của bạn bè và người thân, là cả một nhà độc tài gương mẫu. Cũng hách dịch, cũng bất dung, và cũng bạo lực như một lãnh tụ Cộng sản chính hiệu. Đó là anh A chi phối mọi lựa chọn trong cuộc đời cô cháu gái, anh A siêng đánh vợ qua lời kể của đồng nghiệp nạn nhân, anh A độc quyền lẽ phải trong các mối quan hệ bạn bè... Anh A thực, mà tôi mới khai quật lên, là một anh A cần dân chủ hóa khẩn cấp.

Ít lâu sau, tôi nghe tin cô B lâm nạn. Sau một vụ cứng đầu trái ý, B bị anh A nọc ra đánh bằng dây điện và gậy tre. Sự việc nghiêm trọng tới mức trong lúc hoảng sợ, một người thân của đương sự tức tốc gọi điện thoại để cầu cứu những người bạn của gia đình. Trận đòn chỉ tạm ngưng khi có sự can thiệp của một vị giáo chức. Dầu vậy, sau hôm đó, B vẫn phải sống chung với những lời mạt sát đầy ngôn từ xúc phạm nhân phẩm. Vụ việc này được truyền miệng rộng khắp, tới mức trong một cuộc chuyện sau đó vài tháng, tôi vẫn được một người bạn nhờ chuyển lời hỏi thăm tới cô B.

Sao có thể trở thành người đại diện xứng đáng cho một cuộc tranh đấu vì các giá trị tiến bộ, khi anh không tôn trọng quyền và phẩm giá của những người phụ nữ trong gia đình?

Quá trình tiếp xúc và làm việc chung còn cho tôi biết thêm nhiều anh A khác. Đáng buồn, khi những người đối lập biết sống dân chủ với bạn bè và người thân chỉ là vài ngoại lệ hiếm gặp. Phần còn lại, trong tuyệt đại đa số, còn hành xử phi dân chủ dân chủ trong chính việc đấu tranh. Trong một nhóm phản kháng mà tôi biết, người ta sẵn sàng hùa nhau mạt sát, bằng ngôn từ chợ búa, những thiếu số phát biểu ý kiến đặc biệt trái chiều. Ở một hội khác mà tôi từng tham gia, người ta tôn sùng và dành tiếng nói độc tôn cho các bậc "trưởng lão". Và từng ngày từng giờ, trong các cuộc "thảo luận chính trị" trên Facebook hoặc blog cá nhân, người ta tuôn xối xả những lời miệt thị và nguyền rủa độc địa nhất vào mặt kẻ đối thoại khác ý thức hệ. Người ta vừa phê bình các vụ bắt người bất hợp pháp, vừa đòi "treo cổ hết bọn quỷ Cộng nô". Người ta vừa ủng hộ nhiệt liệt vụ xịt hơi cay của Lí Tống, vừa viết bài cổ vũ Nhân quyền. Người ta vừa đả kích đảng Cộng sản Việt Nam, vừa giành giật cho bản thân cái độc quyền lẽ phải và độc quyền yêu nước.

Vậy nên trong mắt quần chúng, quốc tế, và cả chính chế độ, người đối lập Việt Nam hiện diện như một bầy sư sãi thích "đậu phụ chùa". Chính quyền đã đánh mất niềm tin của nhân dân, nhưng phong trào đối lập Việt Nam cũng thế.

Tình trạng chán chường này ẩn chứa nhiều nguy hại. Nếu thiếu một phong trào Dân chủ đích thực, lực lượng chính trị nào sẽ tiếp quản đất nước sau cuộc sụp đổ đột ngột của chế độ hiện nay? Các đảng tài phiệt đầy rẫy nội gián Tàu? "Quân đội Nhân dân", với quyền lực phụt ra từ nòng súng? Một đảng cực đoan chống Cộng? Hay hỗn hợp từ sự xung đột và chia chác của những con cá mập nói trên?

Nhất định phải xây dựng, trong thời gian sớm nhất, một phong trào Dân chủ ra hồn. Nếu không muốn quê hương có thêm một chuỗi ngày trả thù báo oán. Nếu không muốn người Việt Nam tiến từ ách nô lệ này lên ách nô lệ kia, y như con ngựa đổi chủ.

Và như thế, có hai việc chúng ta cần khẩn cấp làm cùng nhau.

Trước tiên, là tự Dân chủ hóa chính mình. Chừng nào chưa tự thay đổi bản thân, chúng ta không thể thay đổi đất nước. Cần khiêm tốn mà thừa nhận rằng trong suốt 4000 năm lịch sử Việt Nam, nước ta mới chỉ có những thể chế phi dân chủ. Vì vậy, chúng ta bị nô lệ hóa từ tận gốc rễ tư duy. Chúng ta rỗng kiến thức về thể chế Tự do, và lại càng thiếu cơ hội để thực hành những hiểu biết này. Tôi tin rằng nếu mỗi người yêu nước chịu đọc nhiều sách hơn, và tập tôn trọng Tự do của những người sống quanh mình, thì chỉ một thời gian ngắn nữa thôi, phong trào Dân chủ sẽ đơm hoa kết trái.

Một việc nữa, quan trọng không kém phần, là kết nghĩa một cách mạnh dạn. Chúng ta đang thiếu, một cách rất trầm trọng, những người dân chủ có đủ trình độ và bản lĩnh để hướng dẫn cuộc đổi thay. Số người ít ỏi này sẽ bất lực trước mọi chuyển biến nếu tiếp tục phân bố tản mát trong một phong trào đối lập ô hợp, thay vì đoàn kết trong một khối người tinh nhuệ để cùng làm và cùng nói với đồng bào.

Đã đến lúc họ tìm kiếm nhau thật hăng say, như đi tìm những kho tàng ẩn chứa sức mạnh để chuyển dời vận mệnh đất nước.

F.K.

Nguồn: Thông Luận (xin ghi rõ nguồn khi đăng tải lại trên trang khác)

Khách gửi hôm Thứ Sáu, 08/02/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Cảm nghĩ của một du học sinh về ngày 30/4

Bức thư thứ hai của Đại tướng Võ Nguyên Giáp về vấn đề bauxite

Tư tưởng của Fukuzawa Yukichi về gia đình và lịch sử văn minh (phần II)

Obama, và hơn thế nữa...

Cựu nhân viên tình báo Li Fengzhi

Lời tự thú lương tâm của một cựu điệp viên Trung Quốc


Bầu cử tự do (khách viếng thăm) gửi lúc 13:49, 10/02/2013 - mã số 78884
visitor viết:
Việt Nam dưới ảnh hưởng của Khổng Nho chưa bao giờ có dân chủ cả. Tiến bộ như cụ Phan Chu Trinh cũng chỉ nói đến 'Hưng Dân trí, chấn Dân khí, hậu Dân sinh' chứ chưa nói đến dân chủ. Một người duy nhất có thể coi là nhà dân chủ hay có tư tưởng dân chủ ở VN: đó là Hồ Chí Minh với CP đa đảng những năm 1945-1946 và một HP dân chủ 1946.

Bác này lại mập mờ nữa rồi !

HP 1946 không phải của riêng Hồ Chí Minh mà là của một tập thể, nếu không nó chẳng phải là HP dân chủ
Sau này 1959 Hồ Chí Minh ngang nhiên dẹp bỏ HP 1946 một cách trái phép, không thông qua trưng cầu dân ý. Hiến pháp 1960 do Hồ Chí Minh ký ban hành, chẳng có chút gì dân chủ so với HP 1946. Không có bầu cử tự do đa đảng đa nguyên, không tự do tư tưởng ...
Một người liên tục nắm hai chức chủ tịch Nhà nước và chủ tịch đảng cho đến chết thì khó là người dân chủ được, có khác gì một ông vua ?
Và nếu so sánh với VNCH, tôi không rành HP VNCH, nhưng nghe nói cho phép đa đảng, báo chí tư nhân và có bầu cử tự do. Như vậy VNCH, một phần nào đó có tự do hơn hẳn miền bắc

visitor (khách viếng thăm) gửi lúc 06:57, 10/02/2013 - mã số 78874

Việt Nam dưới ảnh hưởng của Khổng Nho chưa bao giờ có dân chủ cả. Tiến bộ như cụ Phan Chu Trinh cũng chỉ nói đến 'Hưng Dân trí, chấn Dân khí, hậu Dân sinh' chứ chưa nói đến dân chủ. Một người duy nhất có thể coi là nhà dân chủ hay có tư tưởng dân chủ ở VN: đó là Hồ Chí Minh với CP đa đảng những năm 1945-1946 và một HP dân chủ 1946.

visitor (khách viếng thăm) gửi lúc 06:56, 10/02/2013 - mã số 78873

Việt Nam dưới ảnh hưởng của Khổng Nho chưa bao giờ có dân chủ cả. Tiến bộ như cụ Phan Chu Trinh cũng chỉ nói đến 'Hưng Dân trí, chấn Dân khí, hậu Dân sinh' chứ chưa nói đến dân chủ. Một người duy nhất có thể coi là nhà dân chủ hay có tư tưởng dân chủ ở VN: đó là Hồ Chí Minh với CP đa đảng những năm 1945-1946 và một HP dân chủ 1946.

visitor (khách viếng thăm) gửi lúc 06:55, 10/02/2013 - mã số 78872

Việt Nam dưới ảnh hưởng của Khổng Nho chưa bao giờ có dân chủ cả. Tiến bộ như cụ Phan Chu Trinh cũng chỉ nói đến 'Hưng Dân trí, chấn Dân khí, hậu Dân sinh' chứ chưa nói đến dân chủ. Một người duy nhất có thể coi là nhà dân chủ hay có tư tưởng dân chủ ở VN: đó là Hồ Chí Minh với CP đa đảng những năm 1945-1946 và một HP dân chủ 1946.

Nguyễn SG (khách viếng thăm) gửi lúc 12:31, 09/02/2013 - mã số 78845

Tôn trọng quyền lợi chung và tôn trọng quyền lợi cá nhân, đó là cơ sở của tinh thần dân chủ.
VN có nhiều câu thể hiện tinh thần này nhưng không mấy ai chịu khó suy nghĩ và thực hành, kể cả tôi. Bởi vì thực hành nó khó quá và vì thói quen ích kỷ cá nhân.

tôn trọng quyền lợi chung :
- nhập gia tùy tục

tôn trọng quyền lợi cá nhân :
- tôn trọng sự khác biệt
- cái gì mình không thích thì đừng làm cho người khác
- nhường cơm sẻ áo

Vấn đề khác là người ta :
- không phân biệt được đâu là chung, đâu là cá nhân
- hoặc cứ lấy thịt (số đông) đè người (cá nhân),
- không chịu thay đổi theo thời gian và không gian.

Trước tiên, là tự Dân chủ hóa chính mình (không hiểu chữ "dân chủ" có hợp không hay là chữ "tôn trọng" hay hơn ?) Đúng thôi nhưng nếu để tự nhiên thì nó lâu lắm. Phải cùng nhau làm và đặc biệt là giai cấp lãnh đạo đi đầu. Giai cấp lãnh đạo, đầu tầu mà dỏm, làm sai thì sức phá hoại sẽ ghê gớm. Ví dụ các cuộc cách mạng văn hóa, đại nhảy vọt, CCRĐ, đánh tư sản, kỳ thị chủng tộc của Mao, Polpot, Đỗ Mười, Hồ Chí Minh, Apartheid ... đều thất bại

Phải tạo ra luật chơi chung, từ nhỏ cho đến lớn mà mọi người hoặc đa số cùng chấp nhận và thực hiện

Nhỏ : không xả rác bừa bãi nơi công cộng (phạt nặng, đặt nhiều thùng rác công cộng), sếp hàng trật tự bằng cách phát số thứ tự (first in first out) tại các cơ quan, ...

Lớn : lớn nhất là Hiến pháp. Tất cả cùng tham gia, quy trình và tổ chức hợp lý, tôn trọng, bảo vệ HP, sửa đổi khi cần.

TB : tôi trong dạng kiểm duyệt như một số còm sĩ. Có thể sắp gần đủ tiêu chuẩn 8 hoặc 10 còm rồi

Rạch Chanh gửi lúc 07:34, 09/02/2013 - mã số 78838
Van Lang viết:
Chẳng cần bàn đến câu chuyện anh A, chị B có thật hay không. Tuy nhiên có 2 điều cần nên làm rõ ràng ở đây.

Thứ nhất. Để tránh nhầm lẩn loanh quanh người ta nên hiểu ý thức Dân chủ đầu tiên là một chính kiến, là một ý thức chính trị, sau đó mới có thể trở thành một văn hoá. Thế cho nên khi người dân bị tuyết đối cấm không được tham gia chính trị tự do thì ý thức chính trị của họ bị yếu, từ đó ý thức Dân chủ cũng soi mòn.

Thứ hai. Đời sống tư nhân không phải là thước đo chính kiến. Moi móc đời sống tư nhân của người khác để làm thước đó ý thức chính trị của người ta thì đó chỉ là một trò chính trị xảo trá cốt để lòe bịp dư luận .

Nếu lấy đời sống tư nhân để đo ý thức chính trị, văn hoá Dân chủ thì nói thật ông Hồ, ông Duẩn, ông Thọ, ông Giáp … chẳng ông nào ra cái thể thống gì !

Ừa, câu cuối đúng rồi :-)

Thí dụ hôm bữa ông giáo sư đại học Mỹ chê người mình ăn uống ghê. Rồi mình làm cái đơn kêu ổng từ chức. Thí dụ trong mấy người ký đơn cũng có người ăn tươi nuốt sống khỉ, thì... cũng như không.

Sống cái nhỏ không làm được thì làm chi cái lớn. Ở nhà cũng độc tài mà làm chi dân chủ. Loại người đó sao này có dân chủ tự do mà làm "cai trị" cũng là tai họa cho đất nước thôi.

Lời ông nói cái câu cuối, tui nhớ có câu chuyện cười nè: trong tù 2 thằng tù gặp nhau,
- Sao mày vô đây?
- Biểu tình chống ba tàu. Còn mày?
- Tiết lộ bí mật quốc gia.
- Ồ là cái gì nói nghe coi?
- Tao nói: "Lãnh đạo đất nước toàn mấy thằng ngu."
- Hehe!

Hi, chuyện cười thôi, mong BBT đừng giận :-D

Nguyễn Ngọc Già (khách viếng thăm) gửi lúc 00:13, 09/02/2013 - mã số 78804

Trước tiên, là tự Dân chủ hóa chính mình. Chừng nào chưa tự thay đổi bản thân, chúng ta không thể thay đổi đất nước.(bài chủ)

Câu này sai. Dân chủ hóa là quá trình vận động liên tục không có điểm dừng, ngay cả Mỹ hay Thụy Sĩ, Đan Mạch cũng vẫn cứ ngày một hoàn thiện tiến trình dân chủ.

Bản thân mỗi con người cũng là một quá trình vận động liên tục không bao giờ có điểm dừng, con người mỗi ngày cũng chỉ có thể tự hoàn thiện hơn để phù hợp với xã hội, dù có thể cá nhân xuất chúng nào đó có thể đi trước về tư duy so với mặt bằng chung của xã hội thì cũng phải giúp thúc đẩy thêm xã hội phát triển nhanh hơn và chính cá nhân xuất chúng đó cũng phải tự hoàn thiện bản thân hơn. Xã hội thì luôn vận động tiến lên phía trước và chưa bao giờ ai chứng minh nổi xã hội loài người tiến đến đâu và khi nào đạt đến một cái đích nào cả.

Khi nói như tác giả bài này, nghĩa là bản thân đã đạt đến một điểm dừng nào đó rồi thì mới nghĩ đến thay đổi đất nước ư? Dù giả sử chấp nhận như vậy, cũng đã là đứng yên mất rồi!

Câu của tác giả này, nói nôm na: khi nào bạn tu thành chánh quả thì mới được nhân rộng công đức.

Đó là một trạng thái của duy tâm chủ quan. Nó cũng tương đương với tư duy phong kiến hủ lậu: tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ.

Suy rộng ra, câu nói này rất nguy hiểm vì ru ngủ và dễ làm ngả lòng, yếm thế và không bao giờ biết được đích đến, vì khi có đích đến nghĩa là đứng yên. Nó còn nguy hiểm ở chỗ, làm lạc hướng cho công cuộc đấu tranh dân chủ, nhân quyền hiện nay, bởi nếu theo đuổi suy nghĩ này, chung ta rơi vào vòng xoáy luôn hoàn thiện mình và không biết bao giờ mới hoàn thiện xong.

Tóm lại, câu này mới nghe qua thì có vẻ "hay", nhưng nghĩ lại thấy phản khoa học vô cùng!

Van Lang (khách viếng thăm) gửi lúc 19:37, 08/02/2013 - mã số 78786

Chẳng cần bàn đến câu chuyện anh A, chị B có thật hay không. Tuy nhiên có 2 điều cần nên làm rõ ràng ở đây.

Thứ nhất. Để tránh nhầm lẩn loanh quanh người ta nên hiểu ý thức Dân chủ đầu tiên là một chính kiến, là một ý thức chính trị, sau đó mới có thể trở thành một văn hoá. Thế cho nên khi người dân bị tuyết đối cấm không được tham gia chính trị tự do thì ý thức chính trị của họ bị yếu, từ đó ý thức Dân chủ cũng soi mòn.

Thứ hai. Đời sống tư nhân không phải là thước đo chính kiến. Moi móc đời sống tư nhân của người khác để làm thước đó ý thức chính trị của người ta thì đó chỉ là một trò chính trị xảo trá cốt để lòe bịp dư luận .

Nếu lấy đời sống tư nhân để đo ý thức chính trị, văn hoá Dân chủ thì nói thật ông Hồ, ông Duẩn, ông Thọ, ông Giáp … chẳng ông nào ra cái thể thống gì !

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
15 + 3 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Chỉ có cuộc đời biết sống vì những người khác là đáng sống!

— Albert Einstein

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 2 thành viên567 khách truy cập.

Thành viên online

Thuốc Lá, Admin

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!