Nguyễn Thành - Ông Táo chết và sự bế tắc của người Việt Nam

Nguyễn Thành
Chia sẻ bài viết này

Làng báo Việt Nam, kể ra cũng có nhiều thông lệ, mà nếu thoáng thì có thể gọi là “truyền thống”. Đó là truyền thống “mừng Đảng, mừng xuân” mỗi khi Tết đến, truyền thống họp giao ban với cơ quan tuyên giáo mỗi thứ ba hàng tuần, hay truyền thống im lặng trước các cuộc biểu tình của dân chúng.

Vài năm trở lại đây, với sự phát triển của báo điện tử, một “truyền thống” mới đã manh nha xuất hiện, đó là đăng tin ảnh cảnh xả rác và bức tử ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp. Dĩ nhiên, không phải đến khi có báo điện tử thì khung cảnh nhếch nhác này mới xuất hiện trong dịp Tết đến xuân về, mà thói vô trách nhiệm với cộng đồng cũng đã là một “truyền thống” từ rất lâu của một bộ phận không thể nói là nhỏ người Việt Nam.

Bất kỳ người Việt Nam nào cũng có thể từng chứng kiến cảnh người dân bên đường hắt cả chậu nước bẩn ra đường, thậm chí nhiều người từng hứng phải cả chậu nước đó cùng với sự bực bội. Dọc đường đi, xác suất bắt gặp một vài con chuột thối là không hề nhỏ, và rác rưởi thì có ở bất cứ góc phố nào. Không phải chỉ riêng dịp tiễn ông Táo lên chầu trời người ta mới thấy những dòng sông, mặt hồ ngập rác, mà sau những đêm Giáng sinh, giao thừa hay lễ hội, thứ dễ thấy nhất ở các địa điểm tổ chức là… rác. Rất nhiều rác.

Trên thực tế, hình ảnh đó còn mang tính biểu tượng cho đời sống văn hóa mà người Việt Nam hiện nay, rằng chúng ta đang thực sự ngụp lặn trong một bãi rác về tinh thần, mà thói vô trách nhiệm với cộng đồng là phần quan trọng của bãi rác đó.

Ngay khi ném một con chuột chết ra đường, chúng ta đã mặc nhiên gạt sự sạch sẽ của cộng đồng ra khỏi khái niệm về sự sạch sẽ của mình. Đối với họ, không gian của sự sạch sẽ chỉ tính từ cửa trở vào. Và dường như đối với phần lớn người Việt Nam, không gian trách nhiệm cũng không đi xa hơn chiếc then cửa một chút nào.

Có thể nói phong trào biểu tình năm 2011 là một phép thử làm bộc lộ một cách rõ ràng những khuyết tật cả về tâm lý lẫn tư duy của người Việt Nam, và giúp cho chúng ta khẳng định một cách rõ nét về không gian trách nhiệm của họ. Các cuộc tranh luận trên mạng đều đi đến một sự xung đột và bế tắc, khi thường thấy một bên đưa ra lý lẽ cho rằng: bọn biểu tình là bọn điên, việc không phải của mình cũng vơ vào. Đồng ý rằng quyết định có đi biểu tình hay không thuộc về quyền tự do lựa chọn của mỗi người, nhưng sự tấn công người biểu tình bằng những lý lẽ như vậy không cho phép bất kỳ ai lạc quan về tính có trách nhiệm của một công dân trước hiện thực của đất nước. Bằng lý lẽ đó, họ cho rằng chủ quyền quốc gia không phải là việc của họ và không ảnh hưởng gì đến họ cả. Các cuộc biểu tình năm đó không bao giờ vượt quá vài ngàn người và cuối cùng bị dập tắt khi chỉ còn một nhúm nhỏ, trong một buổi sáng tháng Tám xấu trời.

Các vấn đề liên quan đến chính trị cũng là một phép thử tốt. Thứ lớn nhất mà những cá nhân đứng lên đấu tranh chống tiêu cực trong hệ thống cơ quan nhà nước là sự cô lập gần như tuyệt đối từ đồng nghiệp, sự lên án của hầu hết mọi người. Nhà giáo Đỗ Việt Khoa có thể được vài người tôn vinh, dăm ba chương trình truyền hình phỏng vấn, nhưng nỗi cay đắng đằng sau sự tôn vinh đôi khi là giả tạo đó, không phải ai cũng hiểu được và chia sẻ được với ông.

Đâu đó đằng sau cánh cửa gia đình, người ta nghe thấy các ông bố bà mẹ răn dạy con cái không được để ý để những chuyện chính trị, và nhất là không được ho he bất kỳ điều gì trái đường lối, trái “thông lệ”.

Lý lẽ duy nhất của những người đó là: “chính trị không phải việc của mày, đừng xía vào”; hoặc là: “tất cả những gì mày cần lo là sự yên ổn của cái nhà này, đừng bao đồng chuyện thiên hạ”,… Sự ích kỷ của con người đã được nâng lên thành lẽ sống, thành nguyên tắc và thành một chuẩn mực đạo đức trong không gian đằng sau cảnh cửa đó.

Vượt qua cánh cửa gia đình, tính ích kỷ tiếp tục phát triển ở quy mô xã hội của nó, trở thành sự ích kỷ của tổ chức, thành chuẩn mực đạo đức của tổ chức. Lấy đảng cộng sản Việt Nam làm ví dụ. Tổ chức này thâu tóm vào tay mình tất cả quyền lực nhà nước, tất cả đất đai của người dân, và tước đoạt không gian tự do của xã hội cho riêng mình. Công lao rõ ràng của đảng cộng sản trong việc giành được độc lập dân tộc, trong việc phổ biến chữ Quốc ngữ không thể làm mờ đi sự ích kỷ có tính chất băng đảng của họ. Họ biến tổ chức của mình thành một ngôi đền thiêng bất khả xâm phạm, nơi cũng có một cánh cửa và đằng sau cánh cửa đó người ta dạy nhau cách đạp lên trên tất cả để giữ vững quyền lợi của mình. Để đạt được điều đó, họ sẵn sàng đấu tố các văn sĩ Nhân văn – Giai phẩm, bắt bớ hàng trăm người trong vụ án xét lại hồi cuối những năm 1960, trù dập Bí thư Kim Ngọc và phương thức làm ăn cá thể ở Vĩnh Phú, bức tử toàn bộ nền kinh tế thị trường của miền Nam sau năm 1975, cho đến khi cảm thấy như chết đuối đến nơi thì họ mới chịu nhường dần lại cho người dân cái quyền tự do kinh doanh kể từ Đổi Mới năm 1986.

Suốt gần 30 năm “Đổi Mới”, dù biết rõ mười mươi rằng doanh nghiệp nhà nước sẽ chết thảm, họ vẫn cố duy trì để bảo toàn lợi ích của mình. Họ thậm chí còn phát triển sự ích kỷ lên đến đỉnh cao bằng các tập đoàn kinh tế nhà nước từ năm 2006, bất chấp mọi nguyên lý kinh tế và mọi lời can ngăn. Họ không cần biết những tập đoàn này mang lại những gì cho xã hội, chỉ biết rằng đó là nơi mang lại cho họ cơ hội chưa bao giờ lớn hơn để bòn rút tiền chùa. Cán bộ nhỏ thì mua được xe, xây được nhà ở tỉnh, cán bộ to thì tậu biệt thự ở thủ đô, còn cán bộ to nhất thì… thật khó tưởng tượng được.

Chúng ta đang có một bộ máy hành chính mà ở đó, các cán bộ, công chức, viên chức, hầu như chỉ lo vun vén cho riêng mình, thay vì trở thành “công bộc” của dân như họ tự nhận. Điều này không có gì hơn là tính ích kỷ và thói vô trách nhiệm với cộng đồng, vốn có cùng bản chất với hành vi xả rác, xét ở một khía cạnh nào đấy.

Tính ích kỷ và vô trách nhiệm, nếu chỉ có ở một nhóm nhỏ thì chưa phải là vấn đề, nhưng khi đã trở nên phổ biến đến mức có thể gọi là những “chuẩn mực đạo đức” mới, nguyên tắc hành xử mới, thành một phần của văn hóa, thì sẽ là một thảm họa cho đất nước. Trong tác phẩm “Tổ quốc ăn năn”, ông Nguyễn Gia Kiểng cho rằng vấn đề phát triển của một dân tộc không phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý hay cái gì khác, ngoài văn hóa. Tính ích kỷ và thói vô trách nhiệm với cộng đồng đang cấu thành văn hóa của chúng ta, làm cho văn hóa của chúng ta tồi đi và cản trở sự phát triển của dân tộc. Nếu chừng nào người Việt Nam còn coi việc vứt chuột chết ra đường là chuyện bình thường, thì việc bụi bẩn từ xác con chuột bay trở lại vào nhà cũng vẫn là chuyện bình thường. Xã hội sẽ suy vong đến tận căn cốt của gia đình và không ai còn nói đến tổ quốc nữa.

Ngày 23 tháng Chạp, ông Táo đã bị bức tử ở các dòng sông và không còn ai báo cáo với Ngọc Hoàng về những thói hư tật xấu của xã hội nữa. Sự suy thoái về văn hóa trở thành sự bế tắc của dân tộc.

Nguyễn Thành

Admin gửi hôm Thứ Hai, 04/02/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Vũ Đông Hà - Cuộc cách mạng của Sợ Hãi (phần 3) - Sức mạnh của đám đông

Ngô Ngọc Trai - Tiếp tục ý kiến về sửa Hiến pháp

Lý Toét - Báo chí cách mạng: hồng và chuyên

Cánh Cò - Tuyệt vọng

Nguyễn Thanh Sơn - My Fair Lady hay là Sự khác biệt cơ bản của Lãnh tụ dân chủ thực sự và các nhà dân chủ giả hiệu


Pháo (khách viếng thăm) gửi lúc 18:48, 14/02/2013 - mã số 79112

Tôi không biết đảng CSVN cấm đốt pháo vì lý do gì, vì sợ chống đối ?

Tôi cũng thích tiếng pháo nổ nhưng nếu để đốt pháo tự do thì nguy hiểm :
- pháo lậu, không kiểm soát được, gây hỏa hoạn
- đốt pháo, ném pháo vô tội vạ gây tai nạn xe cộ, người đi bộ và cho chính người đốt pháo
- ồn ào, làm phiền người khác mọi lúc mọi nơi

Thay vào đó nên đốt pháo có tổ chức :
- chế tạo pháo có đăng ký theo đúng quy trình kỹ thuật, sản xuất
- đốt pháo theo giờ giấc quy định như giao thừa 1 tiếng, sáng mồng 1, chiều mồng 3
- đốt pháo theo địa điểm quy định thỏa thuận từng địa phương như trụ sở hành chính, khu hoa tết, khu hàng tết, ...

Dân VN, cũng như các dân tộc chậm tiêu khác, cần phạt thật nặng khi xả rác bừa bãi, vô trách nhiệm

DSBPT (khách viếng thăm) gửi lúc 12:16, 07/02/2013 - mã số 78659

Lại một cái tết câm lặng vì lệnh cấm pháo gây ra đang trôi qua trong tẻ nhạt. Bây giờ con người ta ít có người còn cảm nhận thời gian trôi qua để mà có thể nhìn lại đặng sống tinh tế hạnh phúc hơn.

Ngày xưa khi chưa cấm pháo, lâu lâu bất ngờ được nghe một băng pháo nổ của nhà hàng xóm có đám cưới lúc gần tết là lại được giật mình vì được tiếng pháo ấy báo hiệu cho mình một mùa xuân mới sắp tới để mà hi vọng.

Rồi thì tuần lễ thiêng liêng nhất trong năm được bắt đầu bằng tiếng pháo đưa ông táo về trời cho tới giao thừa. Vào thời ấy cho dù đói khổ hơn bây giờ về vật chất nhưng vẫn được hưởng cái văn hóa tết linh thiêng hơn giờ rất nhiều.

Ngày xưa vào ngày 30 tết là hầu như không còn ai mua bán làm ăn gì nữa, ngoài phố vắng tanh, mọi người đều đoàn tụ trong gia đình để tưởng nhớ ông bà tổ tiên, được ngửi mùi nhang trầm, mùi pháo tết, mùi dưa hành... nhưng giờ đây rất ít người còn quan tâm đến tết. Tội nhất là những người bán hoa tết nhưng tuyệt đối không có tết vì chiều tối ba mươi tết vẫn đứng đó bán hoa tết!!!

Đảng ra lệnh cấm pháo bắt đầu từ năm 1993 vì sợ rằng dân nó lợi dụng tiếng pháo để lật đổ chính quyền như đảng làm năm Mậu Thân! Nhưng đảng đã lầm vì chính đảng cũng thất bại thảm hại vào năm mậu thân và thật ra chẳng có tổ chức nào điên khùng tới mức dám lợi dụng dịp tết vào mục đính chính trị để làm mất lòng dân cả. Chỉ có đảng là dám từng làm vậy vào năm 1968 mà thôi nên đảng nghĩ ai cũng giống mình.

Năm nay là năm thứ 21 cấm pháo. Nó cho thấy rõ cấm pháo là giết chết phần cốt lõi của văn hóa VN vì nó làm tiêu hủy tuần lễ thiêng liêng nhất trong các gia đình VN từ ngày đưa ông táo về trời cho tới lễ giao thừa. Tuần lễ này giống y chang như tuần lễ từ Noel cho tới giao thừa bên các nước phương tây. Chính tiếng pháo nổ luôn thúc giục mọi người VN nhớ về gia đình, nhớ về những kỷ niệm đẹp nhất đời mình, nhớ rằng thời gian đang trôi qua... để mà còn hi vọng về một tương lai tốt đẹp hơn cho dù hiện tại đang khốn cùng như nào đi nữa.

Cấm pháo rõ ràng là làm cho văn hóa VN đi vào tuyệt vọng. Một quyết định phá hủy cốt lõi văn hóa VN được minh định bằng thực tiễn như vậy chỉ có đảng CSVN mới dám làm mà không thèm phải sửa sai. Giờ đây đường phố Sài Gòn đang tràn ngập các băng rôn "Mừng Đảng, Mừng Xuân" trong câm lặng.

Khách lạ (khách viếng thăm) gửi lúc 11:57, 06/02/2013 - mã số 78570

"Công lao rõ ràng của đảng cộng sản trong việc giành được độc lập dân tộc, trong việc phổ biến chữ Quốc ngữ..." (!)
Bạn dựa vào đâu mà nói đảng CS có công lao phổ biến chữ quốc ngữ?

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
1 + 5 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Lợi ích của cán bộ hiện nay đã phát triển đến mức không thể điều hòa được với lợi ích của bà con nông dân. Cán bộ có những lợi ích đặc biệt có thể nói ra và cũng khó nói ra. Điều này khiến lời hứa toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân hiện nay của cán bộ, đảng viên ở một số địa phương đã thành lời nói giả dối, tự thân nó đã lừa dối người.

— Lý Xương Bình - trích cuốn "Tôi nói thật với Thủ tướng"

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 1 thành viên293 khách truy cập.

Thành viên online

Admin

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!