Bùi Đức Lại - Hiến pháp nên đề cập về Đảng thế nào?

Bùi Đức Lại (nguyên chuyên gia cao cấp Ban Tổ chức Trung ương)
Chia sẻ bài viết này

- Vấn đề Đảng lãnh đạo Nhà nước là một trong những vấn đề chính trị trung tâm, nhưng tiếc thay lại là chủ đề ít được đặt ra và trao đổi thẳng thắn, triệt để trong các cuộc thảo luận và diễn đàn chính thức.

Không phải vì ở đây “không còn chuyện gì để bàn” mà chủ yếu do tâm trạng e dè từ nhiều phía trước một vấn đề chính trị hệ trọng và nhạy cảm như vậy.

Thận trọng cân nhắc nhiều khía cạnh là rất cần, nhưng nếu quá nhấn mạnh tính hệ trọng của vấn đề, thậm chí xem tự thân nó là có tính “sống còn” thì sẽ khép lại mọi ý kiến thảo luận và cũng không đúng với thực tế.


Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và các đại biểu dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 11, tháng 1/2011. Ảnh: Minh Thăng

Trước năm 1980, Hiến pháp nước ta không có điều khoản tương tự nhưng không vì thế mà vai trò lãnh đạo của Đảng không được xác lập hay hiệu quả lãnh đạo kém hơn thời kỳ sau đó; các đảng cộng sản cầm quyền trước đây ở Liên Xô và Đông Âu dù cố giữ hay buông bỏ điều tương tự trong hiến pháp nước họ thì cũng vẫn không tránh được thất bại. Như vậy, vấn đề không phải là có hay không điều khoản này, mà thực chất là ở chỗ chính đảng lãnh đạo phải đủ phẩm chất và năng lực để đảm đương sứ mệnh được ủy thác.

Trong nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân thì nhân dân là chủ thể quyền lực. Vai trò Đảng lãnh đạo Nhà nước về bản chất là do nhân dân ủy thác cho Đảng. Sự ủy thác đó có thể được ghi nhận trong Hiến pháp thông qua thủ tục lập hiến. Vì vậy không thể đặt ra vấn đề Đảng lãnh đạo đứng trên, hay đứng ngoài Hiến pháp và pháp luật. Đảng lãnh đạo xây dựng Hiến pháp và pháp luật, nhưng một khi đã có Hiến pháp và pháp luật thì Đảng không những phải tôn trọng mà còn phải chịu sự điều chỉnh của Hiến pháp và pháp luật bình đẳng như mọi chủ thể chính trị khác. Điều lệ Đảng khẳng định “Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật” chính là sự khẳng định từ phía Đảng tinh thần đó.

Sự ủy thác đó là có điều kiện và có giám sát.

Đối với nhân dân và đất nước, điều kiện đó là “Đảng phải trung thành và đại biểu xứng đáng lợi ích của nhân dân và đất nước”.

Với tinh thần nói trên, điều khoản về Đảng trong Hiến pháp không nên thể hiện nguyên văn như Điều lệ Đảng. Không đưa vào điều khoản này những nội dung không thuộc đối tượng điều chỉnh trực tiếp của Hiến pháp và pháp luật (như tính chất giai cấp, nền tảng tư tưởng, nguyên tắc tổ chức và hoạt động…của Đảng). Những nội dung đó chịu sự điều chỉnh của Điều lệ và các quy định nội bộ Đảng.


Nói cho cùng, nếu quả tình không thể xây dựng được Luật về Đảng và sự lãnh đạo của Đảng thì liệu có lý do gì chính đáng để bảo lưu một điều khoản về vấn đề này trong Hiến pháp?
Tác giả Bùi Đức Lại

Trong sự hiểu biết hạn hẹp của mình, chúng tôi mạnh dạn nêu ra một phương án thể hiện điều khoản này như sau: “Nhân dân ủy thác cho Đảng Cộng sản Việt Nam vai trò lãnh đạo nhà nước. Đảng phải trung thành và đại biểu xứng đáng cho lợi ích của nhân dân và đất nước, chịu trách nhiệm trước nhân dân, gắn bó mật thiết với nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”.

Để thực sự giám sát thì cần sớm xây dựng Luật về Đảng và sự lãnh đạo của Đảng. Vấn đề này cần thiết đối với cả đất nước và Đảng.

Thực tế đã chứng minh rằng, nếu chỉ đơn thuần dựa vào giám sát nội bộ, tự cho phép mình đứng ngoài sự giám sát thực sự của nhân dân và luật pháp thì Đảng càng có nguy cơ suy thoái nhiều hơn. Thực tế trong hoạt động mấy năm qua của ban lãnh đạo đảng, của các cơ quan nhà nước và trong thực hành mối quan hệ giữa các chủ thể đó đã phát sinh không ít tình huống phải xử lý theo “lệ”, thiếu căn cứ luật pháp xác đáng. Điều đó càng chứng tỏ sự cần thiết của luật nói trên.

Đề nghị này không mới mà đã được nhiều tổ chức và công dân, kể cả cơ quan đảng, cán bộ lãnh đạo và đảng viên nêu ra từ nhiều năm trước, nhưng chưa có tiến bộ.

Nguyên nhân có phần vì những khó khăn không nhỏ khi phải xây dựng một luật chưa từng có tiền lệ và hình mẫu như luật này.

Nói cho cùng, nếu quả tình không thể xây dựng được Luật về Đảng và sự lãnh đạo của Đảng thì liệu có lý do gì chính đáng để bảo lưu một điều khoản về vấn đề này trong Hiến pháp?

Bùi Đức Lại (nguyên chuyên gia cao cấp Ban Tổ chức Trung ương)
Innova gửi hôm Thứ Tư, 23/01/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Giáp Văn Dương - Kiệt quệ niềm tin, kiệt quệ vốn xã hội

Kiến nghị cải cách thể chế, nâng cao năng lực và tính chuyên nghiệp của ĐBQH để chống tham nhũng

Trần Ngân - Thủ tướng Dũng, các nhóm lợi ích và bản thông điệp hoa mỹ

Thông điệp quyết liệt đổi mới của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

Mắt Bão - Bóng bay Quyền Con Người đến với Festival Hoa Đà Lạt


Dân Nam bộ (khách viếng thăm) gửi lúc 08:49, 24/01/2013 - mã số 77457

"...Hàng nghìn năm nước ta không có đảng thì đã chết ai chưa? Có đảng thì chỉ thêm bệnh bè phái, nếu đảng với dân là một, cùng phấn đấu cho mục đích chung thì lập ra đảng để làm gì?"
Tôi nghĩ chỉ hai câu trên thôi cũng cho thấy được tầm quan trọng và sự cần thiết của đảng CS. Xin bổ sung thêm vài ý:
1- Liên xô, Tiệp Khắc, Ba Lan , Hungary,.... và rất nhiều nước "XHCN anh em", sau khi đảng CS tan rã có nước nào nghèo hơn hay đói khổ không? hay họ ngày càng giàu mạnh hơn?
2- Bắc Triều Tiên chỉ đủ tiền phóng tên lửa thôi, còn dân họ sống thế nào? đảng CS của họ làm được gì cho dân hay chỉ hăm he chiến tranh để xin viện trợ lương thực?
3- Không nói đến những kẻ thù của đảng CSVN (Mỹ, Pháp, Nhật,...), các nước khác không có đảng CS lãnh đạo như: Thụy Sĩ, Thụy Điển, Na Uy, Anh,...dân họ sống ra sao so với dân Việt Nam mình.
Vậy cần đảng CS để làm gì?

Khách Tôn Kính Đảng (khách viếng thăm) gửi lúc 09:40, 23/01/2013 - mã số 77396

Tác giả viết: “Nhân dân ủy thác cho Đảng Cộng sản Việt Nam vai trò lãnh đạo nhà nước. Đảng phải trung thành và đại biểu xứng đáng cho lợi ích của nhân dân và đất nước, chịu trách nhiệm trước nhân dân, gắn bó mật thiết với nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật”.

Khốn nỗi chỉ có một đảng duy nhất thì nhan dân không còn cách lựa chọn để "ủy thác". Càn có luạt về Đảng, nhưng ai làm ra luật cho đảng hay tự Đảng CS làm ra luật cho mình, như vậy là vừa đá bóng vừa thổi còi. Tác giả này vẫn còn tư tưởng tơ vương đến Đảng.

Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao, Đảng lãnh đạo quốc hội tức Đảng trên quốc hội thì gọi Đang là cái gì cao, hay gọi là ĐÊM CAO như có người gợi ý.

Tốt nhất là quy định các đảng phái phải hoạt động trong khuôn khổ pháp luật như tinh thần dự thảo cuả Bâu xít. Có thế mới thực sự dân chủ mà Đảng CS vẫn tồn tại chứ không "tự sát". Anh lập ra đảng của anh thì tôi lập ra đảng của tôi, đảng nào tốt thì nhân dân "ủy thác". Hàng nghìn năm nước ta không có đảng thì đã chết ai chưa? Có đảng thì chỉ thêm bệnh bè phái, nếu đảng với dân là một, cùng phấn đấu cho mục đích chung thì lập ra đảng để làm gì?

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
3 + 14 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Bởi vì lòng thù hận chỉ làm hoen rỉ sự khôn ngoan và ý thức của ta; não trạng thù hận có thể làm hỏng hồn tính một quốc gia, gây ra bao nhiêu là bạo động oan khiên cho vạn sinh linh, phá hỏng lòng khoan hoà và tình người của một xã hội, và ngăn chặn bước tiến của một quốc gia trên hành trình về tự do dân chủ. Do vậy tôi mong rằng mình sẽ có thể vượt lên khỏi những thăng trầm của số phận một cá nhân nhỏ bé để phát triển quốc gia và đổi thay xã hội; vượt qua thái độ thù hận mà chế độ dành cho tôi bằng sự thiện chí, và lấy tình thương để gỡ bỏ sự thù hận.

— Lưu Hiểu Ba, nhà văn đoạt giải Nobel Hòa Bình năm 2010

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 0 thành viên309 khách truy cập.


Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!