Vũ Ánh - Vài suy nghĩ về “Bên Thắng Cuộc” của Huy Đức

Vũ Ánh
Chia sẻ bài viết này

Cái oái oăm của lịch sử cũng vẫn theo đuổi những người Việt Nam đã bỏ nước ra đi và nhận nơi này làm quê hương thứ hai của họ. Người Việt Nam ở quận Cam hình thành một cộng đồng từ ngày những bước chân còn bàng hoàng của họ từ các trại tị nạn đặt xuống đây. Cộng đồng này sống giữa một đất nước nơi mà quyền tự do ngôn luận được thiết lập đã từ lâu và rộng thênh thang. Ấy vậy mà từ 37 năm qua, người dân ở đây cho biết chưa bao giờ họ được nhìn thấy hay được nghe những lời lẽ ôn tồn, lịch sự trong các cuộc thảo luận những vấn đề nhậy cảm. Người ta chỉ thấy diễn ra những lời cuồng nộ và nhục mạ những người có những suy nghĩ khác suy nghĩ của vài cá nhân hay phe nhóm ở đây. Người Mỹ gốc Việt ở quận Cam nói riêng ngày nay thấy một số cá nhân hoạt động chính trị trong cộng đồng bỗng trở thành những “ông biện lý” hay “quan tòa” chỉ biết “phán” mà không hề biết lắng nghe. Họ động dao, động thớt bằng những lời lăng mạ trước, dọa biểu tình sau và cuối cùng bơi móc đời tư của “đối thủ” trên một vài cơ quan truyền thông Việt ngữ.” – Vũ Ánh.

* * *

Gặp Huy Đức nhân một bữa tiệc tại nhà một người bạn. Chúng tôi có trao đổi một vài câu chuyện. Đây là lần đầu tiên tôi gặp anh dù rằng trước đó tôi thường đọc những bài của anh trên blog Osin, có nội dung chỉ trích chế độ rất khéo léo và suy nghĩ sâu sắc. Huy Đức sang Mỹ theo một chương trình nghiên cứu của Đại học Harvard, một đại học hiện có khá nhiều sinh viên từ Việt Nam qua theo học. Câu chuyện trao đổi liên quan đến nội dung một tác phẩm, đó là “Bên Thắng Cuộc”. Tôi có nói với Huy Đức là đề tài mà anh đề cập tới rất tế nhị và anh sẽ phải đi dưới hai lằn đạn. Bởi vì viết những gì dù dựa trên sự thật mà bên thắng cuộc không thích, anh cũng sẽ “lãnh đủ” và viết ra những gì mà chỉ một số người bên thua cuộc không thích, anh cũng sẽ bị biểu tình và họ sẽ lôi gốc gác của anh ra mà xỉ vả. Lý do rất dễ hiểu: Kể cả bên thắng cuộc và bên thua cuộc đều vẫn còn nhiều người chỉ thích “uống nước đường” chứ không thích người nào nói sự thực hay chứng minh đó là sự thực.

Ít lâu sau tôi nhận được tập bản thảo “Bên Thắng Cuộc” của Huy Đức và tập bản thảo dù dầy đến 680 trang, tôi vẫn đọc một cách cẩn thận và có ghi chú. Tôi kết thúc trang cuối cùng vào đúng lúc Đài BBC đưa ra bản tin phản ứng của độc giả đối với “Bên Thắng Cuộc”, ủng hộ cũng như chỉ trích, phần lớn đều rất lịch sự. Tôi nghĩ chỉ cần phản ứng lịch sự là được rồi, dù phản ứng bao gồm cả những lời chỉ trích, bởi vì chỉ trích lịch sự, ôn tồn ở cái đất này giống như lá mùa thu.

Cảm tưởng của tôi đối với “Bên Thắng Cuộc”của Huy Đức: Lần đầu tiên tôi được đọc tác phẩm của một nhà báo trẻ trong nước viết với giọng văn bình thản, cố tránh những tĩnh từ vô ích, trích dẫn có cân bằng và đối chiếu thận trọng. Mặc dù nội dung tác phẩm còn nhiều khiếm khuyết khi Huy Đức viết về phần bên thua cuộc, nhưng ở vào thế hệ của anh không thể tránh những lỗi này được và điều này theo tôi cũng không có gì là “big deal” vì anh vẫn còn đầy đủ cơ hội hiệu đính lần xuất bản sau. Nhưng tại sao lại là “Bên Thắng Cuộc” mà không là “Bên Thắng Trận”? Nguyễn Giang, trưởng ban Việt ngữ của Đài BBC cũng đã có những thắc mắc này và tự lý giải nó bằng một tự nhủ:

Khi đọc bản thảo ‘Bên Thắng Cuộc’ (cả hai tập), tôi băn khoăn không hiểu vì sao Huy Đức không đặt tựa cho sách là ‘Bên Thắng Trận’ với tất cả sự oai hùng, hào khí cách mạng như truyền thông chính thống vẫn nêu. Có phải trận chiến quân sự và ý thức hệ dù lớn lao đến đâu cũng chỉ là một cuộc cờ vì trận chiến vì tâm hồn và tương lại Việt Nam vẫn chưa chấm dứt?”.

Tôi cũng có những thắc mắc giống như ông Nguyễn Giang, nhưng tôi tự lý giải theo cách nhìn khác. Trong một trận banh, tỷ số các bàn thắng bại được ghi ngay trên bản và được dứt khoát quyết định, bên bị loại không thể thể giải thích “tại”, “bị” hay “do… mà tôi thua”. Nhưng cuộc chiến Việt Nam là một cuộc chiến rất phức tạp. Những người Cộng sản Miền Bắc tấn công Miền Nam Việt Nam trước và dưới cái nhãn “giải phóng và thống nhất đất nước”. Miền Nam Việt Nam chống trả dưới cái nhãn khác, đó là “tiền đồn của thế giới tự do”. Cả hai bên lao vào một cuộc huyết nhục tương tàn với súng đạn hai bên chẳng do người Việt Nam sản xuất. Chúng đến từ Nga, Tầu và Mỹ. Hai bên cứ thế mà lao đầu vào chém giết nhau, trong khi ở các bàn hội nghị quốc tế, những siêu cường thương lượng về ảnh hưởng của họ trên núi xương sông máu của nhân dân cả hai miền Nam Bắc. Đó là lý do tại sao những người thức tỉnh nhận ra “cuộc cờ” khốn nạn ấy mà những người nắm quyền lực hiện nay ở Việt Nam không nhận ra? Huy Đức đã ghi ở trang đầu của cuốn sách một nhận định ngắn ngủi của Nguyễn Duy nhưng đầy ý nghĩa “Suy cho cùng trong mỗi cuộc chiến tranh, bên nào thắng thì nhân dân cũng bại”. Tôi cho rằng những suy tưởng này chính là lý do khiến Huy Đức không dùng tựa đề bên thắng trận mà dùng tựa đề “Bên Thắng Cuộc”. Chỉ cần dùng tựa đề này, Huy Đức cũng đã can đảm rồi. Cậu bé chăn trâu ở một làng quê nghèo ở Hà Tĩnh ngày nào nay đã thành danh trong nghề nghiệp báo chí với cái tên blogger Osin đang cố gắng giữ sự tỉnh táo bằng cách học hỏi và nghiên cứu tại một trường đại học nổi danh ở Mỹ là trường Harvard. Cuộc nghiên cứu chỉ kéo dài có một năm thôi, nhưng tôi tin rằng ở ngôi trường vốn là mẫu mực cho nền tự trị đại học và suy nghĩ tự do ấy đủ để cho những người bảo thủ phải thay đổi suy nghĩ của mình hay ít ra là cũng làm mới lại suy nghĩ mà họ đã có từ trước.

Tôi muốn nhắc lại ở đây một điều đã quá cũ, nhưng vẫn cứ phải khẳng định đây là loại tác phẩm chính văn căn cứ vào những dữ kiện như cuốn “Bên Thắng Cuộc” một kiểu viết đòi hỏi phải có một phương pháp làm việc mang nhiều tính chất sử học chẳng hạn như việc lựa chọn dữ kiện, phỏng vấn những nhân chứng còn sống, sưu tầm những tài liệu của những nhân chứng đã chết, phân tích (chứ không phải bình luận) những tài liệu, văn kiện sưu tầm được, đi và nói chuyện với những nhân vật lịch sử có liên hệ hiện còn sống. Xét đến những điều kiện để thực hiện tác phẩm rõ ràng Huy Đức đã đáp ứng đầy đủ như anh đã trình bày trong Lời Nói Đầu và nội dung các chương của tác phẩm. Làm được đầy đủ công việc này, phải mất 10 năm là điều mà tôi tin rằng Huy Đức nói không ngoa.

Đọc một tác phẩm dầy như “Bên Thắng Cuộc” với biết bao nhiêu dữ kiện lịch sử, nhiều cuộc phỏng vấn, nói chuyện với những nhân vật, những nhân chứng lịch sử của cả hai bên, nhất là phần chú thích (nhất thiết phải đọc cả phần chú thích này, bởi vì nó cung cấp cho những luận đoán của người đọc nhiều chi tiết thú vị), người đọc phải mất rất nhiều thời giờ, ngoại trừ, những người vì nghề nghiệp cần phải đọc hết những trang sách trong thời gian ngắn nhất. Ví thử như Huy Đức viết “Bên Thắng Cuộc” chỉ để thỏa mãn nhu cầu chính trị ca ngợi chế độ thì không cần phải 3 năm để đọc tài liệu và 10 năm mới hoàn thành. Cho nên, việc tác giả dùng thời gian hơn một thập niên để viết “Bên Thắng Cuộc” là có lý do của nó. Huy Đức cần phải căn cứ vào cách làm của những nhà văn viết ký sự dựa theo dữ kiện lịch sử để bảo đảm tính “không dễ dãi với cách nhìn những gì đã từng xảy ra trên đất nước Việt Nam”. Đọc “Bên Thắng Cuộc”từ trang đầu đến trang cuối, người đọc có thể thấy nỗ lực của Huy Đức cố gắng không để cho tác phẩm của mình trở thành những ly nước đường cho cả bên thắng cuộc lẫn bên thua cuộc, dù những cố gắng của anh chỉ có giới hạn. Hãy đọc Huy Đức viết trên trang Facebook lập ra cho cuốn sách:

Tôi mong các nhà lãnh đạo hiện nay đọc Bên Thắng Cuộc cho dù họ đánh giá cuốn sách như thế nào. Nhận ra những sai lầm để ‘đưa dân tộc Việt Nam đi đúng con đường dân chủ, phát triển’ là mong ước của chúng ta. Nhưng tương lai dân tộc không thể chỉ trông cậy vào một cuốn sách hay chỉ trông cậy vào những nhà lãnh đạo ở bên thắng cuộc.

Ý kiến mà tôi vừa trích dẫn chỉ là một phần nhỏ trong phần trả lời của tác giả đối với những phản ứng hay ý kiến của độc giả mà tác giả đặt tên là “Không thể cứ trú ngụ trong sự sợ hãi”. Đài BBC ghi lại một câu hỏi khá quan trọng, đó là “liệu ông có sợ những điều không hay xảy ra với ông vì vi phạm các qui định của Đảng và Nhà Nước”, Huy Đức đã thẳng thừng:

Tôi không nghĩ là mình nằm trong phạm vi điều chỉnh các qui định đó. Tôi ý thức được những việc gì mình đang làm. Sự thật không chỉ giúp chúng ta tìm ra những phương thuốc đúng để chữa lành các vết thương cũ mà còn giúp những người đang nắm vận mệnh quốc gia không vi phạm những sai lầm mới. Không ai muốn hứng chịu những điều không hay nhưng nếu cứ trú ngụ trong sự sợ hãi thì sự thật sẽ không bao giờ được nói ra, bạn ạ!

Huy Đức có thể trình bày suy nghĩ của mình về đứa con tinh thần được kể là quan trọng của anh khi chính quyền mà anh đang sống với chưa có dấu hiệu gì muốn nhìn nhận những sự thật mà anh trình bày trong “Bên Thắng Cuộc” là vì những lý do như anh đã viết trên Facebook. Những đoạn trong tác phẩm mà tôi cho rằng quan trọng và người Việt ở hải ngoại nên đọc chính là những đoạn mà tác giả tổng hợp được cách nhìn về mọi phía và về các bên lâm chiến từ giai đoạn lực lượng Cộng Sản tiến vào Saigon và thời kỳ quân quản, hiệp thương thống nhất hai miền Nam Bắc.

Nhưng sau ngày 30-4-1975, thảm kịch diễn ra từ việc trả thù những sĩ quan công chức, cảnh sát VNCH cho tới việc đánh tư sản, tiêu diệt văn hóa văn nghệ tự do, qui kết loại trừ tư bản Tầu Chợ Lớn, cưỡng bức người dân thành phố đi kinh tế mới, cuộc chiến với Khmer Đỏ cùng với những nỗ lực được mệnh danh là “duy ý chí” nhằm áp đặt các mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa bao cấp trên cả nước với chế độ khẩu phần khắt khe đưa đến thảm họa nhân đạo và sự suy sụp kinh tế.

Nguyễn Giang, trưởng ban Việt ngữ đài BBC nhận định về văn phong của Huy Đức trong các chương nói trên: “Ở các chương này, ngòi bút Huy Đức tỏa sáng trong giọng văn âm thầm, cố gắng giữ vẻ bình thản nhưng bên trong sôi sục, thậm chí có chỗ nghẹn đi vì những biến cố đau đớn cho hàng triệu người mà anh chứng kiến cận cảnh, nhất là tâm thức một người đi bộ đội và từ Bắc vào Nam”.

Ngay từ những dòng đầu tiên, niềm đau ấy, tâm thức ấy được phản ảnh như dưới đây về một sự thực ở Miền Nam Việt Nam. Sự thực ấy khác những điều mà Huy Đức được dạy dỗ từ thuở thiếu thời:

Nhưng hình ảnh Miền Nam đến với tôi trước cả khi tôi có cơ hội rời làng quê nghèo đói của mình. Trên Quốc lộ 1, bắt đầu xuất hiện những chiếc xe khách hiệu Phi Long thỉnh thoảng tấp lại bên những làng xóm xác xơ. Một anh chàng tóc ngang vai, quần loe, nhảy xuống đỡ khách rồi rất nhanh đu ra ngoài cánh cửa gần như trong một giây trước khi xe rú ga, vọt đi ngạo nghễ. Hàng chục năm sau tôi vẫn nhớ hai chữ 'chạy suốt' bay bướm, sặc sỡ sơn hai bên thành xe. Cho đến lúc ấy thứ tiếng Việt khổ lớn mà chúng tôi nhìn thấy chỉ là những chữ in hoa cứng rắn viết trên những băng khẩu hiệu kêu gọi xây dựng chủ nghĩa xã hội và đánh Mỹ. Những gì được đưa ra từ những chiếc xe đò Phi Long thoạt đầu thật đơn giản: mấy chiếc xe đạp bóng lộn xếp trên nóc xe, cặp nhẫn vàng chóe trên ngón tay một người làng tập kết (ra Bắc) vừa về Nam thăm quê ra, con búp bê nhựa biết nhắm mắt khi nằm ngửa và có thể khóc oe oe, buộc trên ba lô của một anh bộ đội phục viên may mắn. Những cuốn sách của Mai Thảo, Duyên Anh… được những bộ đội giấu dưới đáy ba lô đã giúp cho bọn trẻ chúng tôi biết một thế giới văn chương gần gũi hơn là “Rừng thẳm tuyết dày”, “Thép đã tôi thế đấy”, những chiếc máy Akai, radio cassettes được những người hàng xóm tập kết mang ra giúp chúng tôi nhận ra người lính xa nhà, đêm tiền đồn còn nhớ mẹ nhớ em, chứ không chỉ là ‘Đêm Trường Sơn nhớ Bác’. Có một miền Nam không giống như Miền Nam trong sách giáo khoa của chúng tôi.

Qua đoạn văn này trong Lời Nói Đầu, người ta thấy tác giả tự tay chém vào thân người mình những vết thương sâu hoắm để tự cảm thấy một nỗi đau, nỗi đau không thảng thốt, nhưng nó sẽ cắn xé, gậm nhấm từ từ một con người còn tỉnh táo để nhận biết sự thật, để nhận biết là trong bao nhiêu lâu của tuổi xuân mình chỉ được biết những gì không phải sự thật. Theo tôi, nỗi đau của Huy Đức cũng như hàng triệu người có cùng một cảm xúc như anh không khác gì nỗi đau đớn của hàng triệu người ở Miền Nam Việt Nam đã để mất cái phần đất mà chỉ sau 30-4-1975 họ mới có thể hoàn toàn thấu hiểu rằng so với Miền Bắc, nó thật là quí giá, đúng như lời cựu Tướng độc nhãn của Do Thái Moshe Dayan đã nhận định khi ông đến Saigon để viết một phúc trình cho tờ Israel Times rằng người Miền Nam Việt Nam phải biết thua Cộng sản thì mới có thể chiến thắng được họ. Theo tôi nỗi đau ấy không thể được làm thuyên giảm chỉ với những tập tài liệu “Hồ Sơ Mật Dinh Độc Lập” hoặc “Khi Đồng Minh Tháo Chạy” hay “Tâm Tư của Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu”, hoặc những cuốn hồi ký trong đó có một số tướng lãnh hay các sĩ quan cao cấp không ngại ngùng nói thẳng ra chuyện các ông bỏ đơn vị, bỏ lính của mình như thế nào để thoát ra nước ngoài trong cơn lốc nghiêng ngửa của Miền Nam. Những cuốn sách ấy không thể là những thắc mắc mà cho tới bây giờ vẫn chưa có câu trả lời dứt khoát, đó là: “Một quân đội thiện chiến, quả cảm, chiến đấu không mệt mỏi trong một cuộc chiến dài và đẫm máu như thế, tại sao họ vẫn thất bại”?

Suy nghĩ của tôi cũng chỉ là cái cớ để nói tới cái bối cảnh ra đời của “Bên Thắng Cuộc”. Sống trong lòng chế độ ở Việt Nam mà đề cập tới những người thắng cuộc cũng đã là một điều khó khăn và đe dọa cho Huy Đức rồi, nhưng đề cập tới những người thuộc bên thua cuộc lại càng khó khăn, phức tạp và nhạy cảm hơn đối với một tác giả xuất thân từ phía thắng cuộc. Tôi xin trích dẫn lời kết luận của một trong những phản ứng chỉ trích của một cựu sĩ quan bên thua cuộc (VML) qua một e-mail được một bạn tù forward cho tôi: “Tác giả đã bỏ ba năm, ngồi đọc 126 quyển, rồi trích lấy 609 câu ghép lại thành từng chương mục thêm vào mấy lời cám ơn, thế là xong một tác phẩm vĩ đại! Tóm lại Bên Thắng Cuộc chỉ là một công trình đáng giá 3 xu hoàn thành từ một Cháu ngoan của Bác”. Tôi không ngạc nhiên về những lời phán này bởi vì trong 20 năm sống ở Mỹ, thói quen của một số người thuộc phía thua trận là bác bỏ và phủ nhận bất cứ một cuốn sách nào từ phía những người thắng trận, nhưng không may, họ lại không thể trưng ra được một tác phẩm nào của họ để đối chiếu. Andrew Wiest khi viết cuốn “Vietnam‘s Army Forgotten” đã có một thư mục sách ông tham khảo dài, những cuộc phỏng vấn và mất cả 3 năm trời để tìm cách phỏng vấn người anh hùng trong quân đội VNCH Trần Ngọc Huế và cả người mà ông cho rằng một nửa giai đoạn chiến tranh là anh hùng nhưng cuối cuộc chiến trở thành người phản bội, Phạm Văn Đính. Larry Berman cũng đã mất khoảng 10 năm trời, dùng số sách tham khảo nhiều hơn Huy Đức và nhất là tìm cách phỏng vấn cho được tình báo viên Phạm Xuân Ẩn trước khi ông ta qua đời để viết cuốn “Perfect Spy”. Cựu Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ khi viết cuốn “Argument Without End”cũng đã phải vùi đầu vào một núi tài liệu trong văn khố quốc gia Mỹ, rồi phải vận động để được phép thu thập cái kho tài liệu về chiến tranh Việt Nam của Hà Nội mà trước đó không một tác giả Mỹ nào xâm nhập vào được, tổ chức các buổi hội thảo tốn kém để đối thoại với các cựu tướng lãnh và giới chức quân sự chính trị cao cấp từng đối đầu với Hoa Kỳ trong chiến tranh, gặp gỡ riêng tư những người cầm chịch trong cuộc chiến Việt Nam cả về phía Mỹ, Việt Nam và VNCH. Ấy vậy mà trong buổi giới thiệu sách ở New York, tác giả vẫn còn xin lỗi vì những tham khảo chưa trọn vẹn. Có thể có nhiều người không thích những tác phẩm trên của các tác giả Mỹ với nhiều lý do khác nhau, nhưng bảo chúng là ba xu hay vô giá trị, tôi thấy chưa ai dám hạ bút như vậy. Một phản ứng khác từ Tiến sĩ Vũ Thị Phương Anh viết trên Facebook, vốn là con của một viên chức cao cấp của VNCH, về cuốn “Bên Thắng Cuộc”, xin trích:

Không ai trong chúng tôi lại có thể ngờ có ngày những ký ức và sự kiện lịch sử ấy lại được một người từ bên thắng cuộc viết ra. Những dòng chữ trong cuốn sách của Huy Đức được tác giả viết bằng giọng văn bình thản, khách quan chẳng thấm vào đâu so với những ký ức đầy cảm xúc của chúng tôi, những người phải trải nghiệm thực sự những thí nghiệm của chế độ mới với những người anh em thua cuộc của họ… Những thông tin trong cuốn sách không làm tôi xúc động-vì chắc chắn những chi tiết mà tôi có thể kể ra từ kinh nghiệm cá nhân còn lâm ly và kỳ bí hơn nhiều – mà chỉ làm cho tôi thắc mắc không biết đến bao giờ người anh em thắng cuộc mới thực sự hiểu đầy đủ những người thua cuộc và ý thức rõ những điều phi nghĩa phi nhân mà họ đã làm đối với người anh em kém may mắn của họ”.

Tiến sĩ Phương Anh cũng nói “chính quyền hiện nay không chân thành nhận lỗi thì sẽ không bao giờ có hòa giải thực sự”. Một nhân vật lịch sử cổ đại là Vua Trần Nhân Tôn, một vị vua nhân đức và một tấm lòng mở rộng như Phật sống, tha tội cho tất cả quan quân đã từng cộng tác với giặc Phương Bắc với để hàn gắn, hòa giải dân Việt có phải nhận lỗi với phe thua cuộc? Lịch sử cận đại của cuộc chiến tranh Nam-Bắc Mỹ, Tổng Thống Abraham Lincoln khi chiến thắng Nam quân sau trận Gettysburg đã ra lệnh cho tướng Grant phải đứng ra để chào kính viên tướng Nam quân lên ngựa sau khi họ đã ký vào văn bản đầu hàng của Nam quân. Nhưng để hàn gắn, Tổng Thống Abraham Lincoln không phải ra lời xin lỗi Nam quân vì thực sự chiến thắng của Bắc Quân không phải là lỗi của ông. Nhưng hành động cấm tất cả binh lính dưới quyền Tổng Tư Lệnh Abraham Lincoln không được truy bức những cựu thù là một cách hàn gắn rất thông minh và văn minh khi bên chiến thắng chìa bàn tay ra trước. Và chung quanh các cộng đồng người Việt Nam ở Hoa Kỳ tổ chức rất long trọng những ngày gọi là Quốc Hận, nhưng đã có ai trong số những người lãnh đạo quân sự và chính trị còn sống ở đây dám đứng ra nhận lỗi với chính những người thua cuộc và dân chúng còn ủng hộ bên thua cuộc dù đã để mất miền Nam Việt Nam không, hay họ vẫn cứ vẫn dễ dãi đổ tất cả tội lỗi cho Mỹ và Dương Văn Minh?

Cho nên, sau 37 năm Hà Nội chưa bị đe dọa bởi những chống đối trong nước hay tại hải ngoại thì mơ ước của Tiến sĩ Phương Anh vẫn chỉ là một giấc mơ đẹp nhưng không bao giờ thành hiện thực. Bởi một điều: Khó có thể đổ lỗi cho bên chiến thắng khi cuộc chiến đã bị quốc tế hóa thành ý thức hệ của hai khối Cộng Sản và Tư Bản. Trong một trận banh, bên nào lừa banh được thì bên đó dễ dàng xuyên thủng lưới đối phương. Bên thua khó lòng viện dẫn lý do là bên kia quỷ quyệt, chơi xấu nên mới thắng. Có phải do thế mà bên chiến thắng phải xin lỗi thì các khán giả ủng hộ hai bên trong trận banh từng chia rẽ nay mới có thể bắt tay đi uống bia với nhau được? Làm gì có chuyện đó, thưa Tiến sĩ Phương Anh? Tỷ số bàn thắng thua trong một trận đá banh hay bóng rổ vẫn là những con số lạnh lẽo, nhưng đáng buồn là nó xác định được thứ ưu thế cũng lạnh lẽo không kém của bên thắng trận. Làm sao có ai trả lời được câu hỏi nếu như Miền Nam là bên thắng cuộc thì liệu sự trả thù có diễn ra với bên thua cuộc là miền Bắc hay không?

Nay có một người như tác giả “Bên Thắng Cuộc” nói tới những xúc cảm của chính mình khi viết một tác phẩm về thắng, thua trên bàn cờ chính trị và quân sự Việt Nam, tôi nghĩ đó là một điều đáng quí. Văn phong bình thản và ôn tồn của một người viết xuất thân từ xã hội Cộng sản cho thấy đây là một yếu tố rất quan trọng của một tác giả còn dính líu nhiều đến quá khứ của các phe lâm chiến trong một cuộc chiến không vinh hạnh gì cho đất nước Việt Nam. Càng bình thản và ôn tồn sự trình bày của mình càng thuyết phục. Càng gồng mình, càng dao to búa lớn, càng biểu lộ cảm tính đối với những vấn đề nay đã trở thành lịch sử thì càng thiếu thuyết phục và trong nhiều trường hợp lộ cho người khác thấy cái non nớt ấu trĩ của mình.

Khi viết về bên thua cuộc, Huy Đức còn nhiều thiếu sót nhất là những chương nói về tù cải tạo và cuộc vượt biển của hàng triệu người Việt Nam (cho tới nay không có con số ước lượng gần sự thật). Nhưng tôi vẫn nghĩ ở thế hệ của Huy Đức (thế hệ 1.5), anh không thể hiểu hết những gì diễn ra trong hai tấn bi kịch đầy thương tổn trong lịch sử cận đại hậu chiến tranh Việt Nam. Hơn nữa, nội dung cuốn sách chỉ mô tả lại hình ảnh về những sai lầm của bên thắng cuộc, kể cả sai lầm đối với bên thua cuộc. Ngay cả người Việt Nam thuộc thế hệ 1.0, 1.5 và 2.0 hiện nay ở Mỹ có người còn không hiểu hết những gì cha anh họ từng phải trải qua trong các trại cải tạo hay trên đường vượt biển, huống chi một nhà báo trẻ như Huy Đức sinh ra và lớn lên trong môi trường xã hội chủ nghĩa và chỉ khi vào Nam mới biết rằng có một Miền Nam không giống như sách giáo khoa miền Bắc đã dạy anh. Cho nên chỉ cần Huy Đức viết về những bi kịch nói trên của bên thua cuộc không giống như lời lẽ của Phan Xuân Huy, một cựu dân biểu dưới chế độ VNCH mà anh trích dẫn trong sách là tôi đã có thể gọi anh là một nhà báo còn giữ được nhân cách và còn tỉnh táo trong suy nghĩ giữa một xã hội mà lòng người ngày càng tao loạn, và những người quản trị đất nước ngày càng khắt khe đối với những ý tưởng độc lập.

Cái oái oăm của lịch sử cũng vẫn theo đuổi những người Việt Nam đã bỏ nước ra đi và nhận nơi này làm quê hương thứ hai của họ. Người Việt Nam ở quận Cam hình thành một cộng đồng từ ngày những bước chân còn bàng hoàng của họ từ các trại tị nạn đặt xuống đây. Cộng đồng này sống giữa một đất nước nơi mà quyền tự do ngôn luận được thiết lập đã từ lâu và rộng thênh thang. Ấy vậy mà từ 37 năm qua, người dân ở đây cho biết chưa bao giờ họ được nhìn thấy hay được nghe những lời lẽ ôn tồn, lịch sự trong các cuộc thảo luận những vấn đề nhậy cảm. Người ta chỉ thấy diễn ra những lời cuồng nộ và nhục mạ những người có những suy nghĩ khác suy nghĩ của vài cá nhân hay phe nhóm ở đây. Người Mỹ gốc Việt ở quận Cam nói riêng ngày nay thấy một số cá nhân hoạt động chính trị trong cộng đồng bỗng trở thành những “ông biện lý” hay “quan tòa” chỉ biết “phán” mà không hề biết lắng nghe. Họ động dao, động thớt bằng những lời lăng mạ trước, dọa biểu tình sau và cuối cùng bơi móc đời tư của “đối thủ” trên một vài cơ quan truyền thông Việt ngữ. Trong bối cảnh này còn diễn ra một số những hành động ngược ngạo khác: có một vài tờ báo hay cơ quan truyền thông có những bài viết bị kết án là thân Cộng thì chẳng ai làm gì họ được, nhưng ngược lại có những cơ quan truyền thông hay báo chí khác cũng bị cáo buộc tương tự thì bị làm tình làm tội. Chính nghĩa nào cho những người cứ mở miệng ra là nói mình phục vụ cộng đồng hay chống Cộng trong khi chỉ đi làm chuyện tào lao này vậy? Chưa hết, còn một vài nghịch lý nữa: trong một vài buổi ra mắt sách ở đây, có những nhà “phê bình” lên diễn đàn thú nhận chưa đọc tác phẩm của người ta mà vẫn tiếp tục khen lấy khen để chỉ vì tác giả thuộc “phe ta”. Ngược ngạo này sinh ra ngược ngạo khác. Có một thời kỳ, nhiều nhà hoạt động ở Little Saigon này coi Hoàng Minh Chính, Nguyễn Thanh Giang, Tiêu Dao Bảo Cự, Hà Sĩ Phu là khuôn vàng thước ngọc cho công cuộc chống Cộng nhưng cũng lại chính những người đó nay buông ra những lời lẽ thiếu lịch sự với Bùi Tín, Nguyễn Minh Cần và thậm chí cả Vũ Thư Hiên.

Vì thế, tác phẩm của Huy Đức, ngoài những lời phê bình nghiêm túc, đứng đắn cũng đã nhận được một số phản ứng đại loại như “Việt cộng con”, “răng hô”, “cháu ngoan của Bác”, “ve vãn người quốc gia”, “lộng giả thành chân”, “Bên Thắng Cuộc chỉ đáng gia ba xu” cũng là chuyện thường tình. Trong cơn cuồng nộ của một nhóm người, những cảm tính này rất dễ diễn tả, rất dễ buột ra khỏi cửa miệng, nhưng để có những bằng chứng đi kèm cho thuyết phục thì thật là khó khăn vô cùng vì nó cũng buộc những người phản bác cũng phải dùng một thời gian nghiên cứu lâu ít nhất cũng lâu bằng thời gian tác giả Huy Đức thai nghén “Bên Thắng Cuộc”.

Cho nên, theo tôi, khen, chê, phủ nhận, bác bỏ là quyền đánh giá của người đọc trên một đất nước tự do. Không ai có quyền ngồi lên trên sự tự do đó được. Như thế rõ ràng, người đọc có quyền rộng rãi để lựa chọn một thái độ thì không lý do gì một người nào đó lại cần phải dùng những lời lẽ thô bạo để phê phán một tác phẩm được viết ra bằng một văn phong thầm lặng như trong “Bên Thắng Cuộc”. Trong tinh thần suy nghĩ của một người tự do, tôi đọc “Bên Thắng Cuộc”gần một tháng mới xong và giữ một nhận định riêng cho mình đối với toàn bộ tác phẩm. Bài viết này được viết để chia sẻ với bạn đọc vào ngày cuối cùng của năm 2012 mới chỉ đề cập tới phần bên thua cuộc trong tác phẩm “Bên Thắng Cuộc”. Những phần khác, tôi sẽ đưa ra vào những số báo của năm 2013. (V.A)

Nguồn: Sống Magazine

Vài dòng về tác giả: Tên thật là Vũ Ánh, sinh năm 1941, còn có bút hiệu khác là Vũ Huy Thục. Trước năm 1975, từ 1964 phục vụ tại Hệ Thống Truyền Thanh Quốc Gia đến sáng ngày 30-4-1975, với các chức vụ: phóng viên mặt trận 7 năm, rồi trưởng phòng Bình Luận, Chánh Sự Vụ Sở Thời sự Quốc tế và Quốc nội cho đến 10 giờ sáng 30-4-1975. Ngoài ra, tác giả còn cộng tác với các nhật báo Dân Ý, Báo Đen và Sóng Thần vào những năm chiến tranh.

Sau 30-4-1975, đi tù cải tạo dưới chế độ Cộng sản 13 năm, trong thời gian này bị nằm “chuồng cọp” mất 5 năm liên tiếp vì chống lại chế độ lao tù và ấn hành tờ Hợp Đoàn (báo chui trong trại giam). Được thả về gia đình với 5 năm quản chế, mưu sinh bằng lao động chân tay cho đến khi được định cư ở Mỹ theo diện HO năm 1992.

Sang Mỹ, tác giả trở lại nghề báo và truyền thông: Nhật báo Viễn Đông Kinh Tế Thời Báo (TTK), Nhật Báo Người Việt (TTK và Chủ Bút), cộng tác với nhật báo Việt Herald. Đồng sáng lập đài Văn Nghệ Truyền Thanh (VNTT), Việt Nam California Radio (VNCR) và làm việc ở đó 10 năm, cộng tác với Đài Truyền Hình SBTN, hiện cộng tác với Tuần báo Sống, trong vai trò Cố vấn Biên tập.

Admin gửi hôm Thứ Hai, 07/01/2013
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Phạm Thị Hoài - Bao nhiêu ý dân thì đủ?

Nguyễn Vạn Phú - Thế nào là đúng định hướng

Nguyễn Văn Thạnh - Quyền Bình Đẳng

Nguyễn Thành - Ông Táo chết và sự bế tắc của người Việt Nam

Nguyễn Thị Từ Huy - Góp ý cho dự thảo sửa đổi Hiến Pháp 1992


Khách Qua Đường (khách viếng thăm) gửi lúc 12:28, 10/01/2013 - mã số 76328

Đọc 'Bên Thắng Cuộc' của Huy Đức

Nguyễn Mạnh Trinh - VOA

(Nguồn: http://www.webdoithoai.net/index.php?option=com_content&view=article&id=9697:c-ben-thng-cuc-ca-huy-c&catid=48:baivoa&Itemid=69 )

Từ khi cuốn Bên Thắng Cuộc của tác giả Huy Đức được phát hành đến nay, đã có nhiều ý kiến cả trong nước lẫn hải ngoại. Có người khen, có người chê, nhưng phần đông đều coi như là một cuốn sách đặt ra nhiều vấn đề mà người Việt Nam cần quan tâm.

Trong bài mở đầu, Huy Đức viết: “Cuốn sách của tôi bắt đầu từ ngày 30/04/1975 - ngày nhiều người tin là Miền Bắc đã giải phóng iền Nam. Nhiều người thận trọng nhìn lại suốt hơn ba mươi năm, giật mình với cảm giác bên được giải phóng hóa ra lại là Miền Bắc. Hãy để cho các nhà kinh tế, chính trị học và xã hội học nghiên cứu kỹ hơn hiện tượng lịch sử này. Cuốn sách của tôi đơn giản chỉ kể lại những gì đã xảy ra ở Sài Gòn, ở Việt Nam sau ngày 30 tháng Tư: cải tạo, đánh tư sản, đổi tiền… cuốn sách của tôi cũng nói về hai cuộc chiến tranh cuối thập niên 1970, một với Khmer Đỏ và một với người Trung Quốc. Cuốn sách của tôi cũng nói về làn sóng vượt biên sau năm 1975 và về sự “đồng khởi” của nông dân, của các tiểu chủ, tiểu thương để dành lấy cái quyền được tự lo lấy cơm ăn áo mặc.
Tư liệu cho cuốn sách được thu thập trong hơn hai mươi năm. Trong vòng ba năm từ tháng 8/2009 đến tháng 8/2012 tôi đã dành toàn bộ thời gian của mình để viết…”

Theo như Huy Đức viết, ông chỉ là người kể chuyện, trình bày những sự kiện lịch sử Việt Nam trong “Bên Thắng Cuộc”. Thế mà, ở trang bìa, không biết “cách đọc” và “cách hiểu” ra sao mà lại có người viết: “Cuốn sách phân tích tình hình Việt Nam từ năm 1975 - của một nhà báo sinh ra và lớn lên trong chế độ Cộng sản - một cách chuyên nghiệp và công bằng hiếm có. Nó là một kho tàng dữ liệu quý báu có thể làm ngạc nhiên cả những chuyên viên theo dõi chính trị Việt Nam trong nhiều thập niên qua.”

Những điều mà tác giả Huy Đức đề cập đến hầu hết đều là những vấn đề mà chế độ trong nước gọi là “nhạy cảm” và đôi khi còn bị cấm đoán nữa. Trong khi phần lớn những vấn đề ấy lại thường xuyên được đề cập ở hải ngoại và là những điều không mới lạ lắm. Một điều dễ nhận thấy là trong phong cách nghĩ và viết của Huy Đức vẫn còn chịu nhiều ảnh hưởng của tư tưởng địch-ta thời chiến tranh. Mặc dù tác giả có cố công để nêu lên và vạch trần sự thực nhưng những dữ kiện ấy vẫn được chọn lọc trong một giới hạn được cho phép. Vì khai thác những tài liệu, chứng cớ từ báo chí sách vở trong nước nên tác giả không thoát ra được những ngôn từ hay ý nghĩ đã ăn sâu vào tâm thức của những người sống trong chế độ Cộng sản. Lúc thì gọi là ngụy quân, ngụy quyền, lúc thì gọi là Quân đội Việt Nam Cộng Hòa, lúc thì gọi là địch quân, lúc thì quân Nam Việt Nam, lúc thì quân đội Sài Gòn, chứng tỏ ảnh hưởng của chế độ Cộng sản vẫn còn hằn dấu trong tác phẩm. Từ đó thấy sự chắp vá không nhất quán trong tác phẩm.

Huy Đức đã viết về những ngày đầu tháng 5/1975 ở Sài Gòn như sau: Cuộc cướp chính quyền sớm nhất ở Sài Gòn được nói đến đã diễn ra vào lúc 7 giờ sáng ngày 30 tháng Tư năm 1975 tại Phường Trần Quang Khải, Quận 1. Chi bộ đảng bí mật ở đây đã cho vây bót Tân Định, tước võ khí của những cảnh sát viên vào giờ ấy chỉ mong sớm được về với gia đình. Ngay sau khi Đại tướng Dương Văn Minh tuyên bố bàn giao chính quyền ở Quận 11 cờ cũng được cắm trong dinh quận trưởng. Tiến trình “cướp chính quyền” và xây dựng chính quyền thường được bắt đầu như trường hợp ở Phường Cây Bàng… “Khi tiếng súng của quân giải phóng bắn tới tấp vào các căn cứ quân sự của địch, nhân dân Phường Cây Bàng đồng lòng nổi dậy phá kềm, truy quét kẻ địch, giành quyền làm chủ về tay mình và tràn ra đường đón quân giải phóng. Khi các chiến sĩ ta tiến vào, đồng bào mừng reo hoan hô nhiệt liệt. Ngay sau khi dẹp xong giặc ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tự quản được thành lập. Các tổ chức nhân dân cách mạng cũng được khẩn trương xây dựng. Đến nay, 2 tháng 5, Phường Cây Bàng đã thành lập xong Tổ An ninh, Hội Mẹ Giải phóng, Tổ Thông tin Tuyên truyền, Tổ Y tế và Ủy ban Tự quản. Đang xúc tiến thành lập Tổ Cứu đói và Phòng chống Hỏa hoạn…”

Những người ở Sài Gòn thời điểm đó có ai hay biết gì về tiến trình cướp chính quyền không? Sự thật ở đâu qua những câu viết như thế? Có phải vì ảnh hưởng của những bài học cướp chính quyền còn sót lại? Lấy những bài báo viết theo mục đích tuyên truyền nhất thời thì chẳng phải là một công việc kiếm tìm sự thực lịch sử mà còn tạo thành những bức màn che giấu sự thực. Cũng như trường hợp trích đoạn bài viết trên báo Tuổi Trẻ của dân biểu VNCH - một nhân vật thiên tả - Phan Xuân Huy, về Thiếu tá Lê Quang Liễn, Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 7 TQLC Quân lực VNCH dù biết là vu cáo để tuyên truyền cho đến khi bị phanh phui thì xin lỗi nhưng chống chế một cách thật khôi hài là viết như thế để chứng tỏ rằng trong giai đoạn ấy cũng có những bài báo không trung thực. Sao trong lúc trích dẫn ở trong sách không có nhận xét ấy mà đến khi bị than phiền khiếu nại mới cải chính xin lỗi?

Đề cập đến những lãnh tụ Cộng sản, đặc biệt là Lê Duẩn và Võ Văn Kiệt, tác giả phác họa ra một chân dung đời thường, với một vài chi tiết về đời sống gia đình, đời sống thường nhật để cố tình tạo ra một con người với cả những nét xấu cũng như những điểm tốt nhưng tuyệt nhiên không nhận định phê phán. Có những sự kiện được đưa ra với dụng ý để trình bày cái được gọi là “sự thực” dưới một nhãn quan khác. Ví dụ như đoạn văn sau đây: “Giữa trưa ngày 7/1/1979 khi nghe con rể là Giáo sư Hồ Ngọc Đại đánh thức báo tin ‘Quân ta đã vào Phnom Penh’, ông Lê Duẩn chỉ ‘ừ’ rồi ngủ tiếp. Ông Hồ Ngọc Đại nói ‘tôi rất ngạc nhiên. Khi nhận được điện thoại từ Cục Tác chiến tôi cũng không ngờ chuyện long trời lở đất như thế mà ông vẫn ngủ. Đưa đại quân đến thủ đô một quốc gia khác tưởng nhẹ như một giấc ngủ trưa của một đấng quân vương nhưng phải mười năm sau Quân đội Việt Nam mới rút được chân ra khỏi đó’” Cũng là một sự kiện nhưng hiểu theo nhiều cách. Lê Duẩn không thấy sự kiện ấy quan trọng bởi vì sự kiện mà con rể vào báo đã mất thời gian tính bởi vì ông con rể này không trực tiếp ở Bộ Tổng Tham mưu quân đội nên không thể là tin mới nhất. Thành phố Nam Vang đã bị Khmer Đỏ bỏ trống thì việc chiếm đóng là dĩ nhiên thôi. Nhưng Huy Đức đã dùng thủ thuật để tạo ra một phác họa khác hơn về chân dung Lê Duẩn. Chả thế mà trong Teq's Blog của cùng “phe ta” với Huy Đức đã có người khen:
“Theo tôi cuốn sách này có một điểm xuất sắc lớn và một điểm mới mẻ lớn: Mới mẻ ở chỗ cuốn sách đem đến những chân dung cụ thể về các vị lãnh đạo. Các vị lãnh đạo được nhắc tới trong sách được kể một cách sống động, rất con người thường nhật. Chẳng hạn như (bác) Lê Duẩn trước nay tôi vẫn chỉ nghe phê phán về những sai lầm những năm cầm quyền cuối đời. Thì ở trong sách này, (bác) Duẫn hiện lên một cách sáng sủa có những tư duy vĩ đại (trong bối cảnh đó, như cách mà ‘bác’ nghĩ là cần bình thường hóa quan hệ với Mỹ ngay sau chiến thắng năm 1975) bên cạnh những sai lầm vĩ đại (cũng trong thời điểm đó)”. Điểm mới mẻ này làm tôi nghĩ dường như cuốn sách được viết để thanh minh cho các vị lãnh đạo, và hơn nữa, cho chế độ. Bên cạnh những phê phán (không mới, đài địch nói ra rả) thì có những ngợi ca (có vẻ như) kín đáo mà (thực sự là) du dương. Chắc là ngu ngốc mà lại cố tỏ ra nguy hiểm, tôi thấy đây là một cuốn có tác dụng tuyên truyền.

Không biết lời khen này về Bên Thắng Cuộc và Huy Đức có đúng không?[NMT]

visitor (khách viếng thăm) gửi lúc 10:23, 10/01/2013 - mã số 76318
Rạch Chanh viết:

Ông Admin không nói viết để kiếm tiền.

Tui - chưa nghe chưa hay chưa thấy. Không ai muốn viết về nỗi đau. Tui chỉ muốn họ nói lên cho đúng lịch sử. Cho tui biết, cho con cháu tui nó biết. Còn hơn nghe CS nói dóc.

Vui lòng không xài tiếng nữa Tây nữa Việt.

Nếu các ông cho Huy Đức chưa nói lên hay chưa nói hết sự thật thì tại sao các ông không viết hết ra những điều (các ông cho là) sự thật đi, để khỏi nghe CS nói dóc.

Rạch Chanh gửi lúc 09:09, 10/01/2013 - mã số 76315
Doordie viết:
Admin viết:
Nếu bác Sơn Tùng thấy rằng những gì Huy Đức làm là chưa đủ, và mình thấy Huy Đức còn nhiều chỗ thiếu sót, xin mời bác Sơn Tùng ra tay làm một cuốn "Bên Thua Cuộc" hay gì đó để chia sẻ những hiểu biết của mình về lịch sử cận đại của Việt Nam. Rất mong là sách đó của bác Sơn Tùng sẽ bán chạy hơn của Huy Đức :)

Đúng vậy... nên viết một cuốn sách 'Bên Thua Cuộc' bán chạy hơn cuốn 'Bên Thắng Cuộc' kiếm chút tiền... một ý kiến hay.

Đúng là tếu lâm Giao Chỉ! Không ít người đã bỏ mạng trong trại cải tạo. Không ít người bỏ mình trên biển cã. Không ít người bị tịch biên tài sản... sic... phải nói là bị cướp của mới đúng... tự vận chết. Bộ chưa từng nghe chưa từng biết sao? Viết lên để làm gì? Để Admin đi đòi công lý cho họ hay là đi khuyên họ hãy quên đi... hãy đối thoại với 'Bên Thắng Cuộc' để hòa hợp hòa giải.

Hết chuyện lại đi kêu người cùng dòng máu của mình khơi lên nổi đau của họ viết sách kiếm tiền. Come on man!

Ông Admin không nói viết để kiếm tiền.

Tui - chưa nghe chưa hay chưa thấy. Không ai muốn viết về nỗi đau. Tui chỉ muốn họ nói lên cho đúng lịch sử. Cho tui biết, cho con cháu tui nó biết. Còn hơn nghe CS nói dóc.

Vui lòng không xài tiếng nữa Tây nữa Việt.

Khách Qua Đường (khách viếng thăm) gửi lúc 07:23, 10/01/2013 - mã số 76310

CHUYỆN “BÊN THẮNG CUỘC”

Lữ Giang

(Nguồn: http://www.vietlandnews.net/forum/showthread.php?t=23291&page=10&p=176274 )

(Vài lời của người post Trúc Võ:

Mấy ngày qua không thấy có bài viết mới có giá trị về “BÊN THẮNG CUỘC”. Nên xin các bác tạm đọc 1 bài viết hơi cũ (Ngày 27.12.2012) của Lữ Giang.
Lữ Giang hay Tú Gàn có tên thật là Nguyễn Cần. Ông là cựu thẩm phán của Việt Nam Cọng Hòa trước kia, ông thích viết về các đề tài chính trị chống Cộng. Trước đây ông phụ trách mục “Viết Mà Chơi” trong tuần báo Sàigòn Nhỏ của bà Đào Nương Hoàng Dược Thảo. Nay ông hay đăng bài trên http://vi.wordpress.com/tag/l%E1%BB%AF-giang/
“Có nhiều người thích Tú Gàn, có nhiều ghét Tú Gàn, có nhiều người “tức ói máu” Tú Gàn... nhưng ai ai cũng tìm đọc Tú Gàn vì những bài viết mạnh tay hay gây tranh cãi của ông ta.” (Theo http://vanghe.blogspot.com/2010/03/n...ng-tu-gan.html)
Phần tô đỏ trong post này là do Trúc Võ tô. TV)

1.- Vài dòng về tác giả

Theo sự kê khai của tác giả, chúng ta biết được Huy Đức có tên thật là Trương Huy San, sinh ngày 20.8.1962 tại Hà Tĩnh, đã tham gia bộ đội trong 8 năm, trong đó có hơn 3 năm ở Kampuchia, đã từng viết cho tờ Văn nghệ Quân đội. Rời bộ đội, Huy Đức viết cho báo Tuổi Trẻ, báo Thanh Niên, báo Diễn đàn Doanh nghiệp, báo Nông thôn Ngày nay, báo Thời báo Kinh tế Sài Gòn và báo Sài Gòn Tiếp thị. Huy Đức có lối viết khá hấp dẫn. Năm 2005-2006 anh được đi tu nghiệp ở Mỹ tại tiểu bang Maryland. Nay nghe nói anh đang được học bổng Nieman Fellowship đi tu học tại Đại học Havard ở Boston.

2.- Lý do viết cuốn sách

Huy Đức kể lại rằng năm 1975, khi nghe tin “Sài Gòn giải phóng” anh mới 13 tuổi. Theo như anh được học, thế là chấm dứt “hai mươi năm rên xiết lầm than”. Anh muốn vào Nam để “giáo dục các bạn thiếu niên lầm đường lạc lối”. Thế nhưng:
"Cuốn sách của tôi bắt đầu từ ngày 30-4-1975, ngày nhiều người tin là miền Bắc đã giải phóng miền Nam. Nhiều người thận trọng nhìn lại suốt hơn ba mươi năm, giật mình với cảm giác bên được giải phóng hóa ra lại là miền Bắc."
Tác giả đã tóm lược cuốn “Bên Thắng Cuộc” của mình như sau:
“Cuốn sách của tôi đơn giản chỉ kể lại những gì đã xảy ra ở Sài Gòn, ở Việt Nam sau ngày 30-4: cải tạo, đánh tư sản, đổi tiền… Cuốn sách của tôi cũng nói về hai cuộc chiến tranh cuối thập niên 1970, một với Khmer Đỏ và một với người Trung Quốc. Cuốn sách của tôi cũng nói về làn sóng vượt biên sau năm 1975, và về sự “đồng khởi” của nông dân, của các tiểu chủ, tiểu thương để dành lấy cái quyền được tự lo lấy cơm ăn áo mặc…”
Tác giả cho biết tác giả đã đi gặp nhiều nhà xuất bản trong nước, nhưng không nhà xuất bản nào chịu in. Tác giả quyết định cho in ở hải ngoại và phổ biến trên Internet. Và cuốn sách đã ra mắt độc giả bằng bản điện tử trên amazon.com ngày 12.12.2012.

KHAI THÁC “BÊN THẮNG CUỘC”

Cuốn sách chỉ mới được phổ biến Cuốn I, Cuốn II chưa phổ biến, nhưng đã có nhiều cuộc tranh luận trên các cơ quan truyền thông. Có những người chưa đọc cũng nhảy ra tranh luận vì “chiến tuyến” khác nhau.

1.- Công cụ chiến tranh tâm lý

Tôi biết được tác phẩm “Bên Thắng Cuộc” qua sự giới thiệu của hai cơ quan “chống cộng” hàng đầu ở hải ngoại, đó là Đài BBC của Anh và Đài Á Châu Tự Do (RFA) của Mỹ.
Đài BBC nhanh nhẩu hơn cả: Với đầu đề “Về cuốn Bên Thắng Cuộc” được phổ biến đúng vào ngày ra mắt sách, Nguyễn Giang, Trưởng Ban Việt Ngữ của Đài BBC, đã lược qua nội dung quyển sách với kết luận:
“‘Bên Thắng Cuộc’ còn nhiều phần phát hiện thú vị khác về ‘người trong cuộc’ mà tôi tin là bạn đọc sẽ đánh giá cao, và nếu những gì tác giả viết ra có gây dư luận khen chê hay tạo ra tranh luận thì cũng là điều tốt vì đã lâu người đọc tiếng Việt chưa có trong tay một bộ sách đầy đủ, chân thực và nhiều tính gợi mở như thế về đất nước họ.”
Đài RFA đi chậm hơn một ngày nhưng “ca cải lương” mùi hơn. Với đầu đề “Bên Thắng Cuộc” Mặc Lâm đã vào đề rất hấp dẫn:
[I]“Bên thắng cuộc” là cuốn sách đang gây sôi nổi cho cư dân mạng cả trong và ngoài nuớc. Quyển sách được viết bởi nhà báo Huy Đức, người nổi tiếng với trang blog Osin với những bài chính luận độc đáo có số người đọc rất cao.”

Sau khi đọc hai bài giới thiệu của BBC và RFA, tôi hiểu rằng cuốn “Bên Thắng Cuộc” đang được xử dụng như một công cụ chiến tranh tâm lý với hy vọng nó sẽ góp phần vào việc làm xói mòn niềm tin của những người thuộc “bên thắng cuộc”. Tác dụng của nó ít ra cũng có hiệu quả như Mặt Thật của Bùi Tín, Thiên Đường Mù của Dương Thu Hương, Đêm Giữa Ban Ngày của Vũ Thư Hiên, Hoa Điạ Ngục của Nguyễn Chí Thiện, Thằng Hèn của Tô Hải, v.v.
BBC và RFA là những cơ quan truyền thông hoạt động có chỉ đạo, có đường lối, có chiến lược và chiến thuật, nên khi họ thổi “Bên Thắng Cuộc” lên to như vậy, chúng ta phải hiểu mục tiêu của họ.

2.- Khuynh hướng tẩy chay

Ba sĩ quan VNCH đã lên tiếng phản đối phần ông Huy Đức viết về vụ phá sập cầu Sài Gòn hôm 30.4.1975, đó là Thiếu Tá Lê Quang Liễn (TQLC), Thiếu Tá Nguyễn Văn Nghiêm (Dù) và Thiếu Tá Nguyễn Trọng Nhi (Dù). Thiếu tá Lê Quang Liễn còn phản đối lời phát biểu của cựu dân biểu Phan Xuân Huy liên quan đến người vợ cũ của ông.
Vụ phản đối bắt đầu nổ lớn hơn khi nhật báo Người Việt quảng cáo việc báo này đứng ra phát hành sách “Bên Thắng Cuộc”. Ngày 24.12.2012, một tổ chức được gọi là “Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Hoa Kỳ” đã ra tuyên cáo phê phán cuốn sách “Bên Thắng Cuộc” là “mang nhiều thiên kiến sai lạc, chủ quan từ nhận thức của người viết, mà không lột tả đúng thực tế lịch sử Việt Nam trong giai đoạn Cộng Sản nắm quyền” và lên án tập đoàn báo Người Việt ở Orange County đã “giới thiệu một cuốn sách mà tác giả vẫn còn đứng trên quan điểm của phía đối nghịch”.

MỘT VÀI NHẬN XÉT

Bây giờ tác giả chỉ mới cho phổ biến Cuốn I trên amazon. Khi đọc thêm Cuốn II chúng ta sẽ thấy còn nhiều điểm cần phải được hiệu đính, vì tầm nhìn của tác giả có giới hạn. Đó không phải là khuyết điểm riêng của tác giả. Diễn biến của cuộc chiến Việt Nam trước và sau 30.4.1975 rất phức tạp. Ngay một cuốn sách nổi tiếng như cuốn Vietnam a History của Stanley Karnow, phát hành năm 1987, nay đọc lại cũng thấy có rất nhiều chỗ sai.
Tôi thấy không thể nói cuốn Bên Thắng Cuộc là “quyển sách hay nhất về lịch sử Việt Nam sau 1975” như Giáo sư Trần Hữu Dũng ở Đại Học George Mason, Virginia đã nói, vì sự hiểu biết và tầm nhìn của tác giả có giới hạn. Quả thật tác giả có ghi lại được một số dữ kiện mà chúng tôi chưa biết, chẳng hạn chuyện Nhật đứng ra hoà giải giữa Trung Quốc và Việt Nam, nhưng bảo “Nó là một kho tàng dữ liệu quý báu, có thể làm ngạc nhiên cả những chuyên viên theo dõi chính trị Việt Nam trong nhiều thập niên qua” như nhận xét của Giáo sư Nguyễn Mạnh Hùng ở Đại học George Mason, Virginia, là quá đáng. Nhưng tôi hiểu, trên phương diện chiến tranh tâm lý, thổi lên như vậy rất có tác dụng: Qua Huy Đức, một thông điệp nữa được gởi đến “bên thắng cuộc”: Đã đến lúc phải thay đổi. Người Mỹ ít quan tâm “bên thua cuộc” nghĩ gì hay muốn gì.

Tôi đồng ý với nhiều nhà phê bình khách quan: Chỉ nên coi cuốn Bên Thắng Cuộc như là một tập bút ký qua đó tác giả đã ghi lại những sự kiện mắt thấy, tai nghe hay cảm nhận được. Đúng hay sai người đọc và lịch sử sẽ phê phán.

Ngày 27.12.2012
Lữ Giang

Nguồn:
http://bon-phuong.blogspot.com/2012/...chien-van.html

hanh dao (khách viếng thăm) gửi lúc 12:41, 08/01/2013 - mã số 76146

Đồng ý với bác KhachTM111, tác giả đã lầm khi cho TS Phương Anh đòi "chính quyền hiện nay không chân thành nhận lỗi thì sẽ không bao giờ có hòa giải thực sự" vì đã miền Bắc đã thắng, vì cả bài của PA, chỉ nhắc về mốc mà BTC bắt đầu, từ 30/4/75.
Tác giả viết: "Làm sao có ai trả lời được câu hỏi nếu như Miền Nam là bên thắng cuộc thì liệu sự trả thù có diễn ra với bên thua cuộc là miền Bắc hay không?" Đây là 1 giả định, lập luận mà nhiều người hay dùng, như là nếu có đa đảng, dân chủ, chắc chắn sẽ loạn. Có thể không. Có thể có, khi đó, bên thắng cuộc miền Nam sẽ bị phê phán như bên thắng cuộc hiện nay đang bị, không có nghĩa là sai = đúng, hoặc phải thông cảm, chấp nhận vì không thể khác được.
Cái này thì em đồng ý với tác giả "nhưng đã có ai trong số những người lãnh đạo quân sự và chính trị còn sống ở đây dám đứng ra nhận lỗi với chính những người thua cuộc và dân chúng còn ủng hộ bên thua cuộc dù đã để mất miền Nam Việt Nam không, hay họ vẫn cứ vẫn dễ dãi đổ tất cả tội lỗi cho Mỹ và Dương Văn Minh?"
Chuyện bác HĐ kể lại, chỉ 1 phần của tảng băng, nhưng với nhiều người trong nước, vẫn là nhiều chuyện mới, khơi lại chuyện nhiều người ... không muốn nhớ, biết. Với điều kiện thông tin & internet hiện nay, muốn tìm hiểu kỹ hơn 1 đoạn thì không khó, nhưng đôi khi lại bị rào cãn bởi sự - kiểm duyệt & tự kiểm duyệt. Quá khứ, sự thực thì chỉ có 1, nhưng được kể lại, xác nhận từ bác HĐ, bên thắng cuộc, sẽ có tính thuyết phục hơn với những người đã quen, chỉ biết lịch sử 1 chiều.

Doordie (khách viếng thăm) gửi lúc 07:31, 08/01/2013 - mã số 76124
Admin viết:
Nếu bác Sơn Tùng thấy rằng những gì Huy Đức làm là chưa đủ, và mình thấy Huy Đức còn nhiều chỗ thiếu sót, xin mời bác Sơn Tùng ra tay làm một cuốn "Bên Thua Cuộc" hay gì đó để chia sẻ những hiểu biết của mình về lịch sử cận đại của Việt Nam. Rất mong là sách đó của bác Sơn Tùng sẽ bán chạy hơn của Huy Đức :)

Đúng vậy... nên viết một cuốn sách 'Bên Thua Cuộc' bán chạy hơn cuốn 'Bên Thắng Cuộc' kiếm chút tiền... một ý kiến hay.

Đúng là tếu lâm Giao Chỉ! Không ít người đã bỏ mạng trong trại cải tạo. Không ít người bỏ mình trên biển cã. Không ít người bị tịch biên tài sản... sic... phải nói là bị cướp của mới đúng... tự vận chết. Bộ chưa từng nghe chưa từng biết sao? Viết lên để làm gì? Để Admin đi đòi công lý cho họ hay là đi khuyên họ hãy quên đi... hãy đối thoại với 'Bên Thắng Cuộc' để hòa hợp hòa giải.

Hết chuyện lại đi kêu người cùng dòng máu của mình khơi lên nổi đau của họ viết sách kiếm tiền. Come on man!

Admin gửi lúc 05:58, 08/01/2013 - mã số 76119

Tôi không chia sẻ và cũng không đồng ý với tác giả Sơn Tùng này.

Khách Qua Đường viết:
Kính mời quý vị đọc bai sau đây của Sơn Tùng mà tôi hoàn toàn chia sẻ và đồng ý với tác giả:

“Bên Thắng Cuộc”: Một Nửa Sự Thật của Tấn Bi Kịch Lớn (Sơn Tùng)

Tôi chia sẻ quan điểm của Dung Dang:

Trích dẫn:
Chỉ một mình Huy Đức và cuốn "bên thắng cuộc" thì không thể nói lên hết những sự thật và cái ấu trĩ của chế độ CS sau năm 75, nhưng nó là sự khởi đầu cho nhiều tác giả và nhiều cuốn sách khác sẽ nói về điều này. Chúng ta cần ghi nhận những gì mà "bên thắng cuộc" đã làm được, đây là những bạch hóa với nhiều cố gắng của tác giả, mọi người nhất là giới trẻ trong nước họ cần có những tư liệu như thế để nhìn lại quá khứ, nó khác những gì đã được học trong nhà trường?

Lắm người không thể viết, hay không dám viết nhưng lại cứ thích phê phán những cái người khác làm chưa tốt, đây là căn bệnh cố hữu của không ít người Việt.

Nếu bác Sơn Tùng thấy rằng những gì Huy Đức làm là chưa đủ, và mình thấy Huy Đức còn nhiều chỗ thiếu sót, xin mời bác Sơn Tùng ra tay làm một cuốn "Bên Thua Cuộc" hay gì đó để chia sẻ những hiểu biết của mình về lịch sử cận đại của Việt Nam. Rất mong là sách đó của bác Sơn Tùng sẽ bán chạy hơn của Huy Đức :)

Khách Qua Đường (khách viếng thăm) gửi lúc 05:15, 08/01/2013 - mã số 76117

Kính mời quý vị đọc bai sau đây của Sơn Tùng mà tôi hoàn toàn chia sẻ và đồng ý với tác giả:

“Bên Thắng Cuộc”: Một Nửa Sự Thật của Tấn Bi Kịch Lớn (Sơn Tùng)

KhachTM1111 (khách viếng thăm) gửi lúc 02:13, 08/01/2013 - mã số 76107

Tác giả đã hiểu lầm TS Vũ thị Phương Anh, cho rằng đòi hỏi một lời tạ lỗi là quá đáng, bằng cách nêu ra trường hợp "không xin lỗi" của vua Trần Nhân Tông và tổng thống Mỹ Abraham Lincoln:

Vũ Ánh viết:
Tiến sĩ Phương Anh cũng nói “chính quyền hiện nay không chân thành nhận lỗi thì sẽ không bao giờ có hòa giải thực sự”. Một nhân vật lịch sử cổ đại là ...Vua Trần Nhân Tôn, có phải nhận lỗi với phe thua cuộc...

Tổng Thống Abraham Lincoln không phải ra lời xin lỗi Nam quân vì thực sự chiến thắng của Bắc Quân không phải là lỗi của ông.
...
Khó có thể đổ lỗi cho bên chiến thắng khi cuộc chiến đã bị quốc tế hóa thành ý thức hệ của hai khối Cộng Sản và Tư Bản. ... Làm gì có chuyện đó, thưa Tiến sĩ Phương Anh?

VT Phương Anh không đòi hỏi bên thắng cuộc phải tỏ lời xin lỗi bên thua cuộc vì...đã lỡ thắng cuộc. Bà ấy đòi hỏi một lời tạ lỗi vì những gì chính quyền CS đã làm sau khi thắng cuộc hoàn toàn, trái ngược với những hành động hòa hợp hòa giải của vua Trần Nhân Tông hay TT Lincoln:

- Vua T N Tông: tha tội cho tất cả quan quân đã từng cộng tác với giặc Phương Bắc
- TT Lincoln: ra lệnh cho tướng Grant phải đứng ra để chào kính viên tướng Nam quân lên ngựa sau khi họ đã ký vào văn bản đầu hàng của Nam quân
- Chính quyền CHXHCNVN: bỏ tù "cải tạo" sĩ quan VNCH trong nhiều năm, đẩy tư sản đi kinh tế mới, đổi tiền cướp tài sản của người dân, thu vàng & Đẩy nạn kiều người Hoa ra khỏi nước trên những con tàu quá tải, gây chìm tàu chết chóc được kể lại trong sách Bên Thắng Cuộc hay trong bài viết của TS VT Phương Anh, v.v.

Tôi cũng cùng quan điểm với VT Phương Anh. Những hành động vô nhân kể trên, dù dưới mục đích nào đi chăng nữa (vì thống nhất đất nước, vì ổn định xã hội, vì xây dựng CNXH, v.v.) dù chỉ là giữa đồng loại với nhau, đã là không thể chấp nhận được. Đối với đồng bào một nước của mình, sau khi bên thua cuộc đã hoàn toàn buông súng, thì quả là một vết nhơ trong lịch sử.

Trần Trùng Trục (khách viếng thăm) gửi lúc 00:10, 08/01/2013 - mã số 76102

Tôi là người sinh trong và sau thời chiến VN. Chiến tranh VN chấm dứt và biến cố 1975 xảy ra khi tôi còn quá nhỏ bé. Một điều mà tôi cảm nhận được là dưới thiên đàng XHCN, tôi đã chứng kiến cảnh công an vào nhà tôi để cướp đi mọi vật dụng và xua đuổi gia đình tôi và những gia đình khác. Về kinh tế thì mổi năm trẻ nhỏ như tôi chỉ được may duy nhất một bộ đồ mới để ăn tết. Đó là nổi mừng to lớn nhất của cuộc đời.
Mổi tháng mổi người trong hộ khẩu được ơn đảng cộng sản VN và ơn to lớn như biển trời của Bác Hồ vĩ đại, cho phép nhân dân cần lao được mua 9kg gạo, 50 gam bột ngọt, 500 gam đường.

Lớn lên ở ngưỡng cửa trung học thì tôi cảm nhận được hồ sơ và lý lịch của gia đình Ngụy quân nguỵ quyền được nhà nước VN thanh lọc vào trường đại học. Xin đi làm cũng không được mà xin đi học cũng không xong. Và nó chính là lý do tôi xuống thuyền vượt biên.

Khi vượt biên, ở giai đoạn gần đóng cửa ở trại tị nạn, tôi được nghe rằng đồng chí Lê Duẩn vĩ đại đã tuyên bố rằng "Bọn vượt biên là bọn đầu trộm đuôi cướp, đĩ điếm đi tìm bơ thừa sữa cặn của bọn tư bản" (lời phát biểu đại loại là vậy, nguyên văn thì tôi không trực tiếp nghe đồng chí Lê Duẩn vĩ đại ấy phát ngôn). Tôi may mắn sống sót trên biển, tôi biết có nhiều người đã chết ở giữa biển vì thiếu nước,thuyền hư máy, hải tặc Thái hiếp dâm và ủi chìm tàu ...v.v...
Ở trại Bidong, tôi chính mắt thấy rất nhiều chị bước đi lê lết đau đớn, đi hai hàng vì bị hải tặc hiếp dâm và quăng cho cái phao để ôm, và thuyền đi sau gặp phải họ và vớt lên. Chuyện vượt biên có muôn vàn thảm cảnh. Phải chăng vì cơm thừa sữa cặn mà phải bán mạng như vậy.

Khi tôi đến Mỹ, mổi lần tôi suy nghĩ và giở một trang sách tôi thường tự nhủ tôi đã đi một nữa vòng địa cầu để đến tự do thì chắc chắn rằng tôi không thể chỉ tìm một ngày với ba bữa cơm và vài lon bia với chiếc xe hơi 4 bánh. Tôi chợt thức tỉnh và hiểu được rằng muốn thay đổi bất kỳ điều gì cũng cần phải có tri thức giáo dục và tham gia hoặc ảnh hưởng vào chính trị ở mọi cấp. Bắt đầu phải là giáo dục và sau đó là tiền tài. Sau tiền tài danh vọng sẽ chính trị, ảnh hưởng chính trị và các kế sách và nhiều thứ khác.

Trở lại vấn đề của Bên thắng cuộc. Tôi cho rằng bên thua cuộc như ba của tôi chỉ là công chức bình thường, như mẹ tôi chỉ là người buôn bán tiểu tư sản đã bị đàn áp như vậy, họ cần một công lý. Tôi cho rằng những người Việt đã bỏ xứ ra đi cần phải khắc tâm và luôn ghi nhớ những điều gì đã xảy ra với họ và gia đình họ. Hãy hỏi tại sao bạn đặt chân đến nước Mỹ hoặc âu châu.

Câu hỏi được đặt ra. Tại sao chúng ta không để VN bước lùi trong kinh tế trở nên nghèo nàn và lạc hậu, phụ thuộc TQ để VN có thể tiến nhanh tiến mạnh tiến lên XHCN và tiến tới CNXH, nhằm thực hiện tư bản luận của Karl Max. Khi con người nghèo túng, đường cùng thì họ sẽ tự vận thân, tự đứng lên làm cách mạng cướp lấy chính quyền như những gì mà đảng cộng sản đã làm trong quá khứ. Bạo lực cách mạng sẽ được khơi dậy và đốt cháy rực rỡ làm kim chỉ nam cho các phong trào đấu tranh dành lấy quyền làm người, quyền đựoc cơm ăn áo mặc. Đó là ước muốn và ước nguyện của người cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm.

Tại sao không ?

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
6 + 2 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Chỉ có một xã hội dân chủ, cởi mở, sẵn sàng tiếp nhận những phê phán, chỉ trích những sai lầm và có tinh thần phục thiện để mà điều chỉnh sửa chữa những bất cập đó, thì xã hội mới có cơ được lần hồi cải thiện.

— Karl Popper

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 3 thành viên534 khách truy cập.

Thành viên online

Tâm Như, Thuốc Lá, Cát Bụi

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!