Phạm Hồng Sơn - Truy tìm một căn nguyên

Phạm Hồng Sơn
Chia sẻ bài viết này

Tượng Marx và Engels trước Tòa Thị chính Berlin

Có thể nói chính cuộc đời Karl Marx (1818-1883) lại là chứng minh hùng hồn cho tính ưu việt, nhân bản của xã hội tư bản (captalist society) hơn hẳn mô hình xã hội xã hội chủ nghĩa (socialist society) – mô hình do chính Marx quyết liệt đề nghị thay thế xã hội tư bản. Thực chất mô hình xã hội xã hội chủ nghĩa của Marx chỉ là một phản biện, phản kháng về xã hội, chính trị trong thời của Marx. Nhưng phản biện, phản kháng đó có một tinh thần cổ động của một tín điều thuộc vào những tín điều cuốn hút nhất và bạo lực nhất của loài người. Tín điều đó nhằm thay đổi toàn bộ, một cách không dung thứ, cái xã hội -xã hội tư bản- đã sinh ra, nuôi dưỡng và gây cảm hứng để Marx có những phản biện, phản kháng mãnh liệt, sắt máu nhưng hoàn toàn thành thực ấy. Nếu nói theo ngôn ngữ thời sự hiện nay, Marx là một nhà bất đồng chính kiến chân thành nhất nhưng bạo động nhất, một người đối lập chính trị triệt để nhất nhưng ảo tưởng nhất.

Nhưng chính bản thân Marx và cả tín điều không khoan nhượng đó vẫn được xã hội tư bản – mà theo Marx cần phải bị loại bỏ – cưu mang, dung thứ, che chở và giải độc rất nhiều. Không những thế, xã hội tư bản, đúng hơn là hệ thống chính trị và hệ giá trị của xã hội tư bản, còn nhận ra và tiếp thu nhiều điều từ tư duy và cả trong những lời kết tội của Marx. Tên, hình ảnh và các ý tưởng của Marx – người kêu gọi “dùng bạo lực lật đổ mọi rường cột của xã hội tư bản”[i] – vẫn xuất hiện trang trọng trong xã hội tư bản, kể cả trong các ấn phẩm giáo dục, nghiên cứu ở bậc cao nhất.

Nhưng rất đáng tiếc hầu hết tất cả những quốc gia và hầu như tất cả những con người bày tỏ sự quyết tâm thực hiện mô hình xã hội do Marx đề xuất lại không có được sự dung thứ, tỉnh táo và nhân bản mà Marx đã được hưởng. Một lãnh tụ, người đã say mê, ngưỡng mộ mô hình xã hội của Marx tới mức mơ ước đầu tiên sau khi qua đời là được gặp ngay Marx, đã có quan điểm về người bất đồng chính kiến, người có quan điểm đối lập chính trị như thế này: “Tất cả những ai không theo con đường tôi đã vạch đều sẽ bị tiêu diệt.”[ii] Đáng tiếc nữa là lịch sử đã chứng thực quan điểm (không chấp nhận đối lập chính trị) của vị lãnh tụ đó không chỉ là lời nói mà còn thể hiện sự nối tiếp, nhất quán với các lãnh tụ khác như Lenin, Stalin và Mao. Đau đớn hơn, cho tới ngày nay, quan điểm đó vẫn, và tất yếu, là nền tảng của những hệ thống cầm quyền theo kiểu “lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản.”[iii]

Những tâm tình hay lời huấn thị, khuyến dụ kiểu “Bỏ Điều 4 là tự sát”, “Kiên quyết không để hình thành các tổ chức đối lập” hay “Lực lượng công an là thanh kiếm và lá chắn bảo vệ chế độ” chỉ là những biểu hiện logic của những hệ thống cầm quyền vừa kể.

Nghịch lý thay kể cả những người đã phụng sự, một cách thành tâm hay không thành tâm, những mô hình xã hội, chính trị theo hướng Marx đề xuất, đều có thể bị chính hệ thống cầm quyền của những mô hình đó ruồng bỏ, phế truất một khi chỉ muốn học cái sự thành thực trong phản biện, phản kháng, dù đã loại hẳn đi tính bạo lực, cực đoan, của Marx hoặc chỉ muốn làm những việc khiêm nhường hơn Marx nhiều: cất lên tiếng nói cho lớp người cận dưới của “giai cấp vô sản” hoặc chỉ muốn việc cầm tù con người phải theo đúng luật của “giai cấp thống trị”. Những người phụng sự Marx hay học trò của Marx trong các chế độ chính trị, theo Marx hay giả theo Marx, vẫn không có được cái may mắn của Marx cách đây 129 năm. Nhưng căn nguyên ở đâu? Chắc chắn, bây giờ không thể hỏi được Marx. Và cũng không thể cho rằng hoàn toàn từ Marx.

© 2012 pro&contra

______________________

[i] Nguyên văn tiếng Anh: “They openly declare that their ends can be attained only by forcible overthrow of all existing conditions. Let the ruling classes tremble at a Communistic revolution.” Karl Marx, Friedrich Engels, The Communist Manifesto, Penguin Books, 1969, trang 120.

[ii] Lời của Hồ Chí Minh trong cuộc nói chuyện với đảng viên Đảng Xã hội Pháp Daniel Guérin, vào ngày 25/06/1946 tại Pháp, về cái chết bí ẩn của Tạ Thu Thâu - một lãnh tụ cộng sản của Việt Nam theo trường phái Trotskyist (đối lập với trường phái Stalinist của Hồ Chí Minh). Jean Lacouture, Ho Chi Minh, Penguin Books, 1968, trang 130. Độc giả có thể tham khảo thêm thông tin trên mạng ở đây.

[iii] Cương lĩnh Xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011) của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, 03/2011, tr. 31-32.

Admin gửi hôm Thứ Năm, 12/04/2012
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Đinh Tấn Lực - Ở Lại Đảng Thì Được Gì?

Mít Tơ Đỗ - Nelson Mandela

Hồ Ngọc Nhuận - Viết tiếp những gì Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bỏ dở

Huy Đức - Động binh, tịnh dân

5xu - Luận văn của ông Ngô Đình Nhu


slinkee (khách viếng thăm) gửi lúc 10:07, 13/04/2012 - mã số 56069

Nhưng nếu Marx đã không bị phản bội? Ông không mong các chế độ thậm tệ nhận rằng [chúng] theo tư tưởng của ông. Chúng có lẽ làm ông kinh hãi. Nhưng nếu chúng không phải là quái thai, một lầm lạc hay phản bội đối với hệ thống tư tưởng của ông? Nếu chúng cho ta thấy lý luận tiềm tàng trong hệ thống tư tưởng của ông, đẩy tới kết quả cuối cùng?

Maurice Duverger

Sau khi tỉnh giấc khỏi sự kiên định cứng đầu, các triết gia mới đang khám phá ra sự thật đơn giản đến không ngờ . Mối liên quan giữa Gulag và Marx quá rõ ràng. Không phải một thiếu sót có thể giải thích được bằng thói quan liêu, phản bội của Stalin hay sai lầm của Lenin. Thật ra, đây là hậu quả lý luận trực tiếp và không thể tránh được của những nguyên tắc Marxism. Xã hội phi giai cấp không phải là một tầm nhìn khai sáng, mà đúng hơn, cái tên khác của kinh hoàng.

Monique Hirshhorn

Về câu này "Và cũng không thể cho rằng hoàn toàn từ Marx", em đồng ý nhưng chỉ một phần . Lịch sử thế giới là một chuỗi dài đẫm máu, Marx không nhìn lại để gạn lọc, còn dám tuyên bố mạnh miệng là không dám làm triệt để . Hậu quả là con T-Rex bạo lực tự do tàn phá nhân loại -cho ai đã coi phim Jurassic Park.

Đúng, triết học ngày xưa khốn cùng nhưng Marx cũng chỉ là một học trò trung thành của sự khốn cùng đó mà thôi .

Khách Lê Đăng Thích (khách viếng thăm) gửi lúc 15:39, 12/04/2012 - mã số 56017

Bài này viết có chỗ bóng gió xa xôi quá nên không hiểu. Nếu không có caí còm thì không biết lời của cụ Hồ nói về cái chết của ông Tạ Thu Thâu. "Chính cụ Hồ ra lệnh thủ tiêu ông ấy chứ ai." Tôi thấy có một cụ lão thành cách mạng nói thế, chẳng biết có đúng không? Lại có người nói cụ Hồ và những người CS khác còn báo cho Tây biết để bắt cụ Phan Bội Châu, một là để lấy tiền chuộc, hai là để diệt phe cánh. Cụ Phan Bội Châu có câu nhận xét về cụ Hồ như sau: "Trong những người xuất dương hoạt động CM thì Nguyễn Ái Quốc là người sắc xảo nhất, nhưng NAQ lên cầm quyền thì nước loạn." Đúng là từ sau CCRD thì nước mình loạn thật, giết người vô tôị vạ, rồi đạo đức kỷ cương phép nước lật nhào, kể cả loạn luân. Các cụ đã nói về CCRĐ như sau:" Cửu tự cù lao con đấu bố, bách niên giai lão vợ tố chồng." Rồi có hiện tượng làm ơn bị trả oán. Bao nhiêu thuần phong mỹ tục bị đạp đổ hết, đình chùa miếu mạo bị đập phá vì cho đó là tàn dư phong kiến.
Bài viết này thì có một số ý hay nhưng không mới lắm. Nhiều người đọc chỉ muốn những có những bài viết nói thẳng, giản dị và dễ hiểu, lên án cụ Hồ thì cứ nói thẳng những việc thật cụ đã gây ra và lên án chế độ này cũng nói thẳng, viện dẫn ông Tây Mác ra làm gì. Có diều là ông Mác là người Đức, ta lên án học thuyết đấu tranh giai cấp của ông ta thì người Đức không nói gì, thế nhưng người Việt mình lại trừng trị, thế mới hâm đời. Hiện này thì các ông lý luận chuyên nghiệp về CN Mác có nghiên cứu gì đâu mà chỉ bàn mưu tính kế ăn cắp (tham nhũng) tiền của dân thôi, gọi là nghiên cứu chuyên đề nọ chuyên đề kia, đó là cách vẽ ra để lấy kinh phí. Đúng là phí tiền mới đổ tiền vào cái chuyện vô bổ ấy. Giá để tiền ấy xây vài cái nhà vệ sinh ở các quán bia bình dân còn có ích hơn.

Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 12:38, 12/04/2012 - mã số 56006
Rượu cũ viết:
Trong buổi phỏng vấn ngày 25 tháng 6 năm 1946, Hồ Chí Minh đã trả lời đảng viên Xã hội Daniel Guérin về cái chết của Tạ Thu Thâu như sau: Ce fut un patriote et nous le pleurons... Mais tous ceux qui ne suivent pas la ligne tracée par moi seront brisés ([Tạ Thu Thâu] là một nhà ái quốc, chúng tôi đau buồn khi hay tin ông mất... Nhưng tất cả những ai không theo con đường tôi đã vạch đều sẽ bị tiêu diệt).

Đảng CSVN chủ trương dùng bạo lực để tiêu diệt những ai không theo họ.
Hồ Chí Minh thích bạo lực nhỉ

Rượu cũ (khách viếng thăm) gửi lúc 12:02, 12/04/2012 - mã số 56005

Trong buổi phỏng vấn ngày 25 tháng 6 năm 1946, Hồ Chí Minh đã trả lời đảng viên Xã hội Daniel Guérin về cái chết của Tạ Thu Thâu như sau: Ce fut un patriote et nous le pleurons... Mais tous ceux qui ne suivent pas la ligne tracée par moi seront brisés ([Tạ Thu Thâu] là một nhà ái quốc, chúng tôi đau buồn khi hay tin ông mất... Nhưng tất cả những ai không theo con đường tôi đã vạch đều sẽ bị tiêu diệt).

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Use special [news] tag to display title, source and url of news.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
8 + 7 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Mỗi người có cách riêng để luồn lách và tồn tại. Tất cả đều khôn, không ai chịu dại cả. Kết quả tổng hợp là đất nước vẫn tiếp tục quằn quại trong độc tài và lạc hậu. MỘT DÂN TỘC GỒM TOÀN NHỮNG NGƯỜI KHÔN LÀ MỘT DÂN TỘC RẤT ĐẦN ĐỘN. Chỉ có thể coi là yêu nước những người sẵn sàng chấp nhận một sự dại dột nào đó cho đất nước.

— Nguyễn Gia Kiểng (Tập hợp Dân Chủ Đa Nguyên)

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 2 thành viên284 khách truy cập.

Thành viên online

Sapphire, Hồ Gươm

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

ung-ho-dan-luan-3.png