Huỳnh Thục Vy - Tính chính danh của Hiến pháp

Huỳnh Thục Vy
Chia sẻ bài viết này


Quốc hội Việt Nam đang chuẩn bị 'sửa đổi Hiến pháp'

Các thể chế chính trị trên thế giới có thể được hình thành bằng những cách thức khác nhau và mang những tính chất khác nhau. Đó có thể là một chính thể hình thành từ nhu cầu tự thân của một cộng đồng đòi hỏi phải có một tổ chức mang quyền lực chính trị để quản lý xã hội (như sự thành lập các Nhà nước dân chủ quân sự đầu tiên thời cổ đại), từ sự kế thừa các thiết chế chính trị trước đó (như sự hình thành nhà nước quân chủ lập hiến hiện nay ở Vương quốc Anh), từ một cuộc bầu cử hay cũng có thể là từ một cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, một cuộc cách mạng lật đổ chế độ cũ, một cuộc đảo chính nội bộ... Thực tế cho thấy, con đường hình thành một chế độ quy định một số đặc tính của nó, nhưng điều đó không có nghĩa là không thể thay đổi được tương lai và bản chất của chế độ đó.

TÍNH CHÍNH DANH

Một chế độ chính trị bước ra từ một cuộc cách mạng lật đổ nếu có đầy đủ các điều kiện chính trị, kinh tế, văn hoá và xã hội sẽ trở nên chính đáng. Ngược lại, một chế độ lên nắm quyền bằng một cuộc bầu cử, bằng những hành động của mình, có thể đánh mất đi tính chính đáng đã có này. Người dân là chủ thể có thẩm quyền duy nhất để trao cho hay tước bỏ tính chính danh, chính đáng của một chính quyền.

Dù có xuất phát từ nhu cầu hay tình trạng nào, khi một thực thể chính trị mang vào mình cái vai trò của một Nhà nước thì bản thân nó phải có khả năng tự vận động để thực hiện những chức năng bắt buộc, nhằm có được lý do chính đáng cho sự tồn tại của mình. Nếu thiếu đi những lý do này, Nhà nước sẽ chỉ tồn tại trong sự bất chính. Những lý do đó là: sự đồng thuận trao quyền của người dân, sự hoàn thành tốt các chức năng quản lý và phát triển xã hội của Nhà nước đó, và cuối cùng là sự đảm bảo trách nhiệm bảo vệ chủ quyền Quốc gia và thiết lập sự hiện hữu hài hoà của cộng đồng mà nó quản lý với cả cộng đồng nhân loại. Dù được thành lập theo cách nào, một chính quyền chính danh phải có được những điều kiện trên, hoặc tiến hành càng sớm càng tốt những thay đổi để có được những điều kiện đó.

Các chế độ độc tài được kiến lập từ sự trao quyền của người dân thông qua một cuộc bầu cử mang tính mị dân (như trường hợp cuộc bầu cử năm 1998 đưa Hugo Chavez của Venezuela lên cầm quyền) thường không có được những nhận thức sâu sắc về sự kiện trao quyền quan trọng này. Thậm chí những kẻ độc tài mới trỗi dậy nhờ một cuộc bầu cử mị dân như thế sẽ cảm thấy đắc ý với những chiêu thức lừa bịp dân chúng ngoạn mục của mình chứ không phải cảm thấy vinh hạnh vì được lên cầm quyền nhờ sự trao quyền nghiêm túc bằng cả ý thức và tinh thần trách nhiệm của người dân như trong chế độ dân chủ tự do thực sự. Vì thế, đối với những kẻ độc tài này, nhân dân và quyền lực xuất phát từ nhân dân chỉ là một trò cười, là một thứ để hắn ta lợi dụng.

Ở mức độ nghiêm trọng hơn, các chế độ độc tài được hình thành từ những vụ "cướp chính quyền" như kiểu cách mà những người Cộng sản Việt Nam đã làm để lên nắm quyền, càng không nhìn nhận vai trò của sự trao quyền này bởi cái tâm thức rằng: chính quyền là do họ cướp được chứ không phải do người dân giao phó cho. Có thể đối với những kẻ độc tài dạng này, sự trao quyền trọng đại trong các chế độ dân chủ chỉ mang lại cho họ một cảm quan hài hước, thậm chí là đáng khinh bỉ. Ở đây, quyền lực chính trị chỉ như một hòn ngọc mà họ đã cướp được sau cuộc hạ sát kẻ sở hữu trước đây của nó.

Nói chung, đối với các chế độ độc tài, người dân chẳng có vài trò gì trong các cuộc tranh đoạt quyền lực dù dưới hình thức một cuộc bầu cử dân chủ mị dân hay bằng phương cách sắt máu. Vì thế khi đã nắm được quyền lực trong tay, những kẻ chuyên quyền sẽ sử dụng quyền lực và các nguồn lực Quốc gia như thứ tài sản riêng, bất chấp lợi ích của đại đa số người dân và vận mệnh của cả dân tộc. Chúng ta đang ở Việt Nam và có đủ cơ hội để trải nghiệm điều này.

Ấy thế nhưng, bất cứ thực thể nào trong thế giới tồn tại được và có thể tồn tại lâu dài cũng chỉ vì nó có lý do để đảm bảo cho sự hiện hữu của mình. Thiếu đi tính chính đáng và sự chính danh thì sự tồn tại này chỉ là một chuỗi những nỗ lực bám víu khó khăn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Bởi vậy, ta không ngạc nhiên khi tất cả các chế độc độc đoán đều sợ bị lật đổ. Nỗi sợ hãi này xuất phát từ bản chất bất chính của nó. Ngai vàng đặt trên sự lừa bịp, các vấn nạn xã hội, sự không cân xứng và hài hoà của các thiết chế xã hội, sự nghèo khổ và mất tự do của người dân... trở thành một thứ quyền lực đáng thèm khát nhưng đầy bất hạnh của những kẻ khát quyền lực và của cải bất chính.

Trong tình trạng đầy bất trắc đó, rất khó có thể chối bỏ những giá trị dân chủ tự do, nhưng thay vì phải thực tâm thực hiện những nỗ lực thay đổi để sự cầm quyền của mình có được tính chính đáng, những kẻ chuyên quyền tìm cách tạo nên phiên bản giả mạo của các định chế dân chủ như chế độ bầu cử (nhưng là Đảng cử dân bầu) và Hiến pháp như ở Việt Nam ta. Nhưng cái gì cũng có những nguyên tắc chủ đạo dẫn dắt và thể hiện bản chất của nó. Những trò dối gạt gây hoa mắt không thể biến Gà thành Công.

KHẾ ƯỚC QUYỀN LỰC

Như mọi người đều biết, một bản Hiến pháp chính trị đúng nghĩa theo cách hiểu của chúng ta ngày nay là một khế ước (hợp đồng) trao quyền với hai bên tham gia, một là người cầm quyền, hai là người dân. Bởi bản Hiến pháp hiện đại đầu tiên xuất hiện trong Thời đại Khai sáng, sau nỗ lực giành tự do kiên cường và kiến lập nền Cộng hoà pháp trị cho một dân tộc non trẻ. Nên khi nói đến Hiến pháp hiện đại, chúng ta mặc nhiên nghĩ về những đặc tính dân chủ pháp trị của nó. Vì thế, có thể nói, một bản Hiến pháp không có những quy định về các nguyên tắc chính trị căn bản nhằm phân chia, cân bằng và kiểm soát quyền lực chính trị; tạo lập cấu trúc cho một chính quyền tôn trọng tự do của người dân và nền pháp trị thì chỉ có thể được gọi là một văn bản mang tên Hiến pháp (nếu người lập ra nó muốn gọi như thế) chứ không phải là một khế ước trao quyền thực sự.

Chính tính chất của Hiến Pháp như là văn kiện giao phó quyền lực chính trị từ người dân cho Nhà nước- tổ chức quyền lực thay họ điều hành đất nước và đảm bảo an toàn, tự do cho họ-đã làm nảy sinh những tiêu chuẩn bắt buộc trong thủ tục thành hình một bản Hiến pháp hiện đại đúng nghĩa. Vậy thế nào là một khế ước trao quyền?

Đã nói đến khế ước, tức là chúng ta thừa nhận sự có mặt của các bên tham gia trong tư thế tự do, tự nguyện và bình đẳng. Người dân muốn tham gia vào khế ước này trước tiên phải bầu ra những người đại diện cho mình trong một Nghị hội Quốc gia, để rồi những người này với kiến thức về luật pháp cũng như trình độ chuyên môn sẽ thay mặt người dân lập ra một khế ước. Cả hai bên tham gia ký kết khế ước này đều có những quyền và bổn phận riêng biệt theo nguyên tắc quyền của một bên là bổn phận của bên kia và ngược lại. Xem xét quá trình hình thành bản khế ước Hiến pháp này, ta nhận thấy rằng, để đảm bảo cho sự tham gia bình đẳng của phía người dân thì sự đại diện của các nhân vật dân cử vô cùng quan trọng. Sự đại diện càng nghiêm túc, tức là Quốc hội thực sự là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của người dân, thì bản khế ước càng đảm bảo quyền lợi cho phía người dân. Làm sao để có sự đại diện nghiêm túc trong Quốc hội? Câu trả lời chính là phải có một cuộc bầu cử tự do, minh bạch, công bằng, đa đảng, có sự giám sát của tư pháp, xã hội dân sự và khu vực truyền thông tự do.


Biểu quyết tại Đại hội Đảng: quyền lực thực đến từ Đảng hơn là Quốc hội

Điều kiện thứ hai cần được nói đến là sự cần thiết bắt buộc của một cuộc trưng cầu dân ý để phúc quyết Hiến pháp. Đây là một thủ tục pháp lý đặc biệt và mang tính cưỡng hành để một bản Hiến pháp dân chủ được thông qua và trở thành văn kiện pháp lý cao nhất của Quốc gia. Một khế ước có hai bên tham gia, hai bên phải đặt bút ký kết. Và thủ tục phúc quyết chính là cơ hội để người dân đưa ra quyết định cuối cùng trong việc giao ước, được coi như là chữ ký của phía người dân quyết định đồng ý với giao ước đã được lập ra đó.

Theo cách đó, với kiểu cách "Đảng cử dân bầu" hiện nay tại Việt Nam, Quốc hội không phải là thực thể đại diện cho ý chí người dân mà chỉ là một cơ quan khác của Đảng cầm quyền. Họ không phải là người đại diện hợp pháp cho phía người dân thì họ không có đủ tư cách pháp lý để lập ra Hiến pháp giao ước. Nếu họ tự cho mình cái quyền lập ra giao ước, thì nó cũng không phải là một giao ước đúng nghĩa. Một khế ước mà từ đầu chí cuối chỉ do một bên soạn thảo, phê chuẩn nội bộ rồi ban hành, còn người dân hoàn toàn không biết gì về nội dung của nó cho đến khi nó trở thành "sự đã rồi", cả cái quyền đặt bút ký kết (bằng phúc quyết) cũng bị tước mất, thì bản giao ước này thực chất đã bị giả mạo chữ ký, hay đúng hơn quá trình này là cả một cuộc tiếm quyền ngoạn mục.

Nếu chính quyền cộng sản Việt Nam không tổ chức một cuộc bầu cử đa đảng, minh bạch, tự do thực sự để bầu ra cơ quan lập hiến, lập pháp đủ thẩm quyền pháp lý, và tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý nhằm phúc quyết Hiến pháp đó thì thực chất họ không có được sự giao phó quyền lực từ nhân dân để có đủ tư cách cầm quyền, cũng như lập ra Hiến pháp, luật pháp.

Quả vậy, những đóng góp cho việc sửa đổi Hiến pháp của một số trí thức Việt Nam hiện nay vô hình trung mang lại tính chính danh nguy hiểm cho sự cai trị độc đoán của chế độ; cũng như cung cấp cho cái gọi là "Hiến pháp" của họ một thẩm quyền giả tạo, để họ có thể tiếp tục cai trị chuyên quyền và đàn áp đối lập. Tâm huyết và tri thức ấy, oái ăm thay, lại đang giúp cho chế độ độc tài xoa dịu những nan đề thuộc về bản chất của chế độ trong bối cảnh sự tồn tại bất chính của nó đang bị đông đảo các tầng lớp dân chúng chú mục theo dõi trong sự bất bình, qua những thất bại trong các lĩnh vực quản lý Nhà nước hay trong chính sách đối phó với sự xâm phạm chủ quyền quốc gia của Trung Cộng. Thiết nghĩ, vấn đề chính danh của Nhà nước và Hiến pháp nên được chú trọng trước khi chúng ta có những hành động xa hơn nhằm đóng góp cho sự thay đổi tích cực của nước nhà.

Huỳnh Thục Vy
Sài Gòn ngày 9 tháng 3 năm 2012

Admin gửi hôm Thứ Ba, 20/03/2012
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Athena - Câu chuyện về Gene Sharp và lý thuyết đấu tranh bất bạo động

Lê Trân Ký - Thư gửi Đoan Trang (P.1): Đừng vội trách tuổi trẻ

Maria J. Stephan - Những người biểu tình Hồng Kông cần phải làm gì để có thể giành chiến thắng

Những Bài Học Trải Nghiệm Từ Hồng Kông

Trần Quang Đức: Lịch sử không chỉ là các cuộc chiến


Phiên Ngung gửi lúc 08:18, 23/02/2013 - mã số 79849
Huỳnh Thục Vy viết:
Các chế độ độc tài được kiến lập từ sự trao quyền của người dân thông qua một cuộc bầu cử mang tính mị dân (như trường hợp cuộc bầu cử năm 1998 đưa Hugo Chavez của Venezuela lên cầm quyền) thường không có được những nhận thức sâu sắc về sự kiện trao quyền quan trọng này. Thậm chí những kẻ độc tài mới trỗi dậy nhờ một cuộc bầu cử mị dân như thế sẽ cảm thấy đắc ý với những chiêu thức lừa bịp dân chúng ngoạn mục của mình chứ không phải cảm thấy vinh hạnh vì được lên cầm quyền nhờ sự trao quyền nghiêm túc bằng cả ý thức và tinh thần trách nhiệm của người dân như trong chế độ dân chủ tự do thực sự. Vì thế, đối với những kẻ độc tài này, nhân dân và quyền lực xuất phát từ nhân dân chỉ là một trò cười, là một thứ để hắn ta lợi dụng

Đoạn này, có lẽ tác giả đi hơi quá đà khi cho rằng cuộc bầu cử tổng thống Venezuela 1998 mang tính mị dân.

Thật ra, đây là một cuộc bầu cử tự do và dân chủ nhất trong lịch sử của quốc gia này. Ngay cả cơ quan bầu cử cũng phi đảng phái.

Chavez, sau khi cầm quyền đã ban hành nhiều đạo luật cho phép tổng thống nhiều quyền hạn hơn. Hắn cũng hành xử như một tên độc tài, thay vì là một vị tổng thống dân cử.

Có lẽ cuộc bầu cử này nên được so sánh với cuộc bầu cử tại Đức năm 1933. Sau cuộc bầu cử này, Hitler càng ngày càng cũng cố quyền lực cá nhân và đảng Quốc xã để trở thành một trong những tên độc tài khát máu nhất trong lịch sử nhân loại.

Cho dẫu Chavez có lưu manh cũng cố quyền lực để độc tài cai trị thế nào, hắn cũng sém bị thất cử trong cuộc bầu cử vừa rồi. Đất nước Venezuela và Chavez còn tốt hơn CHXHCNVN và chế độ Việt cộng nhiều.

Sĩ phu đất Việt (khách viếng thăm) gửi lúc 21:46, 22/02/2013 - mã số 79816

Tôi cho rằng Huỳnh Thục Vy thiển cận trong việc nhìn nhận việc kiến nghị sửa đổi Hiến pháp của các trí thức. Việc của họ làm đang gây một sức ép rất lớn lên chính quyền và khuấy động lòng dân trước vấn đề hệ trọng của đất nước. Muốn thay đổi phải đấu tranh trực diện. Đâu phải cứ viết bài đăng lên mạng là sẽ tạo ra thay đổi. Cả một bài viết dài dòng lý thuyết để đưa tới kết luận về việc này thôi sao?

Phiên Ngung gửi lúc 15:06, 22/02/2013 - mã số 79768
Phan Sơn viết:
Huỳnh Thục Vy viết:
Thiết nghĩ, vấn đề chính danh của Nhà nước và Hiến pháp nên được chú trọng trước khi chúng ta có những hành động xa hơn nhằm đóng góp cho sự thay đổi tích cực của nước nhà.

Trước hết tác giả cần định nghĩa lại: một chính quyền chính thức (governement légal), có chính danh (légalité) là một chính quyền hợp lệ, hợp pháp, xuất xứ từ một truyền thống hay một trạng thái chuyển nhượng pháp định.

Légal và légalité đâu có nghĩa là chính thức hay chính danh!

Muốn hỏi thì phải biết đặt câu hỏi trước chứ.

Tác giả đã giải thích cặn kẽ tính chính danh của nhà nước rồi. Một nhà nước trong thời đại dân chủ mà độc tài đảng trị thì làm gì có chính danh.

Phải chi nhà nước CSVN tổ chức trưng cầu dân ý cho dân chúng trong lãnh thổ họ kiểm soát để danh chính ngôn thuận thì chính phủ VNDCCH thời ấy mới có chính danh.

Tương tự, phải chi chính quyền CSVN sau khi đánh bại VNCH, tổ chức trưng cầu dân ý cả nước thì chẳng những họ có chính danh mà còn là một nhà nước hợp pháp hợp hiến nữa.

Việt Gian (khách viếng thăm) gửi lúc 09:54, 21/03/2012 - mã số 54807

Thì các bác đại biểu quốc hội, chính phủ, đảng CSVN cứ noi gương cụ Hồ ấy: cứ học những cái hay của các nước mà áp dụng phù hợp cho VN như: lấy cái câu mở đầu trong hiến pháp Mỹ đó làm câu mở đầu cho hiến pháp VN...
Vậy thì các bác đừng ngại là mất đi tính giai cấp hay bị tây hóa mà các bác ở Ủy ban luật của quốc hội hãy cứ học ở cái cách họ (Mỹ, Anh, Pháp, Nhật...)cấu trúc nên cái bản hiến pháp, rồi mới đến những điều khoản trong đó, hãy toàn tâm toàn ý xây dựng hiến pháp là phải dựa trên lợi ích quốc gia (đất nước và nhân dân Việt nam) làm đầu và hãy luôn nhớ rằng đừng để hiến pháp VN là công cụ của bọn thù địch, ngoại xâm dùng để thôn tính VN nhé.
Tôi cũng mong rằng đợt sửa đổi hiến pháp lần này cũng được các vị đại biểu quốc hội (được dân bầu) tham khảo ý kiến của dân để cho nó đúng là hiến pháp nhân dân nhé.

tata (khách viếng thăm) gửi lúc 09:16, 21/03/2012 - mã số 54804

Bài viết của Huỳnh Thục Vy rất hay. Tôi hy vọng rằng dân VN sẽ hiểu rõ hơn và thấy rõ được bản chất của những kẻ độc tài và thấy được sự tinh vi và tính chất ăn cướp của các chế độ độc tài. Từ đó ta càng hiểu tại sao chế độ độc tài đều bất nhân và tàn bạo. Những gì đã và đang diễn ra ở các quốc gia còn chế độ độc tài là những ví dụ hiển nhiên và tất yếu về sự bất nhân và tàn bạo đó.
Hy vọng qua bài viết này dân trí ở các quốc gia còn chế độ độc tài được mở mang.
Cảm ơn Huỳnh Thục Vy

Khách Lê Đăng Thích (khách viếng thăm) gửi lúc 04:42, 21/03/2012 - mã số 54781

Bài này viết nặng nề quá, khô khan, nhiều câu trục trặc, khó mà đọc nguyên văn. Dẫn chứng thì nhiều, xin trích một dẫn chứng:"... thiếu đi tính chính đáng và sự chính danh thì sự tồn tại này chỉ là một chuỗi những nỗ lực bám víu khó khăn và tiềm ẩn nhiều nguy cơ." Nếu góp ý vào Hiến pháp thì nên góp ý từng điều luật cụ thể hơn là chỉ nêu quan điểm chung chung và nêu những lý luận khó hiểu.

Phan Sơn (khách viếng thăm) gửi lúc 03:51, 21/03/2012 - mã số 54778
Huỳnh Thục Vy viết:
Thiết nghĩ, vấn đề chính danh của Nhà nước và Hiến pháp nên được chú trọng trước khi chúng ta có những hành động xa hơn nhằm đóng góp cho sự thay đổi tích cực của nước nhà.

Trước hết tác giả cần định nghĩa lại: một chính quyền chính thức (governement légal), có chính danh (légalité) là một chính quyền hợp lệ, hợp pháp, xuất xứ từ một truyền thống hay một trạng thái chuyển nhượng pháp định.

HP phục vụ tất cả mọi người (khách viếng thăm) gửi lúc 02:21, 21/03/2012 - mã số 54774

Trong tinh thần HP phục vụ tất cả mọi người, phải dẹp bỏ CN Mac-Lê và và trong tinh thần một nhà nước pháp quyền, phải dẹp bỏ điều 4 nêu trong HP

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Use special [news] tag to display title, source and url of news.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.
  • Web page addresses and e-mail addresses turn into links automatically.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
3 + 17 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Những người tìm mọi cách cản trở diễn biến hòa bình, khiến nó không thể xảy ra, sẽ làm cách mạng bạo lực trở thành điều không thể tránh khỏi.

— John F. Kennedy

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 2 thành viên315 khách truy cập.

Thành viên online

Sapphire, Hồ Gươm

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

ung-ho-dan-luan-3.png