Phạm Duy Nghĩa - Những người xuất chúng

Phạm Duy Nghĩa
Chia sẻ bài viết này

Người tài chắc phải là những người xuất chúng. Mỗi phát kiến lớn nhỏ của họ góp phần làm cho cuộc đời này thêm hạnh phúc. Tìm ở đâu ra những người quý hiếm ấy?

Hàng năm, thế giới 7 tỷ người này góp thêm 1,75 triệu đơn xin cấp sáng chế, tức là những phát kiến kỹ thuật có tính mới so với toàn cầu. Như vậy, trung bình cứ một phút trôi qua trên thế giới này đã có thêm hơn 3 đơn xin cấp sáng chế. Trong khi đó, ở nước ta cả một ngày trôi qua chưa có tới 1 đơn, năm 2010 chỉ có 306 đơn xin cấp sáng chế của người Việt Nam được yêu cầu bảo hộ.

Từ số lượng các sáng chế, các công trình khoa học, tới các giải thưởng danh giá trên thế giới này, người Việt Nam vốn tự hào là một dân tộc thông minh chẳng thiếu anh tài, song đóng góp của dân tộc chúng ta vào kho tàng các phát minh trên thế giới quả là còn rất nhỏ nhoi.

Có nhiều lý do để giải thích hiện tượng ấy, thuyết nào cũng có đầy lý lẽ. Rằng ở xứ ta “khôn chết, dại chết, biết thì sống”, một xã hội trọng tinh thần cộng đồng thì xấu đều hơn tốt lỏi, người nước ta không ưa kẻ chơi trội. Rằng một thời đề cao chủ nghĩa quân bình, mọi cố gắng tìm kiếm phá cách để thỏa chí tang bồng đôi khi bị quy kết là cá nhân chủ nghĩa. Lắm tài, nhiều tật, trong một xã hội đề cao tôn ti trật tự và lối sống cộng thể đó, người nước ta có thể nể cái tài của người xuất chúng, song chưa đủ khoan dung để chấp nhận những tật riêng của họ. “Chữ tài liền với chữ tai một vần” đôi khi vẫn vang lên như một lời nguyền khó vượt qua.

Người ta thường bảo con người là sáng tạo kỳ diệu nhất của tạo hóa, hiểu biết của chúng ta về chính con người vẫn còn rất sơ khai. Đã xa rồi thời của những lý thuyết sặc mùi phân biệt chủng tộc, đã xa rồi thời của lý thuyết phân biệt con người xứ ôn đới và nhiệt đới, màu da và xứ sở không là điều kiện để một dân tộc trở nên thông minh. Những con người xuất chúng phần nhiều chỉ có thể được sinh ra từ chính sách giáo dục và cách thức tổ chức xã hội của mỗi dân tộc. Như vậy, muốn tìm những người xuất chúng ấy, phải chất vấn thái độ của dân tộc chúng ta đối với nền giáo dục, phải đánh giá những thể chế xã hội có góp phần khuyến khích sự tự do, sáng tạo của con người.

Lục tung vốn cổ, ngoài khắc kỷ phục lễ, học tiết độ bản thân để làm người, nền Nho học truyền thống cũng tạo ra vô số xiềng xích, ngăn cản dân tộc chúng ta dám thách thức các giá trị được xem là tinh hoa kinh điển để tạo ra những giá trị mới. Cái bóng cũ đã tàn, song dư âm của hàng nghìn năm ấy không dễ tan biến.

Đằng sau ước mơ cũ “tiên học lễ”, ngày nay con em chúng ta đang được nhồi nhét bao nhiêu thứ được gọi là “hậu học văn”. Năng lực sống, năng lực giao tiếp, năng lực cạnh tranh và chung sống với những biến động thay đổi ngày càng mau lẹ ngoài đời, tiếc rằng chưa được nhà trường chú trọng. Muốn ươm mầm tài năng, ngoài giỏi làm toán, giỏi làm văn, trẻ nhỏ cần được khuyên khích phát hiện vấn đề mới và ráng sức giải quyết chúng. Chung quy lại, chưa có nhiều người xuất chúng, nguyên nhân đầu tiên thuộc về chính sách giáo dục, đặc biệt là ở bậc phổ thông của đất nước chúng ta.

Cũng như thế, để những mầm non sáng tạo ấy không thui chột, cần chất vấn các thể chế xã hội hiện thời của đất nước chúng ta có giúp dung dưỡng tài năng hay không. Trong sinh hoạt kinh tế, chính trị cũng như văn hóa-xã hội, phải khơi thông được cuộc ganh đua giữa các ý tưởng. Cạnh tranh công khai sẽ ban thưởng cho sáng tạo và loại trừ trì trệ. Mọi chính sách của nhà nước, tốt nhất là cần khơi thông cho cuộc cạnh tranh ấy được diễn ra.

Tống cựu, nghinh tân, nói thì dễ mà làm theo cái mới quả thật khó. Đất nước được canh tân trước hết bởi các chính sách đúng đắn. Ươm mầm và dung dưỡng người tài trước hết nhờ vào việc thiết kế chính sách giáo dục và quản trị quốc gia. Suy nghĩ và hành xử theo lối cũ là lẽ thường tình, tự làm mới chính mình mới là điều xuất chúng. Tân xuân, những mong ngày càng có nhiều người làm chính sách ở đất nước chúng ta dám vươn tới những điều phi thường ấy.

Chúc mừng Năm mới!

Admin gửi hôm Chủ Nhật, 29/01/2012
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Hoàng Hưng – Đã đến lúc chín muồi cho sự ra đời các tổ chức xã hội dân sự

Phạm Hồng Sơn – Vụ án Cù Huy Hà Vũ và những người bất đồng chính kiến ở Việt Nam

Người Buôn Gió - Bất đồng chính kiến?

Trương Duy Nhất - Trị đảng

Những Yếu Tính Của Một Xã Hội Văn Minh Thiện Đức: Bình Đẳng, Tự Do, Dân Chủ, Dân Quyền, Nhân Quyền, Đa Nguyên, Và Tư Hữu


Khách Tô Bin (khách viếng thăm) gửi lúc 23:55, 29/01/2012 - mã số 50954

Kêu nhiều, chê nhiều không bằng đề xuất ý kiến xây dựng. Bài này nói về giáo dục, có người nêu câu hỏi về giáo dục mà chẳng thấy ai trả lời. Tôi nhắc lại câu hỏi này, mong tác giả viết bài này nghiên cứu trả lời xem sao: Các nước tiên tiến coi trọng phương pháp giáo dục chứ không bàn nhiều về triết lý giáo dục như ta, phương pháp giáo dục sẽ làm cho con người làm việc tốt hơn sau khi họ rời ghế nhà trường, con người không ai học suốt đời, nhưng phải làm việc cho tới lúc về hưu và có thẻ cả sau về hưu, vậy phải bồi dưỡng cho người ta phương pháp giáo dục tốt, nhưng ở ta chưa ai nêu lên phương pháp giáo dục cụ thể thế nào.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
6 + 5 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Các lãnh đạo nhà nước và chính phủ vừa là thành viên trung ương đảng, thậm chí là thành viên ban bí thư, hay bộ chính trị, đồng thời lại là đại biểu quốc hội. Sự phân quyền rõ ràng giữa lập pháp, hành pháp và tư pháp không được thể hiện trong cơ chế chính trị hiện tại ở VN. Có thể nói Đảng làm thay tất cả!

— Nam Nguyên

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 0 thành viên373 khách truy cập.


Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

ung-ho-dan-luan-3.png