Vĩnh Sính - Từ động đất và sóng thần, suy ngẫm về đặc trưng của văn hoá Nhật Bản

Vĩnh Sính
Chia sẻ bài viết này
Thế giới trong những ngày này cũng đang sửng sốt khâm phục, ngưỡng mộ thái độ khắc phục tai biến của người Nhật Bản. Nhằm vượt qua muôn vàn khó khăn do thảm hoạ địa chấn gây ra, người Nhật tỏ ra luôn luôn bình tĩnh, trọng kỷ luật trong mọi tình huống, biết tôn trọng người khác, tuyệt nhiên không có chuyện lược đoạt cướp bóc, luôn luôn giữ danh dự cá nhân và tập thể (...) Sau đây chúng ta thử tìm hiểu vì sao nước Nhật lại có thể làm những chuyện kỳ vĩ như thế.

Tai nạn động đất khủng khiếp ở Tôhoku và Kantô: Suy ngẫm về đặc trưng của văn hoá Nhật Bản

Trận động đất kinh hồn hôm 11 tháng 3, 9 độ Richter, tiếp đó là tsunami,[i] thường cao ít nhất là 3 mét và có khi lên cao đến 38 mét, đã tấn công vùng Tôhoku (Đông-Bắc) và Kantô ở Nhật Bản. Kantô gồm thủ đô Tokyo và vùng xung quanh, tức là 6 tỉnh Ibaraki, Tochigi, Gunma, Saitama, Chiba, và Kanagawa. Thế là trong khoảnh khắc Nhật Bản đang phải gánh chịu 3 khổ đau trong cùng một lần: động đất, tsunami, và hiểm hoạ hạt nhân do các lò phát điện hạt nhân ở tỉnh Fukushima — cách Tokyo 250 kilomet về phía Đông Bắc. Hiện nay, vấn đề các lò phát điện hạt nhân chưa giải quyết xong, một số rau ở vùng Kantô và một hồ trữ nước ở Chiba do gió, mây, và mưa bị nhiễm xạ.

Thủ tướng Kan Naoto của Nhật đã tuyên bố: “Nhật đang phải hứng chịu thảm họa lớn nhất sau Chiến tranh Thế giới thứ II”. Sự thật đây là trận động đất lớn nhất kể từ ngày Nhật Bản có máy đo địa chấn vào thời Minh Trị.

* * *

Thế giới trong những ngày này cũng đang sửng sốt khâm phục, ngưỡng mộ thái độ khắc phục tai biến của người Nhật Bản. Nhằm vượt qua muôn vàn khó khăn do thảm hoạ địa chấn gây ra, người Nhật tỏ ra luôn luôn bình tĩnh, trọng kỷ luật trong mọi tình huống, biết tôn trọng người khác, tuyệt nhiên không có chuyện lược đoạt cướp bóc, luôn luôn giữ danh dự cá nhân và tập thể. Chính vì vậy, tờ The Wall Street Journal trong phần xã luận đã viết: “Sau trận động đất kinh hoàng 300 năm mới có một lần, người Nhật đã giữ được bình tĩnh giữa tình trạng loạn lạc, thực hiện nhiệm vụ cứu nạn khổng lồ và nhận được sự ngưỡng mộ của cả thế giới”.[ii]

Thị trường tài chánh quốc tế chắc hiểu tinh thần người Nhật trong khổ đau nên đã tăng giá đồng yen. Chúng ta còn nhớ trong trận động đất Hanshin-Awaji (vùng Kobe) vào năm 1995, đồng yen không ngờ tăng giá 20 %, hoặc sau Thế chiến thứ II người Nhật Bản đã làm nên kỳ tích là khắc phục bao gian khổ và khó khăn để trên căn bản phục hồi đất nước 10 năm sau đó từ đống tro tàn.

Vào hôm 12 tháng 3, Tân Hoa Xã, hãng thông tấn đại diện cho lập trường chính thức của Trung Quốc, cho biết: “Một người Nhật đã liều bỏ mình để cứu 20 công nhân đang thực tập đến từ Đại Liên, Trung Quốc”. Người Nhật đó là Satô Mitsuru, giám đốc công ty thủy sản Satô Suisan. Khi động đất xảy ra 11 tháng 3, đoàn công nhân thực tập 20 người đang ở thành phố Onagawa, thuộc tỉnh Aomori ở phía Đông Bắc đảo Honshu. Vì hoàn toàn không có kinh nghiệm về động đất, đoàn thực tập kéo nhau đã về cư xá của họ để lánh nạn. Ông Satô Mitsuru mới dẫn họ lên một đền Thần đạo trên chỗ cao ráo hơn. Sắp đặt cho những người này có chỗ tị nạn an toàn xong, ông Satô trở lui về cư xá để lo chuyện khác. Vừa lúc ấy, tsunami đánh vào vùng đó; ông Satô đã bị sóng cuốn đi mất. Một công nhân thực tập khóc tức tưởi, kể lại cho phóng viên Tân Hoa Xã: “Từ trên đồi chính mắt tôi nhìn xuống thấy rõ sóng nước cuốn lôi ông đi”. Anh kể tiếp với điều kiện giấu tên: “Nếu không có sự giúp đỡ của người dân trong vùng, chắc chắn chúng tôi đã bị sóng nước cuốn đi hết rồi”.

Câu chuyện cảm động này được đăng lên ở Tân Kinh Báo (Bắc Kinh) với đầu đề là “Cảm động”. Báo Asahi Shimbun ở Nhật Bản đã bình luận: “Tình thương quả thật là vô bờ bến!”[iii]

Sau đây chúng ta thử tìm hiểu vì sao nước Nhật lại có thể làm những chuyện kỳ vĩ như thế.

* * *

Trước khi làn sóng Tây xâm ồ ạt đánh vào bờ các nước ven Thái Bình Dương khoảng giữa thế kỷ XIX, Trung Hoa là trung tâm của Đông Á. Với tư cách là nước ở giữa, thể hiện cho tinh hoa của một nền văn hoá rực rỡ lâu đời. Trung Hoa xem các nước nằm trên ngoại vi của mình là “man di mọi rợ”. Vì văn minh Trung Hoa là khuôn thước và mẫu mực của các nước Đông Á, không mấy khi Trung Hoa bận tâm để ý đến những nét đặc thù của các nước láng giềng.

Bàn về mối giao lưu văn hoá một chiều, có đi không lại, của Trung Quốc và Nhật Bả̉n trước thập niên 1960 — tức là trước khi Nhật Bản bước đầu trở thành một cường quốc kinh tế — nhà Trung Quốc học nổi tiếng Yoshikawa Kôjirô đã đưa ra nhận xét: “Trung Quốc và Nhật Bản là hai nước có vị trí địa lý nằm gần nhau. ...Nhật Bản luôn luôn ý thức Trung Quốc là người hàng xóm và kính nể nền văn hoá của Trung Quốc... Ngược lại, năm thì mười hoạ Trung Quốc mới ý thức rằng Nhật Bản là nước láng giềng. Ngay sự tồn tại của nước Nhật cũng không được nhắc đến một cách liên tục trong tư liệu lịch sử của Trung Quốc, huống hồ là văn hoá Nhật Bản thì Trung Quốc chẳng mảy may quan tâm đến. Nói một cách khác, đối với người Nhật, trong quá khứ Trung Quốc luôn luôn là nước láng giềng; còn Trung Quốc thì không nhất thiết nhìn Nhật Bản như vậy”.[iv] Nói rộng ra, không chỉ riêng gì với văn hoá Nhật Bản, mà đối với văn hoá của tất cả các nước xung quanh, thái độ của Trung Quốc nói chung là lúc nào cũng thờ ơ, hờ hững. Đối với Trung Quốc, văn hoá Trung Hoa — với trọng điểm là Nho giáo và chữ Hán — là tiêu chuẩn duy nhất để đo lường trình độ văn minh của các nước lân bang.

Điểm khác biệt quan trọng giữa Nhật Bản và Việt Nam trong quan hệ đối với Trung Hoa là vị trí địa lý: Nhật Bản nằm cách rời đại lục Trung Hoa bởi một eo biển khá rộng (khoảng 700 cây số) và có nhiều sóng lớn. Khoảng từ Kyushu đến bán đảo Triều Tiên, ở gần Nhật nhất, cũng gần 180 cây số, tức gấp ba lần eo biển Dover giữa Anh và Pháp. Thứ nữa, ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Nhật Bản không trực tiếp và có tầm mức sâu rộng như ở Việt Nam hoặc bán đảo Triều Tiên — liền sông liền núi với Trung Quốc.

Cũng nhờ sự cách ly địa lý nói trên mà vừa ‘đủ gần’ để Nhật có thể tiếp thu văn hoá Trung Hoa trước thời cận đại, nhưng cũng vừa ‘đủ xa’ để khỏi bị xâm lấn. Bởi vậy, mối quan hệ từ những tiếp xúc ban đầu cho đến thế kỷ XIX chỉ giới hạn trên lãnh vực văn hóa. Khi nhìn lịch sử tiếp thu văn hóa Trung Hoa của Nhật Bản, ta có cảm tưởng gần như Nhật Bản có thể điều chỉnh mức độ tiếp thu văn hóa Trung Hoa tùy theo nhu cầu và hoàn cảnh của mình.

Nói chung thì văn hoá của dân tộc nào cũng có những nét độc đáo; nhưng trong trường hợp Nhật Bản, nét đặc trưng văn hoá rõ rệt và đồng nhất có thể kiểm chứng qua lịch sử hay quan sát qua những sinh hoạt hiện tại. Những nét đặc trưng đó là:

  • Nhấn mạnh sự hoà hợp (harmony): Trong ‘Hiến pháp mười bảy điều’ (Jûshichijô no kenpô; chữ ‘hiến pháp’ phải hiểu theo nghĩa xưa, tức là ‘điều lệ’) của Thái tử Shôtoku ( 574 sau CN-622), điều trước tiên là ‘hoà’. Thái tử viết: ‘Dĩ hoà vi quý’ (Lấy sự hoà thuận làm trọng). Chữ ‘hoà’ vì đối với người Nhật quá quan trọng, đã trở thành một tiếng mang cùng nghĩa với Nhật Bản. Ví dụ, khi người ta nói ‘Ei-Wa Jiten’ , tức ‘Anh-Hoà Từ điển’ thì có nghĩa là ‘Anh-Nhật Từ điển’, hay theo tiếng Việt là ‘Từ điển Anh Nhật’.

    Trong một hãng hay một công ty, văn phòng quan trọng nhất không phải là tài chánh, kinh doanh hay kế toán, mà chính là Jinji-ka (Nhân sự - Khoa), tức là ‘Phòng Nhân sự’, hay Personnel Department — tức phòng lo việc bổ nhiệm, thuyên chuyển, giữ hồ sơ, lý lịch của nhân viên đồng thời lo việc liên lạc hay giao tế. Lý do là vì người Nhật xem ‘hoà’ là tối thiết yếu.

  • Tính hiếu kỳ và nhạy cảm đối với văn hoá nước ngoài: [v] Mặc dầu rất nhạy cảm đối với văn hoá nước ngoài, người Nhật Bản rất ý thức về tài sản văn hoá của họ — một nền văn hoá đã được trang trọng tích luỹ và bồi dưỡng qua các triều đại. Người Nhật không ngừng theo dõi những diễn tiến trên thế giới bên ngoài, cân nhắc và đánh giá ảnh hưởng của các trào lưu và xu hướng chính đối với Nhật Bản. Một điều đáng chú ý là khi họ biết trào lưu nào đang thắng thế thì họ có khuynh hướng chấp nhận, nghiên cứu, học hỏi, không để mất thời cơ. Ví dụ, vào hậu bán thế kỷ IX, nhận thấy Tây phương là trung tâm của khoa học tiên tiến, Nhật Bản vừa gởi sinh viên sang Âu Mỹ du học, vừa mời các chuyên gia nước ngoài đến Nhật để giúp họ canh tân. Tinh thần thực dụng, óc hiếu kỳ và nhạy cảm, và luôn luôn cầu tiến là những động lực thúc đẩy họ bắt kịp các nước tiên tiến.
  • Suy nghĩ và làm việc tập thể (group-orientation): [vi] Tập thể đóng vai trò quan trọng trong đời sống người Nhật. Tập thể có thể là công ty, trường học, hay hội đoàn, v.v. Một biểu tượng rõ ràng nhất của khuynh hướng này là cách xưng hô watashitachi hoặc wareware (chúng tôi), thay vì watashi (tôi) khi họ tiếp xúc với người lạ. Trước khi bắt đầu câu chuyện với người lạ, người Nhật thường trình danh thiếp để giới thiệu tên họ của mình và cơ quan mình trực thuộc. Khi giao thiệp với người Nhật việc trao đổi danh thiếp mang một ý nghĩa quan trọng, bởi lẽ không trình danh thiếp có thể hiểu là buổi gặp gỡ không chính thức cho lắm. Vì tập thể mang một ý nghĩa quan trọng trong đời sống của người Nhật nên một trong những việc cấm kỵ nhất là làm mất danh dự của tập thể.

    Trong công việc người Nhật thường gác cái ‘tôi’ lại để đề cao cái chung, tìm sự hoà mình với những thành viên khác trong một tập thể. Trong các buổi họp hành, người Nhật thường ít cãi cọ hay dùng những ngôn từ có thể làm mất lòng người khác. Các tập thể (công ty, trường học, hội đoàn kinh tế hay chính trị, v.v.) có thể cạnh tranh với nhau gay gắt, nhưng tùy theo hoàn cảnh và trường hợp có thể liên kết với nhau để đạt mục đích chung. Thí dụ điển hình là hai công ty Nhật Bản có thể cạnh tranh với nhau trong nước Nhật, nhưng khi ra nước ngoài hai công ty đó có thể bắt tay nhau để cạnh tranh lại với một công ty thứ ba ngoại quốc.

  • Suy nghĩ và làm việc có mục tiêu nhất định (goal-orientation): Một đặc điểm trong lịch sử Trung Quốc (và Việt Nam) là khi triều đại này thay thế triều đại khác thường có hai quá trình ‘phá’ và ‘lập’, tức là trước khi thiết lập hay xây dựng một chế độ mới, phải phá huỷ chế độ cũ trước đã. Ở Nhật thì khác. Ví dụ vào cuối thế kỷ XII, khi giai cấp vũ sĩ (bushi hay samurai) nắm được quyền bính thì họ cũng không triệt bỏ chế độ thiên hoàng. Trong gần 700 năm giai cấp vũ sĩ nắm quyền kể từ 1185, tức là từ lúc giai cấp này bắt đầu xây dựng chính quyền bakufu (mạc-phủ, tức chính quyền quân sự mà người cầm đầu là shôgun, tức tướng quân) đầu tiên ở Kamakura, cho đến lúc Tokugawa bakufu bị lật đổ năm 1868, triều đình thiên hoàng vẫn không bị phế bỏ. Đồng thời, khi quyền bính được phục hồi cho chính phủ thiên hoàng, những người trong dòng họ tướng quân Tokugawa cũng không bị giết chóc, trừng phạt, hay đày ải; ngược lại được cấp bổng lộc và có thể đóng góp phần mình trong công cuộc xây dựng thời Minh Trị.
  • Tôn trọng thứ bậc (hierarchy): Ý thức tôn trọng thứ bậc chắc hẳn đã có từ xưa trong đời sống của người Nhật Bản. Bằng chứng là sử liệu Trung Quốc sớm nhất vào cuối thế kỷ thứ III sau CN, dựa trên sự quan sát của các sứ thần đã đến thăm viếng nước Nhật, cũng có nói rằng ở đất nước này khi cấp trên đi qua thì dân chúng quỳ xuống ở hai bên vệ đường.

    Ngày nay, ý thức tôn trọng thứ bậc vẫn được biểu hiện trong đời sống hàng ngày. Ví dụ, trong phòng họp người có chức vụ thấp nhất sẽ ngồi gần cửa ra vào, người có chức vụ càng cao càng ngồi gần phía bên trong. Thả hoặc trong các buổi tiệc tùng, ăn uống đột xuất ở nhà hàng, v.v. không ai bảo ai, tất cả đều biết chỗ mình có thể ngồi mà không đi ngược lại trật tự thứ bậc. Trong cách ăn nói cũng vậy, đối với người có chức vụ cao thì dùng ngôn ngữ kính trọng (keigo), khi nói về mình hay những người trong gia đình mình thì dùng ngôn ngữ khiêm tốn (kensongo).

* * *

Ngày 26 tháng 3, trên tivi đài NHK của Nhật, có buổi tốt nghiệp tại một trường trung học ở tỉnh Miyagi, một vùng bị địa chấn và tsunami. Một em 15 tuổi đứng lên đọc diễn từ, em nói: “Chúng tôi không oán Trời (Watashitachi wa Ten o uramazu). Chúng tôi tự nguyện cùng chung sức với bè bạn để vượt qua những khó khăn. Đó là cách chúng ta mang lại ý nghĩa cho những người đã bỏ mình trong trận địa chấn và tsunami này”.

Nghe đến đó tôi giật mình. Em học sinh 15 tuổi mà ăn nói đàng hoàng và chững chạc quá ! Đã biết giáo dục Nhật Bản rất tiến, nhưng tôi nào ngờ trong giờ phút khó khăn này em nói đến những ý tưởng đẹp tuyệt trần: “Chúng tôi không oán Trời” và “đó là cách chúng ta mang lại ý nghĩa cho những người đã bỏ mình trong trận địa chấn và tsunami này”. Tự dưng tôi cảm thấy ấm lòng, bất giác nước mắt trào ra lúc nào tôi chẳng hay.

Nghĩ lại từ đầu, ông Satô Mitsuru đã bị tsunami cuốn đi mất bởi mãi lo cứu đoàn công nhân thực tập Trung Quốc. Chắc hẳn tinh thần trách nhiệm và danh dự tập thể đã thúc giục ông. Thật là cao cả!

Viết xong ngày 30 tháng 3 năm 2011

VĨNH SÍNH
Giáo sư Danh dự (Professor Emeritus),
Phân khoa Lịch sử và Cổ điển học
(Department of History and Classics),
Đại học Alberta, Canada.

NGUỒN: bản đầy đủ do tác giả gửi

[i] Thay vì ‘sóng thần’ nên gọi là ‘tsunami’ mới hợp lý và đúng. Danh từ tsunami từ thập niên 1960 đã được quốc-tế-hoá (vì Nhật Bản có quá nhiều tsunami nên đã được quốc-tế-hoá) chứ không còn là một tiếng Nhật đơn thuần. Vậy mà ta vẫn dùng sóng thần, chuyện lạ đời không thể tưởng. Nghe phảng phất như kamikaze (Thần phong, tức ‘gió thần’) khiến chúng ta, một cách vô ý thức, đi thụt lùi trên đường hội nhập. Tsunami mặc dầu có chữ Hán, nhưng là từ do người Nhật tự đặt ra. Tự điển Kôjien (Quảng từ uyển) của Nhật Bản định nghĩa tsunami như sau: “Do địa chấn, đáy biển bị hổng, cát đất cũng bị lún xuống, thêm vào đó núi lửa dưới đáy biển phun, sinh ra những làn sóng cao trên mặt nước. Gần bờ biển sóng dâng cao lên, gây lắm thiệt hại trong vịnh” (Tokyo: Shinchôsha, 1993, trang 1724). Tiếng Anh và tiếng Pháp dĩ nhiên đều gọi là tsunami.

[ii] Ngày 23 tháng 3 năm 2011.

[iii] Câu chuyện này được Mochizuki Minoru kể lại trên mạng NBR Japan Discussion Forum (Diễn đàn NBR Thảo luận về Nhật Bản), ngày 18 tháng 3 năm 2011.

[iv] Yoshikawa Kôjirô, “Chûgoku no rinjin toshite no Nihon” (Nhật Bản, người láng giềng của Trung Quốc), trong Zuihitsu shû (Tập tùy bút) (Tokyo: Chikuma Shobô, 1957), trang 62.

[v] Chúng tôi cám ơn cố học giả Tsurumi Kazuko đã đối đãi hết lòng đối với chúng tôi từ khi gặp ở Toronto, Cadada, năm 1973, cho đến lần cuối cùng ở Kyoto năm 1998. Tsurumi Kazuko đặc biệt nhấn mạnh tính hiếu kỳ của người Nhật trong những trước tác. Tuy nhiên lối giải thích trong bài này là của chúng tôi. Tsurumi Shunsuke, em ruột của Tsurumi Kazuko, là một triết gia lỗi lạc. Chúng tôi thành thật mang ơn hai học giả rất nhiều.

[vi] Trong các phần ‘Suy nghĩ và làm việc tập thể’, ‘Suy nghĩ và làm việc có mục tiêu nhất định’, và ‘Tôn trọng thứ bậc’, chúng tôi đã tham khảo những bài thuyết trình sắc bén và độc đáo của Katô Shûichi ở Đại học Alberta trong hai tuần lễ vào mùa Thu năm 1983. Chúng tôi đồng thời cũng tham khảo sách Nihon bunka no kakure kata (Những mô hình ẩn giấu của văn hóa Nhật Bản) do Takeda Kiyoko biên tập, với sự cộng tác của Katô Shûichi, Kinoshita Junji và Maruyama Masao (Tokyo: Iwanami Shoten, 1984).

Admin gửi hôm Thứ Hai, 11/04/2011
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Nguyễn Xuyến - Tư tưởng Quyền Con Người trong Tuyên Ngôn Độc Lập của Bác Hồ

Nguyễn Ngọc Già: Trần Huỳnh Duy Thức - Tình Yêu Kỳ Diệu

Đoan Trang - “Nói với mình và các bạn”: Kiện, tại sao không?

Đoan Trang - Làm truyền thông hay "tuyên truyền phản tuyên truyền"

Nguyễn Thị Ánh Hiền - Đi tìm sự hợp lý trong lý do biện minh "tự vệ" ở vụ án Đoàn Văn Vươn


thichkhach (khách viếng thăm) gửi lúc 17:06, 05/01/2014 - mã số 107397
Tên tác giả viết:
Nghe phảng phất như kamikaze (Thần phong, tức ‘gió thần’) khiến chúng ta, một cách vô ý thức, đi thụt lùi trên đường hội nhập.

Tía má nó ui, chửi chi mờ nặng thía. Vô ý thức, đi thụt lùi???? Không ý thức việc mình đã mần? nên bị tụt dốc?
Tớ ngờ wá, dưng éo dám ngôn đứa nầu vô ý thức đây! :D

Sợ phạm thượng wá:D

NJ (khách viếng thăm) gửi lúc 01:11, 05/01/2014 - mã số 107357
Khách abc viết:
Trích dẫn:
1/ Ngôn ngữ bao giờ cũng có tính võ đoán, nghĩa là người ta không thể có câu trả lời cho việc tại sao người ta gọi con này là con gà, còn con kia là con vịt. Có từ chuyển ngữ được, có từ không. Bạn gọi món sushi, sake, hay sashimi là gì bằng tiếng Việt?

Bài của bác dài quá tôi đọc không hết.

Trường hợp GS VS đưa ra không có gì võ đoán hết. Ông ta dẫn ra ĐỊNH NGHĨA tsunami là do động đất. Vậy sóng do thiên thạch (không phải động đất) thì gọi là gì?

Thấy các bác bàn về chữ sóng thần và tsunami, và cũng vì Gs Vĩnh Sính đã phê bình: Cho là chữ sóng thần không đúng không hợp như/với/ chữ tsunami và cho là VN ta đã (vô ý thức mà) không (chịu) "hội nhập" với TG khi dịch chữ tsunami ra sóng thần.

Tôi đâm ra tò mò, muốn hiểu cả 2 chữ, xin phép được nói leo.

Theo cách giải thích của wiki tiếng Đức thì:

"Tsunamis werden meist (zu etwa 90 %) durch starke Erdbeben unter dem Ozeanboden angeregt; die übrigen entstehen infolge von Vulkanausbrüchen, untermeerischen Erdrutschen oder in sehr seltenen Fällen durch Meteoriteneinschläge."

Tạm chuyển ngữ:

Đa số các sóng thần được tạo ra (khoảng 90%) bởi các trận động đất mạnh dưới đáy đại dương; phần còn lại được sinh ra là kết quả của các vụ bùng nổ, phun trào (của) núi lửa, lở đất ngầm dưới biển hoặc trong trường hợp rất hiếm bởi tác động thiên thạch

Tôi cho là, trong nhiều trường hợp tiếng Việt không thể dịch đủ nghĩa một chữ, một tiếng nước ngoài. Thì việc sử dụng nguyên văn dễ hiểu hơn là dịch.
Tuy nhiên khi cố gắng dịch một chữ nào đó ra tiếng Việt là điều nên khuyến khích chứ không phải là điều để chê bai. Dịch ra tiếng Việt cũng không có nghĩa là ta không hội nhập với TG mà đó chỉ là làm giàu thêm cho ngôn ngữ nước nhà.

Dịch chữ Tsunamis là sóng thần có lẽ cũng không đủ ý.
Tôi đề nghị là sóng Tử thần.
Tiếc là Gs Vĩnh Sính đã qua đời. Nêu không, có lẽ tôi sẽ hỏi ông nghĩ sao về chữ sóng Tử thần = Tsunamis. Cũng như suy nghĩ của tôi: Dịch, chuyển ngữ không dính dáng đến hội nhập với TG.

Nguồn: http://de.wikipedia.org/wiki/Tsunami

Nguyễn Jung

Ps: Một thí dụ khác: chữ Mobiltelefon, tiếng Đức được chuyển qua là Handy, ngắn, gọn và dễ hiểu. Không lẽ người Đức không hội nhập với TG và chậm phát triển, không có đặc trưng văn hoá??

HyVăn (khách viếng thăm) gửi lúc 23:40, 04/01/2014 - mã số 107355

http://www.diendan.org/Doi-song/tin-buon/vinh-sinh-1944-2014

Trích dẫn:
Chúng tôi đau đớn báo tin, anh Vĩnh Sính, giáo sư danh dự Đại học Alberta, Canada, đã từ trần vào ngày 1.1.2014 sau một cơn bạo bệnh, thọ 70 tuổi.

Vĩnh Sính là một nhà sử học, một nhà nghiên cứu về lịch sử tư tưởng Nhật Bản, về giao lưu văn hóa giữa Nhật Bản và các nước Đông Á, đặc biệt giữa Nhật Bản và Việt Nam, với nhiều tác phẩm có giá trị đã đưa anh tới vị trí giáo sư sử học chuyên về Đông Á tại đại học Alberta, như:

Overturned Chariot: The Autobiography of Phan-Boi-Chau (VS chủ biên và là đồng dịch giả, University of Hawai’i Press, 1999); Hyôden Tokutomi Sohô [Tokutomi Soho: A Critical Biography] (Iwanami Shoten, 1994); The Future Japan (VS chủ biên và là đồng dịch giả của cuốn sách tiếng Nhật Shorai no Nihon của Tokutomi Soho, University of Alberta, 1989), cuốn này được giải thưởng sách Canada-Japan của Canada Council’s 1990 ; Phan Bội Châu and the Đông Du Movement (Yale Center for International and Area Studies, 1987).

Cùng với những bài nghiên cứu đăng trên các tập san chuyên ngành, anh cũng viết nhiều cho báo chí tiếng Việt. Riêng Diễn Đàn được anh ưu ái gửi khoảng 50 bài về các vấn đề lịch sử quan hệ Việt - Nhật, Việt - Trung, hay những vấn đề thơ văn mà anh quan tâm. Một số bài viết này đã được tập hợp trong cuốn sách "Việt Nam và Nhật Bản - Giao lưu Văn hoá", nxb Văn Nghệ TP.HCM xuất bản năm 2000.

Đặc biệt, vào tháng 11.2011, anh đã cùng 13 trí thức Việt Nam ở nước ngoài (Canada, Mỹ, Nhật, Úc, Pháp, Bỉ, Singapore) soạn thảo một Bản Ý kiến "Cải cách toàn diện để phát triển đất nước", nhằm "chia sẻ suy nghĩ về một cuộc cải cách toàn diện cần thiết - cải cách thể chế -, con đường ngắn nhất và hiệu quả nhất để phát triển đất nước".

Diễn Đàn xin thành thật chia buồn với chị Kyōko cùng toàn thể gia đình, và sẽ xin thông báo sau về tang lễ anh khi có tin.

Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 22:05, 14/04/2011 - mã số 30938
Trích dẫn:
1/ Ngôn ngữ bao giờ cũng có tính võ đoán, nghĩa là người ta không thể có câu trả lời cho việc tại sao người ta gọi con này là con gà, còn con kia là con vịt. Có từ chuyển ngữ được, có từ không. Bạn gọi món sushi, sake, hay sashimi là gì bằng tiếng Việt?

Bài của bác dài quá tôi đọc không hết.

Trường hợp GS VS đưa ra không có gì võ đoán hết. Ông ta dẫn ra ĐỊNH NGHĨA tsunami là do động đất. Vậy sóng do thiên thạch (không phải động đất) thì gọi là gì?

Anotherunknown (khách viếng thăm) gửi lúc 18:20, 14/04/2011 - mã số 30916
Tên tác giả viết:
Bác vẫn chưa trả lời được cho câu hỏi "sóng do thiên thạch rơi xuống biển gây ra nên được gọi theo cách nào?".

Cách bác cảm nhận ý nghĩa qua từ tsunami tôi nghĩ là do cảm tính (trong phản hồi này tôi không đề cập đến lý lẽ "khó tính" của GS VS). Không biết chừng các bạn người Nhật của bác lại thấy "sóng thần" hay hơn, có ý nghĩa hơn từ tsunami của họ. Cái tâm lý này người ta gọi là "Bụt chùa nhà không thiêng", chẳng có gi lạ hay khó hiểu cả.

Sẵn dịp cũng xin nói thêm vài điểm vì có dính dáng đến... chính trị và ... cộng sản. Ngoài cái tâm lý "Bụt chùa nhà" nói trên, còn một tâm lý tương tự nữa "nôm na là cha mách qué", chữ/tiếng mẹ đẻ của mình thì không có giá bẳng chữ/tiếng "ngoại", phải là tiếng Hán, tiếng Tây, hay tiếng... Nhật cơ nó mới oai!

1/ Ngôn ngữ bao giờ cũng có tính võ đoán, nghĩa là người ta không thể có câu trả lời cho việc tại sao người ta gọi con này là con gà, còn con kia là con vịt. Có từ chuyển ngữ được, có từ không. Bạn gọi món sushi, sake, hay sashimi là gì bằng tiếng Việt?

2/ Một câu nói chỉ có nghĩa khi được xét trong mội bối cảnh cụ thể. Cũng đơn giản như việc bạn ngừng xe nếu bạn thấy tín hiệu đèn đỏ ở một ngã tư, chứ bạn không ngừng xe nếu bạn thấy một nhà nào đó tự nhiên có một cái cột đèn xanh đèn đỏ ngay trong sân nhà của họ!
Hay một ví dụ khác, A nói, "Chào nha, mai gặp!" Bạn làm sao biết cái ngày mai ấy là ngày nào, nếu không có một bối cảnh cụ thể. Tuy nhiên những câu như, "Trăng sáng!" thì không cần bối cảnh để hiểu vì ai cũng biết đó là Trăng nào (dĩ nhiên nếu bạn đứng trên Trái đất).

3/ Anh bạn người Nhật của tôi, ở xa vùng tâm chấn, tsunami ở quê anh ấy chỉ cao có 1m. Khi tôi giải thích từ tsunami tiếng Việt gọi là "sóng thần" cho anh ấy nghe, tôi hỏi anh ấy tsunami 1m thì không sao phải không? Anh ấy lắc đầu, chống cùi tay lên bàn (như kiểu người ta gồng tay vậy), khum bàn tay lại để mô tả đỉnh sóng. Anh ấy nói, "tsunami"! Ánh mắt và điệu bộ của anh ấy khi mô tả tsunami thật khó diễn tả bằng lời. Không phải tự nhiên mà những nước rất tự hào về ngôn ngữ của họ như Anh, Pháp... chấp nhận từ tsunami như một danh từ quốc tế. Cho nên theo tôi, nếu người Việt thích dùng từ "sóng thần" để mô tả tsunami thì nên mở ngoặc kèm theo chữ "tsunami" (hoặc ngược lại) để người Việt học thêm từ.

Từ những giải thích trên bạn có thể tự suy ra tại sao người ta dùng từ tsunami.

4/ Về sóng do thiên thạch gây ra: Nếu là một mảnh thiên thạch con con rơi tõm xuống biển thì nó chẳng là gì. Nhưng nếu là một mảnh thiên thạch lớn thì theo định nghĩa, người ta gọi nó là megatsunami. Megatsunami dùng để diễn tả một tsunami có độ cao lớn hơn nhiều so với một tsunami thông thường. Tsunami thông thường được tạo ra do sự dịch chuyển địa chất. Còn megatsunami được tạo bởi những vụ lở đất lớn hoặc những va chạm của một thiên thạch lớn. (Chưa kể đến việc khi thiên thạch va chạm trái đất ở mức độ lớn có thể gây ra nhưng chấn động khiến núi lửa phun trào v.v...)
Tốc độ của tsunami và megatsunami hoàn toàn khác nhau, độ dài sóng, và năng lượng sóng cũng rất khác. Bạn tự tìm hiểu thì sẽ rõ.

4/ Bạn kết luận là tôi cảm nhận từ "tsunami" bằng "cảm tính"! Rồi bóng gió rằng đó là thích "chảnh" dùng từ nước ngoài cho "sang"! Bạn quên rằng có rất nhiều từ tiếng Việt không có phải mượn từ nước ngoài. Sự thật, là có một số người thực sự thích dùng chêm một số từ nước ngoài cho "oai", nhưng đa phần những người phải chêm một số từ nước ngoài khi nói chuyện là vì họ thực sự quá quen (có thể do sinh sống ở nước ngoài lâu năm hay do điều kiện làm việc) với việc nói một ngoại ngữ nào đó và không biết, hoặc biết nhưng không kịp nhớ ra nghĩa tiếng Việt của từ. Bạn cần để trái tim mình rộng mở mà suy xét chứ đừng kết luận vội vã kẻo thành ra hẹp hòi.

5/ Về từ Hán Việt, dù rằng TQ có nhiều cái rất xấu, nhưng không vì thế mà ta phủ nhận hết tất cả những cái hay của của họ. Bạn nên nhớ khoảng 65 đến 70% từ tiếng Việt là từ Hán Việt. Không phải yêu nước là cứ đem Việt hóa hết từ là xong! Tôi phải thú thực là tôi "dị ứng kinh khủng" với một số từ "mang tính CS", nhưng đó là một thứ quan niệm sai lầm vì ngôn ngữ chẳng có tội tình gì cả (câu này tôi phải tự nói với mình rất thường xuyên)! Ngôn ngữ sinh ra trước chủ nghĩa CS từ rất lâu! Để tìm hiểu thêm về từ Hán Việt, bạn nên mua cuốn Từ điển Hán Việt của Đào Duy Anh (người sửa bản in là cụ Lạc Thiện), cuốn này theo tôi là cuốn từ điển tốt nhất so với các từ điển cùng loại có cùng số lượng từ. Bạn cứ từ từ tìm hiểu rồi sẽ có câu trả lời cho những cụm từ bạn hỏi. Tôi không đồng ý với việc gắn tính chính trị cho ngôn ngữ!

Tôi thích cái cách anh chàng Na-uy này giải thích một từ được xem là "tục". Dĩ nhiên tôi chẳng dại gì mà làm theo lời khuyên của anh ta nếu tôi đến Na-uy. Hy vọng tiếng Anh của bạn đủ giỏi.

Tên tác giả viết:
Nhớ lại trước 1975 ở Sài Gòn có tờ báo Sóng Thần với lập trường chính trị thuộc thứ dữ, và chỉ thấy cái tên đó cũng có thể tưởng tượng ra bài vở của họ như thế nào.

Nếu đặt tên tờ báo ấy là Tsunami thì liệu có còn ý nghĩa hay tác dụng tâm lý gì không nhỉ?

Giá trị của một tờ báo không nằm ở cái tên, gọi nó là "Sóng thần", "Tsunami" hay "Einstein" đi nữa cũng chẳng làm cho nó trở thành một tờ báo "thứ dữ" nếu nội dung của nó chỉ là báo "lá cải"!

Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 15:18, 14/04/2011 - mã số 30897

Nhớ lại trước 1975 ở Sài Gòn có tờ báo Sóng Thần với lập trường chính trị thuộc thứ dữ, và chỉ thấy cái tên đó cũng có thể tưởng tượng ra bài vở của họ như thế nào.

Nếu đặt tên tờ báo ấy là Tsunami thì liệu có còn ý nghĩa hay tác dụng tâm lý gì không nhỉ?

Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 13:40, 14/04/2011 - mã số 30889
Trích dẫn:
Một số người bạn Nhật của tôi hỏi tiếng Việt tsunami gọi là gì, tôi nói "sóng thần", rồi tôi giải thích cho họ. Tuy nhiên, đối với tôi, từ "sóng thần" không diễn tả đầy đủ ý nghĩa của từ tsunami.

Bác vẫn chưa trả lời được cho câu hỏi "sóng do thiên thạch rơi xuống biển gây ra nên được gọi theo cách nào?".

Cách bác cảm nhận ý nghĩa qua từ tsunami tôi nghĩ là do cảm tính (trong phản hồi này tôi không đề cập đến lý lẽ "khó tính" của GS VS). Không biết chừng các bạn người Nhật của bác lại thấy "sóng thần" hay hơn, có ý nghĩa hơn từ tsunami của họ. Cái tâm lý này người ta gọi là "Bụt chùa nhà không thiêng", chẳng có gi lạ hay khó hiểu cả.

Sẵn dịp cũng xin nói thêm vài điểm vì có dính dáng đến... chính trị và ... cộng sản. Ngoài cái tâm lý "Bụt chùa nhà" nói trên, còn một tâm lý tương tự nữa "nôm na là cha mách qué", chữ/tiếng mẹ đẻ của mình thì không có giá bẳng chữ/tiếng "ngoại", phải là tiếng Hán, tiếng Tây, hay tiếng... Nhật cơ nó mới oai!

Cho nên cơ quan tuyên truyền cộng sản chủ trương đánh vào tâm lý này. Những từ ngữ của phe họ thì dùng toàn từ Hán Việt và thường dài lòng thòng:
* Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt nam
* Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt nam
* Chủ tịch Chủ tịch đoàn Đại hội Đại biểu ABC
* Hệ thống Xã hội Chủ nghĩa

Còn từ ngữ chỉ phe địch thì phải "mách qué" để giảm giá trị:
* Lính thủy đánh bộ
* Tàu sân bay
* Máy bay lên thẳng
* Máy bay "con ma"
* Phe tư bản

Riêng có vài từ của cộng sản nhưng họ dùng chữ nôm là:
* Nhà nước (thay vì chính quyền): dùng vậy để hạ thấp vai trò, quyền hạn của nó về tâm lý so với đảng CS
* Chiến sĩ gái (thay vì nữ chiến sĩ): theo tôi nghĩ như thế có vẻ sexy hơn để động viên phái nam, chứ "nữ chiến sĩ" nghe... mất hứng :)

Ngày nay họ còn làm giảm giá một số việc khác như:
* Tờ rơi (thay vì truyền đơn): ngụ ý chúng là những tờ giấy lộn, dơ dáy, vô giá trị, không đánh đọc.
* Người dân (thay vì nhân dân, đồng bào): theo tôi cảm nhận "người dân" gợi hình ảnh những con người xa cách, rời rạc nhau, chứ không như "nhân dân" diễn tả một khối người liên kết lại.

Hy vọng sự giải thích trên làm sáng tỏ vài điểm con con.

Anotherunknown (khách viếng thăm) gửi lúc 17:56, 12/04/2011 - mã số 30695
Tên tác giả viết:
Ý của tôi là tương phản với định nghĩa của GS Vĩnh Sinh trích dẫn (tsunami do động đất) để chất vấn việc GS chỉ trích VN không theo thế giới dùng chữ tsunami.

Ý thứ nhì về Esperanto cũng vậy: tại sao thế giới loại bỏ nó thì không sao mà VN không dùng tsunami lại bị chỉ trích?

Chào bạn,

Về việc tại sao nên dùng từ tsunami thì GS. Vĩnh Sinh đã giải thích rồi. Tôi nghĩ GS. Vĩnh Sinh là một người "khó tính", việc ông chỉ trích VN về việc không dùng từ "tsunami" hoàn toàn dễ hiểu vì trong dịch thuật, đôi khi ngôn ngữ đích không chuyển tải được hết ý nghĩa của ngôn ngữ gốc. Tôi nghĩ rằng tôi có cùng quan điểm với GS. Vĩnh Sinh trong vấn đề này. Từ "tsunami" đến với tôi từ khi tôi còn rất nhỏ, khi đó tôi đọc một cuốn sách (tôi không nhớ tựa sách), tsunami được diễn tả lại qua lời thuật của một cậu bé người Nhật từng là nạn nhân sống sót của tsunami. Trước khi tsunami ập vào Nhật bản ngày 11 tháng 3 năm nay, tôi không thể tưởng tượng một cách chính xác về nó. Những hình ảnh trong bộ phim khoa học giả tưởng "The day after tomorrow" không gây ấn tượng nhiều lắm với tôi (có lẽ vì nó là giả tưởng), nhưng khi tôi xem các đoạn video về tsunami lừng lững băng qua sân bay, cuốn theo cả máy bay, xe hơi, nhà cửa thì tôi chợt hiểu. Một số người bạn Nhật của tôi hỏi tiếng Việt tsunami gọi là gì, tôi nói "sóng thần", rồi tôi giải thích cho họ. Tuy nhiên, đối với tôi, từ "sóng thần" không diễn tả đầy đủ ý nghĩa của từ tsunami.

"về Esperanto" tại sao quốc tế bỏ nó? Theo suy luận của tôi thì người phương Tây đặc biệt rất thực tế. "Quốc tế ngữ" đã không đem lại những kết quả như mong đợi nên nó bị loại bỏ.

Tại sao họ bỏ thì được mà VN không dùng từ "tsunami" lại bị chỉ trích?
Theo tôi, trong một cuộc tranh luận bao giờ cũng có "for and against" (tạm gọi là bên bênh và bên chống). Và thường thì người ta lấy kết quả từ bên có số phiếu cao hơn (khác với kiểu "đồng thuận" đáng sợ 100% của VN đó bạn), như vậy nghĩa là vẫn có ý kiến phản đối nhưng bên thắng là bên có số phiếu cao hơn. Áp dụng vào trường hợp bạn vừa hỏi, có lẽ nhiều người vẫn còn muốn dùng "Esperanto", nhưng số người không muốn dùng nhiều hơn, nên họ thắng. Còn về "tsunami", thì số người muốn dùng từ "tsunami" trên thế giới nhiều hơn nên việc từ chối dùng "tsunami" của VN bị chỉ trích.

Regards,

Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 09:57, 12/04/2011 - mã số 30660
Trích dẫn:
Tên tác giả viết:
Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 14:24, 11/04/2011 - mã số 30567
Giả sử một thiên thạch rất lớn rơi xuống biển và tạo nên một làn sóng khổng lồ thì VN ta nên gọi nó là gì nhỉ? Là sóng thần hay tsunami?

Thiên thạch hay lở đất ở mức độ rộng không tạo ra một tsunami như tsunami mà Nhật bản vừa hứng chịu, trên kênh Discovery người ta cũng có giải thích rất kỹ về cái mà bạn gọi là "sóng thần khổng lồ" đó. Các nhà khoa học gọi nó là megatsunami. Họ cũng đã tìm thấy những bằng chứng và cả nhân chứng của megatsunami nữa đó bạn. Tôi thì cho rằng đó là một từ rất chính xác. Tiếc là trên Wikipedia không có phần tiếng Việt về megatsunami, nhưng tôi nghĩ là có thể có phần giải thích về megatsunami bằng tiếng Việt ở đâu đó trong "kho tàng" của anh Hai Google!
Thân mến,

Thiên thạch có nhiều cỡ khác nhau, nếu rơi vào vùng biển thì cỡ lớn gây sóng lớn, cỡ nhỏ gây sóng nhỏ. Có lẽ sóng quá lớn thì người ta gọi là megatsunami như bạn đề cập. Nhưng bạn chưa hiểu tôi!

Ý của tôi là tương phản với định nghĩa của GS Vĩnh Sinh trích dẫn (tsunami do động đất) để chất vấn việc GS chỉ trích VN không theo thế giới dùng chữ tsunami.

Ý thứ nhì về Esperanto cũng vậy: tại sao thế giới loại bỏ nó thì không sao mà VN không dùng tsunami lại bị chỉ trích?

Chúng tôi không oán Trời (khách viếng thăm) gửi lúc 01:47, 12/04/2011 - mã số 30624

“Chúng tôi không oán Trời”

Câu này độc đáo ở một em học sinh 15 tuổi

Tái diễn với triều đại cộng sản (khách viếng thăm) gửi lúc 01:43, 12/04/2011 - mã số 30622
Trích dẫn:
Một đặc điểm trong lịch sử Trung Quốc (và Việt Nam) là khi triều đại này thay thế triều đại khác thường có hai quá trình ‘phá’ và ‘lập’, tức là trước khi thiết lập hay xây dựng một chế độ mới, phải phá huỷ chế độ cũ trước đã.

Đặc điểm này lại tái diễn với triều đại CS của Mao Trạch Đông và Hồ Chí minh như cách mạng văn hóa, cải cách ruộng đất, đánh cướp tư sản, bắt giam tù nhân lương tâm

Anotherunknown (khách viếng thăm) gửi lúc 21:22, 11/04/2011 - mã số 30595
Tên tác giả viết:
Thị trường tài chánh quốc tế chắc hiểu tinh thần người Nhật trong khổ đau nên đã tăng giá đồng yen. Chúng ta còn nhớ trong trận động đất Hanshin-Awaji (vùng Kobe) vào năm 1995, đồng yen không ngờ tăng giá 20 %, hoặc sau Thế chiến thứ II người Nhật Bản đã làm nên kỳ tích là khắc phục bao gian khổ và khó khăn để trên căn bản phục hồi đất nước 10 năm sau đó từ đống tro tàn.

Hmm... Chắc tác giả hiểu nhầm ở đâu đây, việc đồng Yên tăng giá không phải vì thị trường tài chánh quốc tế hiểu tinh thần của người Nhật. Theo tôi được biết thì việc đồng Yên tăng giá là do người ta cho rằng các nhà đầu tư Nhật sẽ rút vốn về để tái thiết nước họ, cộng thêm một số kẻ đầu cơ muốn nhân cơ hội này kiếm chác nên đã mua Yên Nhật và làm đồng Yên tăng giá, việc đồng Yên tăng giá vào thời điểm này là một tai họa cho kinh tế Nhật vì vậy các nước G7 đã hợp sức giúp Nhật hạ giá đồng Yên. Bác đọc thêm một số bản tin kinh tế khác thì sẽ rõ.

Tên tác giả viết:
Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 14:24, 11/04/2011 - mã số 30567
Giả sử một thiên thạch rất lớn rơi xuống biển và tạo nên một làn sóng khổng lồ thì VN ta nên gọi nó là gì nhỉ? Là sóng thần hay tsunami?

Thiên thạch hay lở đất ở mức độ rộng không tạo ra một tsunami như tsunami mà Nhật bản vừa hứng chịu, trên kênh Discovery người ta cũng có giải thích rất kỹ về cái mà bạn gọi là "sóng thần khổng lồ" đó. Các nhà khoa học gọi nó là megatsunami. Họ cũng đã tìm thấy những bằng chứng và cả nhân chứng của megatsunami nữa đó bạn. Tôi thì cho rằng đó là một từ rất chính xác. Tiếc là trên Wikipedia không có phần tiếng Việt về megatsunami, nhưng tôi nghĩ là có thể có phần giải thích về megatsunami bằng tiếng Việt ở đâu đó trong "kho tàng" của anh Hai Google!
Thân mến,

Minhtu (khách viếng thăm) gửi lúc 15:16, 11/04/2011 - mã số 30570

Thị trường tài chánh quốc tế chắc hiểu tinh thần người Nhật trong khổ đau nên đã tăng giá đồng yen. Chúng ta còn nhớ trong trận động đất Hanshin-Awaji (vùng Kobe) vào năm 1995, đồng yen không ngờ tăng giá 20 %, hoặc sau Thế chiến thứ II người Nhật Bản đã làm nên kỳ tích là khắc phục bao gian khổ và khó khăn để trên căn bản phục hồi đất nước 10 năm sau đó từ đống tro tàn.(Vĩnh Sính)

Thưa bác Vĩnh Sính, giá Yên tăng lên vì các công ty Nhật phải rút tiền đầu tư của họ ở nước ngoài, đổi sang tiền Yên mang về tái thiết kế nước Nhật.

HyVăn (khách viếng thăm) gửi lúc 14:53, 11/04/2011 - mã số 30569

Đọc khá nhiều tác phẩm thầy Vĩnh Sĩnh, nhưng trò hàm hồ ngu dốt mà nói rằng: Giáo Sư chưa đưa ra phương pháp giải cho Việt Nam.
Trò thấy qua thông đẹp giáo sư muốn truyền tải ý thức kích thích cho người đọc, nhưng chả lẽ thầy không đưa ra nước đi nào canh tân cho nước Việt sao?

Khách abc (khách viếng thăm) gửi lúc 14:24, 11/04/2011 - mã số 30567
Trích dẫn:
Thay vì ‘sóng thần’ nên gọi là ‘tsunami’ mới hợp lý và đúng. Danh từ tsunami từ thập niên 1960 đã được quốc-tế-hoá (vì Nhật Bản có quá nhiều tsunami nên đã được quốc-tế-hoá) chứ không còn là một tiếng Nhật đơn thuần. Vậy mà ta vẫn dùng sóng thần, chuyện lạ đời không thể tưởng. Nghe phảng phất như kamikaze (Thần phong, tức ‘gió thần’) khiến chúng ta, một cách vô ý thức, đi thụt lùi trên đường hội nhập. Tsunami mặc dầu có chữ Hán, nhưng là từ do người Nhật tự đặt ra. Tự điển Kôjien (Quảng từ uyển) của Nhật Bản định nghĩa tsunami như sau: “Do địa chấn, đáy biển bị hổng, cát đất cũng bị lún xuống, thêm vào đó núi lửa dưới đáy biển phun, sinh ra những làn sóng cao trên mặt nước. Gần bờ biển sóng dâng cao lên, gây lắm thiệt hại trong vịnh” (Tokyo: Shinchôsha, 1993, trang 1724). Tiếng Anh và tiếng Pháp dĩ nhiên đều gọi là tsunami.

Giả sử một thiên thạch rất lớn rơi xuống biển và tạo nên một làn sóng khổng lồ thì VN ta nên gọi nó là gì nhỉ? Là sóng thần hay tsunami?

Trước đây "thế giới ngữ" Esperanto đã từng được tâng bốc, tại sao ngày nay hầu như không ai nhắc đến nó trong thời đại "toàn cầu hóa"?

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
6 + 4 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Đọc sử để biết những ngu xuẩn của quá khứ, nhờ thế người ta có thể chịu đựng tốt hơn những ngu xuẩn của hiện tại...

— Triết gia B. Russel

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 2 thành viên579 khách truy cập.

Thành viên online

Phiên Ngung, Sapphire

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

ung-ho-dan-luan-3.png