Độc giả Dân Luận - Costa Rica: Một quốc gia không có quân đội

Một độc giả Dân Luận
Bài này được viết từ nhiều nguồn trên net, giới thiệu với bạn đọc vài khía cạnh chính trị - xã hội của một quốc gia nhỏ bé nhưng khá đặc biệt. Hy vọng bạn đọc thấy thích thú và vì không phải dân chuyên nghiên cứu người viết cũng xin cám ơn nếu được chỉ ra những điểm không đúng nếu có.
Chia sẻ bài viết này
Xin mến tặng anh Trần Huỳnh Duy Thức (dù người viết rất nhỏ bé so với anh)


1. Dẫn nhập

Như mọi người đều biết mỗi quốc gia cần phải có quân đội với một ngân sách và số quân hợp lý ngay cả trong thời bình để phòng thủ; trong dân gian cũng có câu "nuôi quân ba năm chỉ dùng trong một ngày". Vài quốc gia như Singapore, Thụy Sĩ dù nhỏ bé hoặc khả năng chiến tranh rất thấp vẫn tổ chức quân đội và công dân trưởng thành phải thi hành nghĩa vụ quân sự.

Thậm chí nhiều nước được cai trị bởi tập đoàn độc tài quân phiệt, điển hình là Myanmar hiện nay, Nam Hàn trong thập niên 1960, Thái Lan trong vài giai đoạn, Campuchia và miền Nam Việt nam trong một thời gian ngắn trước 1975. Hai vùng Trung và Nam của Châu Mỹ cũng nổi tiếng với các độc tài quân phiệt juntas đã thay phiên cầm quyền phần lớn các quốc gia từ Argentina, Bolivia, Colombia, ... đến Uruguay, Venezuela. Một ví dụ nữa là Chile với nhà độc tài khét tiếng Pinochet. Sang thế kỷ 21 vùng Châu Mỹ La tinh này đã từng bước dân chủ hóa. Một trường hợp rất thú vị với Cộng Hòa Costa Rica, một quốc gia nhỏ bé ở Trung Mỹ, đặc biệt về nhiều mặt từ chính trị cho đến môi sinh.

Ghi chú: Châu Mỹ La tinh gồm các quốc gia Trung và Nam Mỹ, vốn từng là các thuộc địa của Tây Ban Nha (Spain) và Bồ Đào Nha (Portugal), ảnh hưởng của đế quốc Anh trong vùng này rất ít.


2. Tổng quát

Costa Rica trong tiếng Tây Ban Nha mang nghĩa "duyên hải giàu" (Rich Coast), nằm ở vùng giữa và thắt eo của Châu Mỹ; phía Nam giáp Panama vốn có kinh đào Panama nổi tiếng, Bắc giáp Nicaragua, Tây giáp Thái bình dương, Đông giáp biển Caribbe của Đại tây dương. Từ trên núi cao của Costa Rica vào ngày trời trong có thể thấy một lúc hai đại dương này.

Costa Rica rộng khoảng 50 ngàn km² (1/6 diện tích Việt Nam), nhưng gần một nửa là rừng núi với nhiều núi lửa, một số còn đang hoạt động. Địa thế khá hiểm trở, giao thông phần lớn qua các đường đèo. Costa Rica nằm gần vùng xích đạo, khí hậu nóng nhưng thủ đô San Jose được đặt trên cao nguyên nên ở đây cũng dễ chịu.

Dân số Costa Rica khoảng 4,5 triệu. Đa số 94% là dân gốc Tây Ban Nha và gốc Châu Âu nói chung, phần còn lại gồm dân gốc Da Đỏ (bản xứ), gốc Phi Châu (tổ tiên qua đây làm nô lệ), gốc Trung Quốc (tổ tiên được người Hoa Kỳ mộ phu sang) và một vài nhóm người thiểu số khác. Dĩ nhiên Spanish được dùng như ngôn ngữ chính thức nhưng tiếng Anh cũng khá thông dụng. Công giáo là chính và tự do tôn giáo được tôn trọng.


3. Lịch sử

Kha Luân Bố (Christopher Columbus người Ý nhưng làm việc cho triều đình Tây Ban Nha) là người Châu Âu đầu tiên đặt chân đến Costa Rica vào năm 1502. Trước đó dân cư chỉ gồm người Da Đỏ, và về sau là thời cai trị bởi đế quốc Tây Ban Nha. Vì địa thế hiểm trở, giao thông khó khăn nên Costa Rica bị cô lập và trở thành một thuộc địa nghèo và thê thảm nhất Châu Mỹ, thật mỉa mai vì trái ngược với cái tên "duyên hải giàu". Costa Rica gần như bị triều đình bỏ rơi, để cho tự phát triển. Một yếu tố nữa cho sự nghèo kém là dân bản xứ Da Đỏ ở đây quá ít để sử dụng trong lao động cưỡng bức, người Châu Âu ở đây phải tự làm lấy phần lớn nghề nông của mình.

Và vì không có giới nông dân bị áp bức, sinh hoạt trong xã hội Costa Rica có chiều hướng bình đẳng hơn so với văn hóa của các thuộc địa khác. Đây là một hạt giống cho nền hòa bình và dân chủ sau này.

Costa Rica cùng các thuộc địa khác ở Trung Mỹ tuyên bố tách khỏi triều đình Tây Ban Nha năm 1821, khi Mexico thắng cuộc chiến tranh giành độc lập. Sau vài năm nằm trong đế quốc Mexico, Costa Rica trở thành một bang của Liên Bang Trung Mỹ, và sau đó rút khỏi để tuyên bố chủ quyền độc lập, tạo ra một yếu tố phá vỡ liên bang ấy.


4. Chính tri và Đối ngoại

Theo dòng lịch sử, Costa Rica được cai trị bởi các juntas quân phiệt xen kẽ với chế độ dân chủ và nói chung đã kinh qua hòa bình, ổn định chính trị hơn các nước Châu Mỹ La tinh khác, nhưng cũng đã trải qua hai thời kỳ ngắn trong bạo động. Thời gian 1917-1919 là độc tài quân phiệt junta, lên nắm quyền do đảo chánh và sau đó bị lật đổ.

Lần thứ nhì vào năm 1948, việc tranh cãi về kết quả bầu cử giữa Calderon (thua) và Ulate (thắng) đã bùng phát cuộc nổi dậy có vũ trang do Figueres và đảng Dân chủ Xã hội cầm đầu. Figueres vốn là một doanh nhân, kinh tế gia, triết gia và chính trị gia, lúc ấy vừa trở về từ vị trí lưu vong ở Mexico và nhóm vũ trang của ông là một thành viên của "Đoàn quân Carribe" vốn bao gồm cả nhóm của Fidel Castro. Ông ta chỉ dùng vấn đề trong bầu cử làm cái cớ phát động cuộc chiến để tiến hành một cuộc cách mạng. Phía bên kia gồm có quân đội của chính phủ đầy tham nhũng do Tổng thống Picado (cùng phe với Calderon) liên minh với quân du kích của đảng Cộng Sản.

Cuộc nội chiến kéo dài 6 tuần lễ, với khoảng hơn 2 ngàn người chết. Figueres toàn thắng và thành lập chính quyền quân phiệt junta, nhưng ông hứa chỉ nắm quyền trong 18 tháng với sự đồng ý của Ulate. Giữ lời hứa, 18 tháng sau quyền lực được trao lại cho Ulate, người đã do dân bầu lên trước đó.

Trong thời gian ấy chính quyền quân phiệt junta của Figueres thiết lập các định chế và thực hiện những cải cách hết sức quan trọng và rõ ràng là chỉ dấu cho một thể chế dân chủ xã hội. Tất cả là 834 cải cách như:

- Loại đảng Cộng Sản ra ngoài vòng pháp luật

- Phụ nữ và người mù chữ được quyền đầu phiếu (ghi chú: năm 2010 Costa Rica đầu tiên có nữ Tổng thống là bà Laura Chinchilla)

- Người Da Đen được quyền công dân

- Bảo đảm giáo dục công cộng cho toàn dân

- Lập trường Đại học quốc gia và Viện Kỹ thuật

- Lập ra định chế an sinh xã hội, hưu trí và y tế

- Quốc hữu hóa các ngân hàng và ngành hỏa xa (với quyền tự trị)

- Lập cơ chế kiểm soát việc trả ơn sau bầu cử

- Cải tổ lại Tòa án tối cao về Bầu cử

- Giải thể quân đội (một cách trớ trêu bởi chính quyền quân phiệt)

- Soạn bản dự thảo Hiến pháp mới với nhiều quyền tự do cho nhân dân và một điều khoản cấm thiết lập định chế quân đội (đề phòng giới quân sự làm hỏng thể chế dân chủ); tuy nhiên khi cần vẫn được phép tổ chức quân đội tạm thời cho quốc phòng dưới sự lãnh đạo của giới dân sự.

- Tổ chức bầu cử Quốc hội Lập hiến 1949 để phê chuẩn bản Hiến pháp mới. Quốc hội này đã bác bỏ bản dự thảo vì nhiều điều khoản mang tính cải tổ xã hội tận gốc, và sau cùng thông qua bản đã được sửa đổi nhưng vẫn giữ điều khoản cấm định chế quân đội.

Về sau Figueres hai lần được bầu làm Tổng thống Costa Rica, thường chỉ trích việc Hoa Kỳ qua bàn tay CIA ủng hộ các junta quân phiệt trong vùng Trung Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu (1953-1958) để đáp trả sự ủng hộ thời kỳ nổi dậy và theo thỏa thuận từ trước với "Đoàn quân Carribe", ông giúp nhóm lưu vong chống-Somoza (Somoza là người cầm đầu junta quân phiệt ở Nicaragua, nước láng giềng phía Bắc của Costa Rica). Năm 1955 khi nhóm này phá rối Nicaragua thì Somoza có cớ tấn công vào Costa Rica, cho phép Calderon đang lưu vong (Tổng thống thất cử) xâm nhập vào quê cũ.

Trước sự xâm lấn, Costa Rica không có quân đội để phản công nên Figueres phải kêu gọi Tổ chức các Quốc gia Châu Mỹ (Organization of American States -OAS- gồm cả Hoa Kỳ) bảo vệ. Tổ chức này ra lệnh ngừng bắn để điều tra, tuy nhiên Nicaragua với sự trợ giúp của CIA đã leo thang và dội bom Costa Rica. Tổ chức OAS lập tức cho phép Hoa Kỳ "bán" cho Costa Rica 4 chiếc máy bay chiến đấu với giá 1 USD mỗi chiếc. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ dưới áp lực của một số Dân biểu và cảm nhận một cơ hội hàn gắn lại hình ảnh của Hoa Kỳ sau vài tai tiếng nên đã nổ lực cứu và bảo tồn nền dân chủ cô độc vùng Trung Mỹ. Cuộc tấn công từ Nicaragua chấm dứt, Bộ Ngoại giao Hoa kỳ thắng CIA một bàn. Quân Nicaragua rút lui nhưng Figueres phải hứa không trợ giúp nhóm chống-Somoza nữa.

Cũng do thỏa thuận với "Đoàn quân Carribe", khi Fidel Castro bắt đầu hoạt động nổi dậy ở Cuba thì Costa Rica gởi vũ khí sang giúp. Năm 1959 Fidel thắng và mời Figueres sang thăm, đến Cuba ông này nhận thấy Cuba ngả về phía Cộng sản nên tuyên bố cảnh cáo và lập tức bị tước mất máy vi âm. Tuy nhiên Figueres chống lại việc CIA tìm cách phá chính quyền của Fidel và ông ủng hộ J.F.Kennedy thành lập tổ chức "Liên minh cho sự Tiến bộ" đẩy mạnh hợp tác kinh tế toàn Châu Mỹ (dĩ nhiên loại trừ Cuba). Trong thời kỳ này, một xa lộ xuyên Trung Mỹ được xây dựng.

Nhiệm kỳ hai (1970-1974): "Liên minh cho sự Tiến bộ" chấm dứt và "Thị trường chung Trung Mỹ" sụp đổ làm nền kinh tế nặng về nông nghiệp của Costa Rica gặp khó khăn. Figueres phải tìm cách giao dịch với Liên Xô qua việc xuất cảng ca phê và thiết lập bang giao. Năm 1971 khi một nhóm chống-Somoza cướp máy bay ở phi trường San Jose (thủ đô của Costa Rica) thì chính Figueres là người đứng trên phi đạo chỉa súng hướng về phòng lái cho đến khi nhóm không tặc đầu hàng! (xin nhắc lại trước kia Figueres đã hứa với Nicaragua không ủng hộ nhóm chống-Somoza, nhưng còn lời hứa với "Đoàn quân Carribe" thì sao?).

Các quốc gia khác thuộc vùng Trung Mỹ trong cảnh mất ổn định cũng mang cho Costa Rica những thử thách lẫn cơ hội.

- Nicaragua: junta quân phiệt của Somoza cai trị từ 1936, đến năm 1979 bị nhóm thiên tả Sandinista với căn cứ đặt trong Costa Rica lật đổ. Costa Rica ủng hộ chính quyền Sandinista và phản đối Hoa Kỳ trong việc hậu thuẫn nhóm du kích Contras (viết tắt cho contrarrevolucionarios, phản cách mạng) vốn chống lại Sandinista. Trong cuộc chiến này Costa Rica cũng phải đối phó với làn sóng dân tị nạn từ Nicaragua.

- Guatemala: cuộc nội chiến giữa junta quân phiệt và quân du kích thiên tả từ 1960 - 1996.

- El Salvador: cũng bị nội chiến giữa junta quân phiệt và các nhóm thiên tả từ 1980 - 1992.

- Honduras: các junta quân phiệt thay phiên cai trị từ 1963 - 1981.

- Panama: nước láng giềng phía Nam do junta quân phiệt của Noriega cai trị. Năm 1989 Noriega bị Hoa Kỳ đổ quân đánh và bắt giam về các tội hình sự.

Trong thập niên 1980 ông Arias, một luật sư Costa Rica và phụ tá cho Figueres, hoạt động bằng đường lối ngoại giao và thương thảo, đã thuyết phục được các nước bạn trong vùng (trừ Panama) cùng tham gia vào các Thỏa ước Hòa bình Esquipulas 1986 (và sau đó), đồng ý những biện pháp để thực hiện hòa giải, chấm dứt xung đột, dân chủ hóa, tuyển cử tự do, ngưng sự trợ giúp quân sự, kiểm soát vũ khí, và giúp dân tị nạn. Tất cả được soạn thảo với lộ trình cụ thể và việc thi hành được quốc tế giám sát.

Nhờ những thành quả ấy năm 1986 Arias đắc cử Tổng thống và đoạt giải Nobel Hòa bình 1987. Ông dùng số tiền thưởng để thành lập "Tổ chức Arias cho Hòa bình và Tiến bộ" gồm có ba bộ phận phục vụ các vấn đề nhân quyền cho vùng Trung Mỹ, toàn Châu Mỹ La tinh, và cả thế giới. Arias cũng kêu gọi thành lập một "Quốc hội" chung cho toàn vùng Trung Mỹ.


5. Nói thêm

Trong các cuộc phỏng vấn, Figueres cho biết việc giải thể quân đội là do cảm hứng từ cuốn sách "Outline of History" của H.G. Wells mà ông đã đọc trong thời gian du học trường MIT ở Hoa Kỳ về ngành Thủy điện. Nơi đây ông không học bao nhiêu mà chỉ vào thư viện đọc sách về triết học, chính trị và xã hội. Ông nói: "Tương lai của nhân loại không thể bao gồm các lực lượng vũ trang. Cảnh sát thì được, bởi vì người dân không hoàn hảo".

Ngày nay Costa Rica không có quân đội, còn lực lượng cảnh sát gồm 7,5 ngàn nhân viên cho dân số 4,5 triệu (1 cảnh sát mỗi 600 dân). Với chính thể cộng hòa do Hiến pháp đề ra, chính quyền được dựa theo nguyên tắc tam quyền phân lập bằng sự kiểm soát và cân bằng mạnh.

- Hành pháp với Tổng thống do dân bầu, nhiệm kỳ 4 năm. Mỗi Tổng thống không bị giới hạn số nhiệm kỳ nhưng chúng phải cách nhau, không dược phép liên tục. Hai Phó Tổng thống và các Bộ trưởng do Tổng thống chỉ định. Tất cả cấu thành Hội đồng chính phủ với nhiều quyền hành.

- Lập pháp với Quốc hội (một viện, 57 thành viên theo tỉ số dân) do dân bầu, nhiệm kỳ 4 năm, có thực quyền hơn so với các nước khác trong vùng.

- Tư pháp với Tòa án tối cao gồm bốn phần hành: luật Hiến pháp, luật hình sự, luật dân sự và luật thương mãi. Các Thẩm phán tối cao do Quốc hội bầu, nhiệm kỳ 8 năm.

Ngoài ra các Cơ quan Tuyển cử Tối cao, Viện Kiểm toán, Viện "Tiếng Dân Kêu" đều hoạt động độc lập. Costa Rica được chia ra làm 7 tỉnh nhưng quyền hành được dồn về chính quyền trung ương.

Với thể chế đa đảng, các đảng chính trị gồm Đảng Giải phóng Quốc gia, Đảng Công dân Hành động, Đảng Đoàn kết Xã hội Kitô, Đảng Phong trào Tự do, ...

Năm 2007 thỏa ước tự do mậu dịch với Hoa kỳ đã gây tranh cãi và chia rẽ trầm trọng trong dân chúng Costa Rica nên một cuộc Trưng cầu Dân Ý toàn quốc được tổ chức với 52% đồng ý và 42% phản đối.


6. Phần kết

Từ một thuộc địa "nghèo và thê thảm nhất Trung Mỹ", trong kỷ nguyên của bản Hiến pháp 1949 Costa Rica trở thành một trong những quốc gia hòa bình, ổn định với mức sống cao ở Châu Mỹ La tinh, tránh được các cuộc nội chiến và junta độc tài quân phiệt, hoàn toàn khác hẳn với những nước khác trong vùng.

Ngân sách và nhân lực thay vì dùng cho quân đội được dồn vào văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội như quỹ hưu bổng. Tuy vẫn còn là một nước không giàu (per capita $10579 so với Việt nam $2942 và Singapore $50700) nhưng dân quyền, dân trí và dân sinh được xếp hạng khá với các chỉ số dưới đây (số càng nhỏ càng tốt, dĩ nhiên có giá trị tương đối):

- Chỉ số về dân chủ (DI) năm 2006 xếp hạng 27 (Việt nam 149).

- Chỉ số tự do báo chí (PFI) năm 2007 hạng 30 (Việt nam 166).

- Chỉ số về tham nhũng (CPI) năm 2008 hạng 43 (Việt nam 120).

- Chỉ số phát triển con người (HDI) năm 2007 hạng 54 (Việt nam 116).

- Đặc biệt chỉ số môi trường (EPI) năm 2008 hạng 5 (Việt nam 76), năm 2010 hạng 3 (sau Iceland và Thụy Sĩ) do rừng núi, sông hồ, môi sinh được bảo vệ chặt chẽ. Báo Guardian ở nước Anh đề cao Costa Rica là quốc gia "xanh" nhất và chỉ số "hạnh phúc với môi trường" (HPI) cao nhất. Năm 2007 chính phủ Costa Rica tuyên bố kế hoạch để trở thành quốc gia "carbon neutral" đầu tiên vào năm 2021.

Việc chính phủ chú trọng vào các định chế và dịch vụ cho dân làm bộ máy hành chính cồng kềnh thiếu hiệu quả. Vì vậy tuy dân Costa Rica được hưởng an sinh xã hội, y tế và giáo dục tốt nhưng mức vay nợ mỗi đầu người khá cao.


7. Ghi chú

Trước Costa Rica, vài nước khác cũng không có quân đội hoặc chỉ có các đơn vị bán quân sự nhưng Costa Rica là quốc gia đầu tiên giải thể quân đội một cách chính thức qua Hiến pháp. Một số các nước khác cũng theo chân, sau đây là một danh sách tiêu biểu:

* Vài nước chỉ có Đơn vị bán quân sự (không có quân đội):

- Monaco: bỏ quân đội từ thế kỷ 17, được nước Pháp bảo vệ
- Iceland: bỏ quân đội từ năm 1869, là thành viên của NATO
- Costa Rica: giải thể quân đội qua Hiến pháp năm 1949
- Panama: giải thể quân đội qua Hiến pháp năm 1994
- Haiti: Quốc Hội loại bỏ quân đội năm 1995 nhưng không qua Hiến pháp

* Vài nước hoàn toàn không có quân đội lẫn đơn vị bán quân sự:

- Micronesia và Quần đảo Marshall: được Hoa Kỳ bảo vệ
- Samoa: được New Zealand bảo vệ
- Vatican: được nước Ý bảo vệ

Riêng Nhật bản tuy trên danh nghĩa không có quân đội qua Hiến pháp nhưng thực chất Lực lượng Phòng vệ của họ là một quân đội không có quyền tấn công và hoạt động ở nước ngoài. Điều khoản này trong Hiến pháp do Hoa Kỳ và Đồng minh áp đặt. Ngoài ra Nhật cũng dựa vào sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ.

PS: Bác nào hiểu biết xin lý giải hoặc đưa giả thuyết vì sao Figueres vốn thuộc giới dân sự lại không tìm cách vào nghị trường bằng con đường bất bạo động mà phải gây chiến, lập chính quyền quân phiệt rồi... giải thể quân đội?


8. Tham khảo

http://en.wikipedia.org/wiki/Costa_Rica
http://www.infocostarica.com/history/figueres.html
http://www.costaricalaw.com/legalnet/constitutional_law/constitenglish.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_Figueres_Ferrer
http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1987/arias-bio.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Esquipulas_Peace_Agreement
http://articles.latimes.com/2007/oct/08/business/fi-trade8
http://www.guardian.co.uk/environment/2009/jul/04/costa-rica-happy-planet-index
https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cs.html
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_without_armed_forces

Khách gửi hôm Thứ Ba, 13/07/2010
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Giáp Văn Dương - Thoát Trung Luận

Bằng Công - Nhân bài "Trí thức và một vài đặc điểm của trí thức" của GS Thuyết: Vài ý “phản động” về trí thức

Nguyễn Ngọc Già - Học lại hai tiếng "Đồng bào"

Xã hội học chiến tranh

Hạ Long Bụt sĩ - Gương canh tân của Vua Phật Mongkut vẫn còn trên xứ Thái


dân xứ Lừa gửi lúc 13:19, 21/07/2010 - mã số 18952
Trích dẫn:
có bác nào so sánh Mr Figueres với ông Hồ kg nhỉ?
tôi thì thấy tiếc cho Vn mình quá.

Ông Figueres nên được so sánh với ông Gorbachev. Ông Gorbachev đã tìm cách luồn sâu, trèo cao vào Bộ Chính Trị đảng Cộng Sản Liên Xô rồi giải thể đảng của mình.

Khách gửi lúc 07:52, 15/07/2010 - mã số 18708

Bài học "giải thể quân đội" không thể áp dụng cho Việt nam. Điều ta học được là giải thể những định chế nào cản trở con đường tiến bộ của đất nước, đã được tạo ra không những chỉ ăn bám mà còn phá hoại toàn xã hội. Cụ thể đó là:

Các xí nghiệp quốc doanh
Sự chòng chéo dư thừa giữa đảng CS và nhà nước
Bản thân đảng cộng sản

Khách gửi lúc 21:42, 13/07/2010 - mã số 18559
Tên tác giả viết:
Bài viết phản động, nêu được bằng chứng rằng quốc gia lạc hậu hơn VN vẫn có đa đảng ngon lành

lạc hậu hơn VN ở chỗ nào bác? nội đa đảng thôi là hơn đứt VN rồi. chưa nói đến bản Hiến Pháp, carbon neutral ....
có bác nào so sánh Mr Figueres với ông Hồ kg nhỉ?
tôi thì thấy tiếc cho Vn mình quá.

Khách gửi lúc 18:05, 13/07/2010 - mã số 18545

Bài viết phản động, nêu được bằng chứng rằng quốc gia lạc hậu hơn VN vẫn có đa đảng ngon lành. Vậy làm sao Đảng chúng ta có thể bịp dân chúng với cái cớ dân trí thấp và sợ loạn ra được.

Khách gửi lúc 16:52, 13/07/2010 - mã số 18531

Một bài viết rất hay ,cung cấp thông tin đúng lúc .Lúc mà ở VN còn có người cho rằng dân trí VN thấp nên duy trì lãnh đạo kiểu vua chúa . Trong khi lãnh đạo kiểu chuyên chính vô sản còn tệ hại hơn vua chúa vì nó còn gây loạn và làm ngu dân.

Vậy hãy học tập Costa Rica , hãy sử HP , hãy KHẨN THIẾT đòi : QUYỀN PHÚC QUYẾT CHO TOÀN DÂN VN.
Được như vậy thì dân VN mới có cơ hội và hy vọng đuổi kịp Costa Rica về mặt dân trí và kinh tế ,dù rất đau buồn khi phải đưa ra mục tiêu cho VN rất chi là bình dân như vậy.

Khách gửi lúc 16:23, 13/07/2010 - mã số 18528

"Phía bên kia gồm có quân đội của chính phủ đầy tham nhũng do Tổng thống Picado (cùng phe với Calderon) liên minh với quân du kích của đảng Cộng Sản". Riêng câu này của tác giả đã đủ lý giải tại sao không tìm cách vào nghị trường bằng con đường bất bạo động mà phải gây chiến. Một chính phủ đầy tham nhũng lại liên minh với đảng cộng sản thì hết thuốc chữa. Không thể dùng lời nói để đàm phán với bọn này được. Chúng nó sẵn sàng nuốt lời xé bỏ mọi hiệp ước. Nhổ ra xong sẵn sàng liếm. Đấy là bản chất của chúng nó rồi. Nhìn xã hội Việt Nam bây giờ thì rõ, không cần nhiều lời giải thích.

Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
7 + 3 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Trước hết cần xác định thế nào là công bằng? Công bằng xã hội về phương diện kinh tế không có nghĩa là thành quả phát triển của xã hội được chia đồng đều cho mọi người.

— Giáo Sư Trần Văn Thọ

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 3 thành viên637 khách truy cập.

Thành viên online

Diên Vỹ, Sapphire, Tran Thi Ngự

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

ung-ho-dan-luan-3.png