Trung Quốc cần tăng lương để kích cầu

David Pilling
Tqvn2004 chuyển ngữ
Chia sẻ bài viết này

Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo tuần này có trao đổi với tờ Financial Times rằng thật "nực cười" khi chỉ trích Trung Quốc tiết kiệm quá mức. Nếu Mỹ, Anh và các quốc gia phương Tây khác dốt nát đến độ vẫn còn đi quảng bá cho cách tiêu tiền vung tay quá trán, họ nên nhìn lại hoàn cảnh của mình trong gương.

Ai đó có thể đồng cảm với cái nhìn này, thậm chí các nhà kinh tế còn cho rằng thói quen tiết kiệm của Trung Quốc đã phải đóng vai trò cân bằng cho việc chi tiêu quá đáng ở một nơi khác. Nhưng đây không phải là lúc đổ lỗi cho nhau - mặc dù điều này luôn luôn thú vị - mà quan trọng phải thấy rằng Trung Quốc và phần còn lại của Châu Á không thể tiếp tục đi con đường trước kia. Hoa Kỳ đã khánh tận tới mức không còn có thể đóng vai trò tạo nhu cầu động lực cho Châu Á.

Để thấy tại sao, hãy nhìn vào mức chi tiêu cá nhân của Mỹ, luôn lơ lửng ở mức 67% GDP trong vòng 25 năm cuối của thế kỷ 20. Con số đã thuộc loại cao, nếu xét theo tiêu chuẩn của 25 năm trước nữa. Nhưng từ năm 2000 tới 2008, con số này vọt lên 72%, một kỷ lục chưa từng có. Xu hướng đó đã và đang đảo chiều một cách đau đớn. Như Stephen Roach, chủ tịch Morgan Stanley Asia, đã nhận xét một cách cay đắng: "Chúng ta đã giảm một phát hết luôn 71% mức tiêu dùng". Nói cách khác, có lẽ phải rất lâu nữa, người Mỹ mới một lần nữa nhét hàng đầy xe đẩy của họ.

Châu Á hoặc sẽ phải sản xuất ít đi và ngồi nghỉ, hoặc họ sẽ phải tự tạo cầu cho chính mình. Bằng cách này hay cách khác, thì các gia đình cũng sẽ phải chi tiêu nhiều hơn. Nhưng nhiều thứ đã đi trệch hướng. Mặc dù tầng lớp trung lưu tại khu vực này được cho là giàu có, tiêu dùng xét theo GDP trong khu vực lại giảm - mà giảm mạnh nữa là khác.

Năm 1980, 65% phát triển của Châu Á là dựa vào sản phẩm tiêu dùng. Ngày nay con số này chỉ còn 47%. Phản ứng chủ yếu chống lại cuộc khủng hoảng 1997-98 tại Châu Á, khi mà sự yếu kém về quản lý các luồng tài chính của những nền kinh tế Châu Á bộc lộ ra, là chuyển sang hướng xuất khẩu. Làm như thế, Châu Á đã chuyển từ loại hình lệ thuộc này sang loại hình lệ thuộc khác.

Các kinh tế gia đã bắt đầu đặt ra hàng loạt các chính sách để cân bằng sự phát triển. Cũng dễ hiểu, đứng đầu trong danh sách là kết nối một tấm lưới bảo hiểm xã hội tốt hơn, để khuyến khích các gia đình cắt giảm cách khoản tiết kiệm cho bệnh tật và tuổi già. Các chính sách được khuyến nghị khác bao gồm chấm dứt những bảo hộ chỉ nhằm khuyến khích xuất khẩu hay sản xuất, thay vì khuyến khích các ngành dịch vụ; tấn công vào sự độc quyền có hại cho người tiêu dùng; và cho phép đồng tiền nội địa được đánh giá cao.

Có những thứ cơ bản hơn mà ít được đề cập tới. Có thể làm gì để nhét thêm tiền vào túi công nhân? Khắp Châu Á, công nhân được tăng lương thấp hơn tốc độ tăng trưởng. Với ít thu nhập khả dụng như vậy, chẳng có gì đáng ngạc nhiên là tiêu dùng lại đi xuống.

Châu Á không phải là nơi duy nhất có tốc độ tăng lương chậm chạp. Sự tăng trưởng trong thương mại toàn cầu và các dòng đầu tư đã lái mọi thứ khỏi lao động sang phía vốn. Nếu chi phí lao động quá tốn kém ở quốc gia này, đồng vốn dễ dàng rút ra và chuyển tới nơi khác [có chi phí rẻ hơn]. Nhưng sự chuyển dịch này rõ rệt hơn cả ở Châu Á, bao gồm Trung Quốc, nơi mà tổng số tiền lương chiếm khoảng 40% GDP. Con số này thấp hơn nhiều so với 52%, là con số trung bình của Nhóm G7, các quốc gia công nghiệp hóa hàng đầu. Con số 52% cũng là vào khoảng con số của Trung Quốc cách đây một thập niên.

Nhật Bản phù hợp với xu hướng này. Theo nghiên cứu do Ronald Dore, một nhà khoa học chính trị, thì công nhân Nhật Bản đã bị tổn thương bởi sự thay đổi cấu trúc của thị trường lao động và sự chuyển dịch về phía "lấy cổ đông làm trọng" của chủ nghĩa tư bản. Ông phát hiện ra rằng, từ năm 2001 tới 2005, khi nền kinh tế đang khôi phục, lương thực đã giảm khoảng 6%. Trong cùng giai đoạn đó, cổ tức tăng 175% khi mà các công ty lo tích trữ tiền bạc. Điều này trái ngược với giai đoạn khôi phục những năm 1980, lương tăng tới gần 1/5, trong khi cổ tức gần như đứng nguyên.

Có nhiều lý giải cho sự chuyển dịch này, bao gồm cả sự yếu đi của sức mạnh nghiệp đoàn, các doanh nghiệp Nhật có sở hữu nhiều hơn trong liên doanh làm ăn với các nhà đầu tư nước ngoài. Kết quả là nhiều công ty Nhật trở nên cạnh tranh hơn. Nhưng thiệt hại trên phương diện kinh tế vĩ mô là thu nhập khả dụng giảm so với trước đây.

Trung Quốc có khác biệt chút xíu, nhưng kết quả vẫn vậy. Không giống Nhật Bản, nó vẫn có thể tiếp tục tăng cường lực lượng lao động của mình bằng cách biến nông dân thành công nhân. Sự dư thừa lực lượng lao động đã giúp cắt giảm mức lương ở nhiều khu vực. Kết quả là, tiêu dùng cá nhân đã giảm từ 45% GDP trong những năm giữa thập niên 90 xuống con số nhỏ bé 35% ngày hôm nay.

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã, cho tới gần đây, cố gắng chấn chỉnh vấn đề này, một phần để ép khu vực công nghiệp, vốn lười nhác vì lao động rẻ, đi lên trong chuỗi giá trị. Các nhà quản lý đã đưa ra các tiêu chuẩn lao động cao hơn và mức lương tối thiểu. Chính sách đó có tác dụng gần như ngay lập tức, thúc đẩy các nhà máy chuyển đổi, từ sản xuất, ví dụ bật lửa, chuyển sang sản xuất mắt kính, hoặc đóng cửa. Mọi việc đều ổn cho tới khi nền kinh tế nhận cú đấm kép, từ sự sụt giá bất động sản và cú sốc đến từ thương mại quốc tế. Bây giờ chính quyền lo ngại rằng 20 triệu công nhân, chiếm khoảng 15% tổng số lao động, đã mất việc làm - rõ ràng không phải là thứ sẽ làm cho tổng cầu tiêu dùng tăng trở lại.

Bên cạnh sự đi xuống này là sự công kích các chính sách đó, yêu cầu phải thực hiện đầy đủ chính sách đúng đắn ngay từ những người đứng đầu chính phủ để có thể trụ vững được. Bất chấp sự phản đối, ông Ôn Gia Bảo biết rằng 1.3 tỷ dân Trung Quốc cần phải cắt giảm tiết kiệm, chi tiêu nhiều hơn. Quay lại năm 2006, ông Ôn Gia Bảo đã nhắc nhở rằng nền kinh tế Trung Quốc "không ổn định, không cân bằng, không có sự phối hợp và không bền vững". Điều ông ta không nói, đó là, với tỉ trọng của nền kinh tế Trung Quốc so với toàn thế giới, điều xảy ra cho Trung Quốc cũng sẽ đến với toàn bộ thế giới.

tqvn2004 gửi hôm Thứ Sáu, 06/02/2009
Bạn đánh giá bài viết này thế nào?

Một nền văn hoá Tây Nguyên đang chết dần

Hình ảnh giáo dân Thái Hà phản đối báo ANTĐ

Trồng cao su ở Bình Dương

Chiến lược thâu tóm của Trung Quốc gặp trở ngại

Khủng hoảng, châu Á và Việt Nam


Gửi phản hồi mới (xin gõ tiếng Việt có dấu và tuân thủ Nguyên tắc Dân Luận để được chấp nhận)

Bạn có thể bịa một địa chỉ email bất kỳ, ví dụ test@gmail.com. Thông tin này sẽ không xuất hiện công khai khi phản hồi được đăng.
  • Bạn có thể sử dụng các thẻ BBCode trong bài. Các địa chỉ URL sẽ được tự động chuyển thành liên kết.
  • Bạn có thể trích bài của người khác bằng thẻ [quote], ví dụ: [quote]Nội dung muốn trích dẫn[/quote]
  • Bạn có thể sử dụng những thẻ HTML sau: <a> <em> <strong> <ins> <b> <i> <u> <br> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <h1> <h2> <h3> <h4> <h5> <table> <tbody> <td> <tr> <pre> <img> <div> <span> <object> <hr> <center> <font> <blockquote> <strike> <embed> <param> <del> <ins> <sub> <sup>
  • Bạn có thể chèn video vào bài viết bằng thẻ [video:địa_chỉ_url_của_video]
  • Cách dòng và cách đoạn sẽ được tự động chuyển thành xuống dòng.

Nhấn vào đây để biết thêm chi tiết về cách định dạng bài viết...

To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
Bạn bắt buộc phải trả lời câu hỏi kiểm tra dưới đây. Nó giúp chúng tôi nhằm lọc bỏ các nội dung spam do robot tự động thực hiện.
3 + 6 =
Giải bài toán đơn giản này và nhập kết quả vào ô phía trên. Ví dụ, nếu thấy 1+3, thì hãy nhập 4.

Suy ngẫm

Hành động của con người phải bắt đầu từ nhận thức. Khi người dân đã thức tỉnh, sức mạnh của họ sẽ vô cùng lớn.

— Đạo diễn Song Chi

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 2 thành viên476 khách truy cập.

Thành viên online

Đa Nguyên, Trí Luận

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!