Tư tưởng triết học

Các bài viết về Triết học

Đỗ Kim Thêm - Tư Bản Trong Thế Kỷ XXI

Trong bối cảnh bất an kéo dài này, những người ưu tư thời cuộc đã có hằng loạt các câu hỏi: Chủ nghiã tư bản sẽ đi về đâu? Hình thái mới của tư bản trong thế kỷ XXI là gì? Và đâu là giải pháp cho các vấn đề bất công xã hội?

2060 lượt đọc kể từ Wed, 13/08/2014 - 20:39

Frankfurter Allgemeine Zeitung phỏng vấn Francis Fukuyama: Khi Lịch Sử Kết Thúc

Có thể giữa Trung Quốc và Nhật, có thể là Việt Nam hay Philippines. Sáng mai khi chúng ta thức dậy và Trung Quốc đã chiếm đảo Điếu Ngự và đánh chìm một vài chiến hạm của Nhật Bản. Và giống như khi Putin đánh chiếm Cremea, họ chỉ mệt mỏi khi lạnh lùng nhúng vai và nói: Các anh muốn chống như thế nào? Trong Chiến Tranh Lạnh chúng tôi đã nghĩ có thể giải thích các kịch bản khi xung đột leo thang tại châu Âu. Trong trường hợp như thế, chúng tôi không có ý niệm gì những gì có thể diễn ra.

1448 lượt đọc kể từ Wed, 23/07/2014 - 20:26

Luật sư Lê Công Định - Nguồn gốc và vai trò của luật pháp

Người La-Mã (Roma) cổ đại đã đưa ra quan niệm về nguồn gốc của luật pháp trong một tục dao Latin danh tiếng còn lưu truyền: “ubi societas, ibi jus” (tức là “ở đâu có xã hội, ở đấy có luật pháp”). Theo quan niệm này, bất cứ lúc nào và ở đâu con người sống tập quần, luật pháp sẽ hiện hữu để chi phối các mối tương quan giữa họ với nhau và với cộng đồng. Cộng đồng ấy có thể là nhóm, tộc, họ, làng, đô thị, v.v… hoặc quốc gia, tức một xã hội nói chung.

1190 lượt đọc kể từ Sun, 20/07/2014 - 03:10

LMHT - John Locke - Khảo luận thứ hai về chính quyền

Chính quyền là gì? Giới hạn nào của chính quyền? Tại sao chúng ta sống phải cần đến chính quyền ? Cái gì ràng buộc chính quyền? Đâu là nguồn gốc chân chính hình thành chính quyền ? Người dân có quyền/sở hữu gì? Làm sao để nhận biêt. Vai trò gì ở việc sản sinh và kiềm chế chính quyền?

811 lượt đọc kể từ Sat, 19/07/2014 - 15:15

Lê Công Định - Hệ thống tư pháp phải xem trọng vấn đề bảo vệ tự do cá nhân, hơn là bỏ lọt sót tội phạm

Bảo vệ tự do cá nhân đòi hỏi quy trình buộc tội phải tuân thủ một thể thức luật định nghiêm ngặt, tuyệt đối loại bỏ mọi khả năng thiên vị về phía hoặc áp đặt từ phía công quyền. Chứng cứ buộc tội phải minh bạch về hành vi phạm pháp và không dung nạp bất kỳ sự suy đoán theo hướng có tội hoặc bất lợi nào cho bị can và bị cáo. Luật sư thủ giữ một vai trò thiết yếu, có tiếng nói tương đương bất kỳ cơ quan tố tụng nào, từ điều tra, truy tố đến xét xử.

5590 lượt đọc kể từ Thu, 17/07/2014 - 16:14

Phạm Việt Hưng - Lý lẽ của Trái tim (La Raison du Cœur)

Ba thế kỷ rưỡi trước đây, Blaise Pascal viết trong tác phẩm Pensées của ông: “Trái tim có những lý lẽ của nó mà lý trí không hiểu”. Càng suy nghĩ về tư tưởng này, tôi càng tiến gần tới những chủ đề cốt lõi của nhận thức luận: TRỰC GIÁC và Giới hạn của Tư duy Lý trí. Càng nghiên cứu về giới hạn của lý trí, tôi càng thấu hiểu những ngụ ý sâu xa của Định lý Bất toàn của Gödel – “khám phá toán học số 1 của thế kỷ 20”[1].

978 lượt đọc kể từ Wed, 16/07/2014 - 20:15

Toby Mendel - Tự do thông tin – Quyền con người được bảo vệ trên toàn thế giới

« Quyền tự do sẽ mất mọi sự hiệu lực nếu như con người không được tiếp cận thông tin. Tiếp cận thông tin là điều căn bản cho đời sống của nền dân chủ. Bởi vậy, ý đồ chiếm giữ thông tin từ người dân nói chung phải bị kiểm tra một cách mạnh mẽ »

404 lượt đọc kể từ Wed, 16/07/2014 - 16:11

Lê Công Định - Bàn về tự do cá nhân

Tuy là một quyền tự nhiên của con người, tự do cá nhân là kết quả của cuộc tranh đấu không ngừng giữa tự do và quyền lực. Khi con người sống hợp quần thành đoàn thể, tất nhiên nảy sinh nhu cầu duy trì và bảo vệ trật tự xã hội thông qua quyền lực. Do đó tạo ra sự xung đột giữa tự do cá nhân và quyền lực. Tùy thời đại, hoàn cảnh, chính thể và trình độ văn minh của xã hội mà luật pháp sẽ thiên về phía tự do cá nhân hay phía quyền lực.

1761 lượt đọc kể từ Wed, 16/07/2014 - 14:39

Athena - "Invictus": Một nhân cách, một cuộc đời

Đầu tiên Mandela gây bất ngờ cho tất cả các nhân viên trong nội các khi không sa thải hay trả thù những nhân viên da trắng, trái lại ông còn trọng dụng họ. Không những thế ông còn bổ nhiệm những vệ sĩ da trắng bên cạnh mình bất chấp những lời can gián của người vệ sĩ da đen trung thành... Lúc này ở Nam Phi, môn thể thao được mọi người yêu thích là bóng bầu dục (rugby) chứ không phải bóng đá (soccer). Đội tuyển quốc gia khi ấy là Springboks vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ những người da đen Nam Phi.

2926 lượt đọc kể từ Mon, 14/07/2014 - 22:13

Osho - Đừng tìm tự do nơi người khác, bạn chính là tự do

"...Tự do khỏi cái gì đó không phải là tự do thực. Tự do làm bất kì cái gì bạn muốn là cũng không phải là tự do mà tôi đang nói tới. Tầm nhìn của tôi về tự do là hãy là bản thân bạn..."

1634 lượt đọc kể từ Fri, 11/07/2014 - 16:29

George Orwell - Chế độ toàn trị và văn chương

Khi nói đến chế độ toàn trị ta thường nghĩ đến nước Đức, nước Nga, nước Ý, nhưng tôi cho rằng ta phải sẵn sàng đối mặt với hiện tượng đang có xu hướng mở rộng ra toàn thế giới này. Rõ ràng là giai đọan của chủ nghĩa tư bản tự do đang cáo chung và ngày càng có nhiều nước áp dụng nền kinh tế tập trung, có thể gọi là chủ nghĩa xã hội hay chủ nghĩa tư bản nhà nước, tùy khẩu vị từng người. Điều đó đặt dấu chấm hết cho sự tự do về kinh tế của cá nhân và cùng với nó, tự do lựa chọn công việc mình thích, tự do chọn nghề mình thích, tự do đi đến bất cứ nơi nào mình thích cũng sẽ không còn. Cho đến tận thời gian gần đây, chúng ta vẫn chưa thấy được hậu quả của những biến đổi đó.

1018 lượt đọc kể từ Fri, 27/06/2014 - 15:38

Scot W. Stevenson - Tự do ngôn luận: Tại sao Hoa Kỳ lại bảo vệ những kẻ phủ nhận sự kiện thảm sát người Do thái (Holocaust)

Đã đến lúc chúng ta nói về sự khác biệt quan trọng nhất giữa Hoa kỳ và Đức trong quan điểm về tự do ngôn luận. Đây là một trong những chủ đề gây tranh cãi lớn nhất trong mối quan hệ Hoa kỳ - Đức và cho dù không đưa lại sự thay đổi nào thì ít nhất chúng ta cũng sẽ làm cho mọi người biết rằng tại sao họ lại nổi xung lên như thế.

2124 lượt đọc kể từ Thu, 26/06/2014 - 04:51

Mai Huy Bích - Vì sao người ta phải thoát Khổng?

Tính chất cộng đồng thể hiện ở địa vị thống trị của gia đình đối với mỗi thành viên. Cá nhân không tồn tại như một thực thể độc lập, không có quyền tự do cá nhân, mà mọi mặt cuộc sống đều gắn chặt vào gia đình, phải hoàn toàn phục tùng gia đình. Người ta chống lại, kìm hãm những mong muốn riêng tư, coi mục tiêu sống của mỗi người là duy trì sự tồn tại, êm ấm, hài hòa của gia đình, chủ trương hòa tan tất cả những gì của riêng, cá nhân vào gia đình. Tiêu chuẩn quan trọng nhất để đánh giá hành vi mỗi thành viên là có đúng và tốt cho gia đình hay không, có được mọi người trong gia đình tán thành hay không.

6303 lượt đọc kể từ Wed, 18/06/2014 - 19:33

Hunter Lewis - Tác phẩm náo động dư luận của Thomas Piketty

Tất cả những chuyện này đều là nhảm nhí. Tăng trưởng kinh tế xảy ra khi xã hội tiết kiệm tiền và đầu tư tiền tiết kiệm một cách khôn ngoan. Không phải số tiền đầu tư mà chất lượng đầu tư mới là điều quan trọng nhất. Chính phủ không có cả khả năng tiết kiệm lẫn đầu tư, chưa nói đến đầu tư một cách khôn ngoan.

1149 lượt đọc kể từ Tue, 17/06/2014 - 15:09

Đỗ Hòa Hới - Phan Châu Trinh và sự thức tỉnh dân tộc thế kỷ XX

Trước đây, bởi ảnh hưởng quan niệm tuyệt đối hóa coi bạo lực cách mạng chỉ là bạo lực võ trang, và biện pháp đấu tranh cách mạng chỉ là đấu tranh võ trang, mà có nơi có lúc, chúng ta không chú ý khai thác cống hiến của cụ Phan Châu Trinh. Thậm chí, có người còn cho cụ là sợ Pháp, sợ vũ khí tối tân, người đại diện cho giai cấp tư sản dân tộc yếu ớt bạc nhược, nên đã lựa chọn con đường “cách mạng cải lương". Ngay ở khái niệm cải lương này cũng là vấn đề phải xem lại.

1796 lượt đọc kể từ Thu, 12/06/2014 - 10:30

Nguyễn Ái Việt - Thoát Hoa: Cuộc vượt ngục mới

Nếu đọc qua văn học, sách vở Trung Quốc, chúng ta thấy người Việt Nam ta suy nghĩ còn theo lối Trung hoa cổ hủ hơn cả người Trung Quốc. Những tư tưởng mà họ đã muốn vứt đi cả rồi, ta vẫn còn giữ chằng chằng. Nào là Kinh Dịch, âm dương bát quái, địa lý,... có lẽ người Việt còn mê và thạo hơn cả người Trung Quốc. Trong lịch sử cũng có chuyện, khi người Trung Quốc đã bỏ lối ăn mặc phong tục từ thời Đường, Tống, thì người Việt Nam ta vẫn giữ phong tục của Đường Tống và tự hào về điều đó, tự hào là giữ văn minh Hoa Hạ hơn cả người Trung Quốc.

1805 lượt đọc kể từ Thu, 12/06/2014 - 09:17

Trần Kiên - Khoan Dung, Gốc Rễ Của Dân Chủ

Giáo sư Johnathan London trong một bài viết ngắn trên blog riêng của ông đã miêu tả cảm giác về một cái gì đó đang xảy ra ở Việt Nam. Thời gian vừa qua, chúng ta đã được chứng kiến những sự thay đổi lặng lẽ nhưng mạnh mẽ trong lòng xã hội Việt Nam; theo đó, chúng ta đang học cách tôn trọng và chấp nhận những ý kiến khác biệt nhau, thoả hiệp với nhau để theo đuổi mục tiêu chung, cương quyết từ chối cách giải quyết bạo lực.

982 lượt đọc kể từ Tue, 03/06/2014 - 04:37

Dương Thành Lợi - Rousseau và Khế Ước Xã Hội

Một chính sách giáo dục tốt sẽ dạy công dân biết yêu thương quốc gia. Theo Rousseau, công dân không thể có lòng yêu nước nếu không kính nể truyền thống dân tộc. Vì vậy, chính quyền phải nắm vai trò chủ động trong lãnh vực giáo dục. Ông khẳng định là không có chuyện gì có thể được hoàn tất nếu quốc gia không có những công dân có tinh thần trách nhiệm cũng như được giáo dục. Nếu con người không được tự do, họ không thể yêu nước; quốc gia không thể có tự do nếu xã hội không có đạo đức, và đạo đức không thể tồn tại nếu không có công dân. Tóm lại, quốc gia cần có công dân yêu nước với tinh thần trách nhiệm cao.

1174 lượt đọc kể từ Sun, 01/06/2014 - 19:54

Minh Văn - Dung hòa quyền lợi

Cuộc sống là sự tương tác giữa các cá thể với nhau, điều mà chúng ta vẫn gọi là xã hội. Mọi tư tưởng triết học đều cố gắng giải quyết vấn đề này theo cách của riêng mình. Để xã hội được bình ổn và phồn vinh, phải có sự dung hòa giữa các tầng lớp và cá nhân. Điều đó được thực hiện ở mức độ nào, với một phương thức ra sao, thì đây là vấn đề khiến chúng ta quan tâm.

1452 lượt đọc kể từ Sun, 01/06/2014 - 13:33

Tống Văn Công - Có phải bản chất của xã hội dân sự là “khoảng đệm” và phi chính trị?

Các triết gia của Thế kỷ Ánh sáng đã đánh thức con người nhận ra các quyền tự do mà Tạo hóa đã ban cho của mình, từ đó kiên quyết đấu tranh để giành lấy.

2618 lượt đọc kể từ Tue, 27/05/2014 - 01:36

Tùng Phong - Đất nước khó trưởng thành nếu không có sự lãnh đạo quốc gia liên tục

Với thời gian qua, các cuộc cách mạng bạo động trong lịch sử đều là những cái hại, dù là có cần thiết đi nữa, vẫn là những cái hại cho quốc gia và dân tộc. Nếu cân nhắc hai bên, một bên là cuộc cách mạng bạo động để thanh toán các tệ đoan trước mắt của xã hội và một bên là sự bảo đảm cho sự lãnh đạo liên tục quốc gia, thì lịch sử trả lời rằng sự lãnh đạo liên tục quốc gia quan hệ hơn, vì nó là một quan điểm dài hạn, còn cách mạng bạo động là một quan điểm ngắn hạn. Mà lịch sử là một quan điểm dài hạn so sánh với đời sống cá nhân là một quan điểm ngắn hạn. Một dân tộc càng trưởng thành quan điểm càng dài hạn, và quan điểm càng dài hạn, dân tộc càng có cơ hội và phương tiện để trưởng thành.

1908 lượt đọc kể từ Sun, 11/05/2014 - 23:09

Lê Công Định - Chủ nghĩa Marx và mô hình chủ nghĩa xã hội

Trong khuôn khổ một trang chia sẻ của Faccebook, tôi không có ý định trình bày đầy đủ về chủ nghĩa Marx, vốn đòi hỏi những công trình nghiên cứu sâu rộng mà thực ra không thuộc lĩnh vực chuyên môn của tôi, chỉ mong phác họa vài điểm để các bạn biết thêm vài điều mà sách báo chính thống ở Việt Nam xưa nay tránh né hoặc nhắc đến sơ sài.

1784 lượt đọc kể từ Mon, 05/05/2014 - 18:13

Charles K. Fink - Trừng Phạt Và Hoà Giải Theo Quan Điểm Của Phật Giáo

Tha thứ cho một người nào đó là từ bỏ cảm giác thù hận dành cho họ, Phật giáo có rất nhiều lời khuyên thực tiễn để đạt thành ước nguyện này. Tiến trình hoà giải hỗ trợ cho mục tiêu này. Những suy nghĩ cuả Buddhaghosa hay Tịch Thiên có thể thuyết phục, mà cũng có thể không, nạn nhân của tội ác, nhưng họ có thể và nên tha thứ cho người đáng nhận được tha thứ. Tiến trình hoà giải, nếu được thành công, thì dường như nó sẽ đem lại lợi ích cho tất cả các người bị ảnh hưởng đến tội phạm. Tiến trình này đem lợi cho nan nhân cũng như đền bù cho họ những mất mát, và quan trọng hơn, (ít nhất theo quan điểm của Phật giáo) giải quyết được cảm tưởng thù hận. Tiến trình này cũng mang lợi cho phạm nhân vì phát huy việc cải thiện đạo đức và chuộc lại hành vi sai trái trong quá khứ. Nhờ thế hoà giải hỗ trợ cho mục tiêu cuả việc tu tập theo Phật giáo và nó phù hợp với nguyên tác bất bạo động, trong cả hai lĩnh vực, vưà theo ý của ngôn ngữ và trong tinh thần.

521 lượt đọc kể từ Sat, 26/04/2014 - 19:31

Mai Thái Lĩnh - Phải chăng Marx và Engels đã “xét lại” vào lúc cuối đời?

Việc Marx và nhất là Engels vào lúc cuối đời bật đèn xanh cho một phương thức đấu tranh ôn hòa thật ra chỉ là một sách lược (chiến thuật) dùng cho một giai đoạn hoặc trong một hoàn cảnh đặc thù nào đó. Hai ông không hề có ý định từ bỏ hoàn toàn con đường dùng bạo lực để lật đổ giai cấp tư sản, thiết lập nền chuyên chính vô sản.
Vì vậy, mặc dù trong tư tưởng của hai ông có những mầm mống của tư duy tích cực, xây dựng, nhưng những mầm mống phôi thai, yếu ớt đó vẫn không lấn át được những yếu tố tiêu cực của dòng tư duy mang tính “phủ định”, “phá hoại” đã ăn sâu vào toàn bộ các trước tác của hai ông. Đó chính là lý do khiến cho khiến cho việc “xét lại” chủ nghĩa Marx trở nên khó khăn. Trong thực tế, những yếu tố góp phần vào việc hình thành chủ nghĩa xét lại (revisionism) thường có nguồn gốc từ những trào lưu tư tưởng phi - mác-xít như: phái Lassalle ở Đức, học phái Fabian (Fabianism) ở Anh, v.v… chứ không đến từ bản thân Marx và Engels.

1310 lượt đọc kể từ Sun, 20/04/2014 - 07:32

Trường Lâm - Ở Bên Pháp Mặt Trời Quay Quanh Trái Đất

Henri bắt đầu suy nghĩ vẩn vơ: ở đời không có gì cho không biếu không mãi cả, trò chơi đến đây có lẽ coi như là chấm dứt, thật đáng tiếc! Tuy nhiên, cũng thật bất công, tại sao họ lại đi hỏi về khoa học thiên văn, mình có phải là một nhà thông thái đâu?

1989 lượt đọc kể từ Tue, 15/04/2014 - 15:01
Syndicate content

Suy ngẫm

Đcm, đến tiền nhân đạo ủng hộ bão lụt còn bị xâu vào cắn đớp bỏ mẹ nữa là tiền thuế. Có cần thiết ví dụ chứng minh không?

Đóng thuế thì đúng, nhưng đóng cho các ANH hút hít thì đóng cái quặc!

— Thành viên Sleepy, Tathy

Mới Mới Mới

Thống kê truy cập

Hiện có 1 thành viên452 khách truy cập.

Thành viên online

Diên Vỹ

Kỷ lục: Có 4638 người ghé thăm vào 15-05-2014 lúc 09h47.

Độc giả Dân Luận từ đâu đến?

Locations of visitors to this page

Quỹ Dân Luận

Hãy bấm để ủng hộ tài chính cho Dân Luận. Thu chi quỹ Dân Luận được công bố công khai tại đây!